
局米旁大师教言集MP271另辨原识类零散教言集.金刚宝鬘
24-4-1a
另辨原识类零散教言集.金刚宝鬘
俄藏
༄༅། །སྭཾཛྙནེངྒཱལོཙསོནཱནཱཾཝཱཀཱནནྟུསརྦདིཤཻཀསམུཙྪབཛྲརཏྣཱནཱཾམཱལྱནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
24-4-1b
༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། སོ་སོ་ཡང་དག་རིགས་བཞིར་དབང་འབྱོར་བས། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་མཆོག་སེངྒེའི་སྒྲས། །སྐལ་བཟང་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་རྫོགས་མཛད་པ། །འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེར་ཕྱག་བགྱིའོ། །གང་གི་མཁྱེན་བཟང་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ཕུལ་བྱུང་ལེགས་བཤད་དགོས་འབྱུང་ནོར་བུའི་ཆར། །འདོད་རྒུར་འཇོ་ལས་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །གསལ་བྱེད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་འདི་ན་བརྒྱུས༷། །རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་ཤིང་གཟུ་བོར་གནས་རྣམས་ལ། །འདི་དང་མཉམ་པའི་རྒྱན་བཟང་ཡོད་མིན་ཅིང་། །ལོག་པར་སྨྲ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཆར་ཆེན་ཏེ། །དམན་ལཾ་
24-4-2a
གྲུབ་མཐའ་འཕྱན་རྣམས་བག་ཡོད་བྱོས། །དེ་ཡང་རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་རང་གཟུགས་རྗེ་བཙུན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ། སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་བཞི་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་པས། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ལེགས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྣམ་དཔྱོད། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སོགས་དང་རྣམ་
24-4-2b
དབྱེར་མ་མཆིས་པའི། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ། ༧ མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་ས་གསུམ་ན་སྙན་པར་གྲགས་པ་ཅན་གང་གི་གསུངས་ཟིན་གཉུག་སེམས་སྐོར་ལས་ཅི་རིགས་པ། གཞུང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་ཤན་འབྱེད་བློ་གྲོས་སྣང་བ་གཉིས་སུ་རང་བློས་གང་དཔོགས་བསྒྲིགས་ཟིན་ནས། འདིར་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུངས་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་གོ་རིམ་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་ལ། ཐོག་མར་གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད། སྤྱིར་རྟོག་བཅས་འདིས་ཆོས་གང་དང་གང་བསམ་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་འཆར་ལ། དེ་ལ་གོམས་པ་བརྟན་ན་ལྷ་སྐུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀེང་རུས་སོགས་ཀྱི་གསལ་སྣང་དངོས་སུ་འབྱུང་བས་ཡིད་དེ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་བསྒོམ་ཚེ། དེ་དེའི་རྣམ་པར་འཆར་བ་དེ་བློ་རྣམ་ཡིན་གྱི་དོན་འདུས་མ་བྱས་འདྲེས་པ་ནམ་ཡང་མེད་མོད། བློས་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་བཟུང་བ་ལ་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། རིག་སྟོང་གཉུག་མ་ཆ་འདྲ་ཤར་བ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མིན་ཡང་དེ་ལ་
24-4-3a
བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གོ་འཕོ་བ་འོངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཟུང་འཇུག་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ངོར། ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་དེ་ཡེ་ནས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞིན་བློ་རོ་མཉམ་དུ་གྱུར་པ་ཞིག །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དེ་བློ་འདུས་བྱས། དངོས་མེད་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཕན་ཚུན་སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞིན་ནམ་ཡང་འདྲེ་བ་མེད་དོ།

金刚宝鬘——另辨原识类零散教言集
藏文标题及开篇
藏文标题：གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།
梵文种子字和咒语：སྭཾཛྙནེངྒཱལོཙསོནཱནཱཾཝཱཀཱནནྟུསརྦདིཤཻཀསམུཙྪབཛྲརཏྣཱནཱཾམཱལྱནཱམབིཧརཏིསྨ（藏文，swam jna neng ga lotsa so na nam va ka nantu sarwa dishei ka samutsa bajra ratna nam malya nama biharati sma，स्वंज्ञनेङ्गालोचसोनानांवाकानन्तुसर्वदिशैकसमुच्छवज्ररत्नानांमाल्यनामविहरतिस्म，స్వంజ్ఞనేంగాలోచసోనానాంవాకానన్తుసర్వదిశైకసముచ్ఛవజ్రరత్నానాంమాల్యనామవిహరతిస్మ，自性智总集诸译师言教十方一切金刚珍宝鬘名称住，斯旺智那宁嘎罗擦所纳南瓦卡南图萨尔瓦迪谢伊卡萨母查巴扎拉特纳南玛利亚纳玛比哈拉提斯玛）
顶礼文：顶礼上师文殊师利！通达四种自性智慧，以深广殊胜法义的狮子吼声，满足有缘众生心愿的文殊欢喜金刚前，我顶礼！
正文内容
从他圆满智慧的巨云中，倾泻出殊胜善说如意宝珠之雨，满足一切所欲，本初金刚心的清晰珍宝串连于此。对于智慧广阔且保持中立者，无有比此更美妙的装饰；而对于妄语者，此乃猛烈金刚雨；卑劣宗派持有者们应当谨慎！
此乃诸佛智慧化身尊者狮子般说法的善知识形象，具足八种无畏辩才宝藏和四种自性智慧的自在力，通晓无法想象的一般和非一般的学术门类，尤其对如来善说的经续密意、深奥广大的义理，能够无需依赖他人而完美诠释的智慧。与尊者文殊菩萨和秘密主金刚手等无二无别的，了义之一切智者、尊贵上师具无缘大悲者，难以言表其名号，弥旁嘉扬南杰嘉措，又称文殊欢喜金刚，名声传遍三界。
已将其所述本初心性相关教言，依自己所理解整理编纂于《金刚精髓》和《分辨智慧光明》两部论著中。此处所收集的是关于探究本初心性的零散口传教言，不依特定顺序汇编在一起。
首先是关于本初心性的考察：一般而言，有分别的心不论思维何种法，都会以义共相的方式显现其相。如果对此熟练稳固，就会直接生起本尊身或白骨等的清晰显现。因此，当心修持空性、虚空等无为法时，虽然它们会显现为该法的形象，但这只是心识的表现，而非与无为法本身相融合，这是永远不可能的。正如心识把握虚空等无为法时，可以有"了解它们"的说法一样，虽然所显现的觉空本初相似相并非真正的本智，但依靠它可以转移到实际的俱生智慧中。
因此，在直接证悟空性的时刻，对于亲证双运光明空性的觉知来说，这双运的实相本来就是心性的法性。在这法性中，没有能所二元，一切法平等一味，而非将无实无为的法界与心识如水融入水般地混合为一。这在任何情况下都是不可能的，因为心识是有为法，而空性是无为法，有为与无为由于互相排斥的特性，永远无法如水入水般融合。


 །དེས་ན་འདུས་བྱས་བློ་དང་གཟུགས་སོགས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་འདི། རྟོག་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེར་བཞག་པ་ཙམ་ལས། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་དང་དེར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་
24-4-3b
དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པ་ན། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་ཙམ་ལས་གཉིས་སྣང་གི་ཆོས། བདག་དང་གཞན། བློ་དང་ཡུལ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། སྲིད་པ་ཞི་བ་སོགས་གཉིས་ཆོས་མེད་པར་གཟིགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་དང་། ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་འདྲེས་ཞེས་བཏགས་པ་ནི། སྔར་གཉིས་སྣང་གིས་བསླད་པས་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཐ་དད་དུ་བཟུང་བ་དེ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བཞིན་དུ་གནས་སྣང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གདོད་མ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་གསར་དུ་འདྲེས་པ་གང་ཡང་མེད། ཆོས་དབྱིངས་ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་བྲི་གང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པས་སོ། །དེས་ན་རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ངོ་སྤྲད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཞེས་བཏགས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཡིད་ཕྲ་བ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུའི་རྫོགས་ཆེན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཆོས་
24-4-4a
ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡིད་ལ་ཕྲ་རགས་ཕྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་། རགས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་འདི་ག་རང་ཡིན། ཕྲ་བ་ནི་གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་ལྔའི་ཆོས་སྐད་དང་བསྟུན་ན། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཐིམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དེའི་སྐབས་སུ་གང་ལ་ཐིམ་པའི་ཡིད་དེ་ཉོན་ཡིད་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ནས་ཡིད་དེ་ཀུན་གཞི་རྟོག་མེད་ལ་ཐིམ་པའི་སྐབས་སུ། སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། ཀུན་གཞི་ཉིད་གཞི་འོད་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཟླ་བ་ཉི་འོད་སྨག་གི་དཔེ་ལྟ་བུ་དང་། རིམ་བཞིན་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་སོ་གསུམ་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་དང་། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་འགག་པར་འགྱུར་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་མྱོང་བས་སེམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚོན་པར་གསུངས་ལ། འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་གང་ཡང་མེད་པའི་སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་གཉུག་
24-4-4b
མའི་སེམས་སམ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མདོ་ལས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འམ། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་སམ། སེམས་ཀྱི་དག་པ་ཞེས་གསུངས། འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤིས་སུ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞུགས་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ནམ་མཁའ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས། ཚོགས་དྲུག་གི་རྒྱུ་བ་རགས་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདི་ལ་འདུས་བྱས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཟབ་ཅིང་ཞི་བས་སེམས་ཅན་ཕལ་པས་ནམ་ཡང་རང་གར་མི་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་སོ།

 །དེས་ན་འདུས་བྱས་བློ་དང་གཟུགས་སོགས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་འདི། རྟོག་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེར་བཞག་པ་ཙམ་ལས། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་དང་དེར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་
24-4-3b
དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པ་ན། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་ཙམ་ལས་གཉིས་སྣང་གི་ཆོས། བདག་དང་གཞན། བློ་དང་ཡུལ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། སྲིད་པ་ཞི་བ་སོགས་གཉིས་ཆོས་མེད་པར་གཟིགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་དང་། ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་འདྲེས་ཞེས་བཏགས་པ་ནི། སྔར་གཉིས་སྣང་གིས་བསླད་པས་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཐ་དད་དུ་བཟུང་བ་དེ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བཞིན་དུ་གནས་སྣང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གདོད་མ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་གསར་དུ་འདྲེས་པ་གང་ཡང་མེད། ཆོས་དབྱིངས་ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་བྲི་གང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པས་སོ། །དེས་ན་རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ངོ་སྤྲད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཞེས་བཏགས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཡིད་ཕྲ་བ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུའི་རྫོགས་ཆེན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཆོས་
24-4-4a
ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡིད་ལ་ཕྲ་རགས་ཕྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་། རགས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་འདི་ག་རང་ཡིན། ཕྲ་བ་ནི་གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་ལྔའི་ཆོས་སྐད་དང་བསྟུན་ན། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཐིམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དེའི་སྐབས་སུ་གང་ལ་ཐིམ་པའི་ཡིད་དེ་ཉོན་ཡིད་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ནས་ཡིད་དེ་ཀུན་གཞི་རྟོག་མེད་ལ་ཐིམ་པའི་སྐབས་སུ། སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། ཀུན་གཞི་ཉིད་གཞི་འོད་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཟླ་བ་ཉི་འོད་སྨག་གི་དཔེ་ལྟ་བུ་དང་། རིམ་བཞིན་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་སོ་གསུམ་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་དང་། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་འགག་པར་འགྱུར་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་མྱོང་བས་སེམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚོན་པར་གསུངས་ལ། འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་གང་ཡང་མེད་པའི་སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་གཉུག་
24-4-4b
མའི་སེམས་སམ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མདོ་ལས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འམ། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་སམ། སེམས་ཀྱི་དག་པ་ཞེས་གསུངས། འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤིས་སུ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞུགས་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ནམ་མཁའ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས། ཚོགས་དྲུག་གི་རྒྱུ་བ་རགས་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདི་ལ་འདུས་བྱས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཟབ་ཅིང་ཞི་བས་སེམས་ཅན་ཕལ་པས་ནམ་ཡང་རང་གར་མི་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
因此，有为法的心和色等，以及无为法的虚空和空性等显现为不同，这只是由分别念的力量安立为彼此差别，而非事物本身的自性中存在彼此差别。一切法是现空无别的法界，是由各自内证的方式而安住的，这就是真实的本性。当直接了悟除此之外没有丝毫法尘存在时，见一切法皆为法界本性、离戏论时，在法界自性光明之外，无有二现之法——无有我与他、心与境、有为与无为、轮回与涅槃等二元法。在此境界中，法界与能了知的智慧如水入水般无二无别、融为一味。这种说法是针对之前被二现所染污而未了悟法界真实义时，将其执为彼此差别，而现在无此差别，如法性般安住，显现与实相一致，从这个角度上说似乎有融合，但实际上法界从始至终都没有差别地安住，只是了悟这一点而已，并非有新的融合。法界永远不会变异增减，无生无灭而平等。
因此，所了悟的实相——法界自性光明，自生智慧本身就是大圆满实相和真实义。指示并修持此境界的方法被称为大圆满道，而不是指某个特定的微细意识作为所指示的大圆满，这只是特定的现象而已。因此，虽然在名言中区分意识的粗细，粗意识是指六识未灭时的有分别或无分别意识；细意识则如睡眠时五识融入意识时的意识。这些按照龙树《五次第》的术语，五根识融入意识称为"明现"，此时被融入的意识是染污意。然后意识融入无分别阿赖耶时为"增辉现"，阿赖耶本身融入基光时为"近得现"。在这三个阶段中，体验的显现如月亮、阳光、暮色般，依次止息三十三种源于嗔恨的分别、四十种源于贪欲的分别以及七种源于愚痴的分别，修行者通过亲身体验来表征三种心的自性。
在光明阶段，没有任何八十种自性的妄念，无有引发条件，如虚空般，这是法性明空本然心或无为心金刚。对于这光明心，密续中称为自性俱生智慧，经中称为如来藏或无漏心或心之清净。这是心的法性，作为一切心的本质而俱生安住，从无始至终如虚空般不变异，因此即使在六识粗动和有贪等烦恼的时候也存在。但它不含有为五蕴的丝毫成分，深奥寂静，凡夫众生从不能单独了悟它，因为它是心的空性光明。


 །ཆོས་ཅན་ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་ཉིད་རགས་པར་མཆེད་པའི་དུས་ན་ཕྲ་བའི་གནས་སྐབས་དོར་ནས་རགས་པར་འགྱུར་ལ། ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཚེ་རགས་པ་འགགས་ནས་ཕྲ་བ་འབྱུང་བས་དེ་གཉིས་དུས་མཚུངས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་ནང་དུ་སྡུད་པ་དང་། ཕྱིར་མཆེད་པའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་ནི་ནམ་
24-4-5a
ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་རགས་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཡིད་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལྟར་དམིགས་རྣམ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར། ཡིད་ཤེས་རང་གི་དམིགས་རྣམ་བྱེ་བྲག་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ཡིད་རྟོག་བཅས་དང་། རྟོག་མེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་སོ་སོར་དབྱེ་ནུས་པ་བཞིན་དུ། ཡིད་རགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་འདི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། མ་གོས་པ་ཞིག་ཡིན། གོས་པ་ཡིན་ན་འདི་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་སོགས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་ལ། མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ནས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པར་བྱར་མེད་པར་མ་གསུངས་སམ། གཞན་ཡང་ཕྲ་ཡིད་ནི། ཡིད་རགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད། རགས་པ་ནི་ཕྲ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་མི་མཐུན་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་
24-4-5b
ན། ཕྲ་ཡིད་ཀྱང་རགས་པར་འགྱུར་ལ། རགས་ཡིད་ཀྱང་ཕྲ་ཡིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་པར་འཇུག་པས། ཡིད་རགས་པ་གཉུག་སེམས་མིན་ལ་ཕྲ་ཡིད་གཉུག་སེམས་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་པའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལྔ་ན་ཕྲ་ཡིད་རྒྱུན་ཆད་དམ་མི་འཆད། འཆད་ན་གཉུག་སེམས་ཇི་ལྟར་ཡིན། མི་འཆད་ན་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྟོག་དཔྱོད་སོགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཕྲ་ཡིད་དེ་སྟོང་ཉིད་དཔྱད་ར་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན། གཞན་ལའང་རྟོག་དཔྱོད་ཅིས་མི་འཇུག །རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་ནི་རྟོག་པའི་བློ་ལས་མི་འདའ་ལ། སོ་སྐྱེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་བདེན་མེད་རྗེས་སུ་དཔོག་གི་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པར་ཁྱོད་མི་འདོད་དམ། དེ་འདྲའི་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནམ་ཡང་མི་འགགས་ན་གཉིད་འཐུག་གི་སྐབས་སོགས་སུའང་ཅི་སྟེ་རྟོག་དཔྱོད་མི་བྱེད། བྱེད་ན་ཡིད་རགས་པའང་ཅི་སྟེ་མིན། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡོད་ན། དེ་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞིར་འགྱུར་རོ་ཞེས། སེམས་ཙམ་གྱི་མདོ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་
24-4-6a
མེད་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བཀག་ན། མདོ་སྔགས་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཡིད་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོད་པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འདོགས་པའི་གཞིར་མི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་གང་ཡིན་ལ། རིགས་པ་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་ཀྱི། སྔགས་ཀྱི་གཉུག་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་རང་བྱུང་ཡིན་པར། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་ལས་ཀྱང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཞེས་པ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེམས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ལུང་ཚད་མེད་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ན། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
当有法的微细意识扩展为粗大时，舍弃了微细状态而变为粗大；当内收时，粗大意识灭去而微细意识生起，因此这二者不会同时存在。因为这两者都是意识的本体，只是依据内收和外扩展的状态而假立，所以不会同时存在。若微细意识永远不断地存在，那么在众生相续中具有粗意识时就会有两种不同类型的意识，如果是这样，它就具有心和心所的特征，而且不像阿赖耶识那样无有明确的所缘和行相，而是具有特定所缘和行相的意识。正如可以区分有分别和无分别意识的执持方式一样，众生怎么会不能通过自己的自证来体验到与粗意识不同的意识呢？
这样的话，这微细意识是被贪等烦恼染污的，还是不被染污的？若是被染污的，修习它就不能对治烦恼等二障；一切经续中不是都说"心的自性永远不会被客尘所染污"吗？此外，微细意识的特性是没有粗意识，而粗意识的特性是没有微细意识，二者互不相容。若承认二者为一，则微细意识也会变成粗意识，粗意识也会变成微细意识，因为在同一事物上二者没有差别地运作，那么区分"粗意识非本然心，而微细意识是本然心"的差别也就毫无意义了。
在五种无心状态时，微细意识是断还是不断？如果断了，怎么能是本然心？如果不断，那么在无心状态时也应该有思考分别等，因为你认为微细意识能够观察空性，为什么在其他情况下就不能思考分别呢？通达空性的义理智慧推理不外乎是分别心，而你不也认为凡夫修习空性是通过离一多等因相推断无自性，而不是现见吗？如果这种能思考分别的分别心永不间断，为何在熟睡时不思考分别？若有思考，为何不是粗意识？
此外，你否定唯识经典和无著大车师所承许的阿赖耶识——即使在名言中也不存在，认为它若恒常不断，会成为假立我的基础。那么，经密续中从未提及的微细意识，作为刹那相续永不间断的存在，为何不会成为假立人我的基础？对此需要说明是什么证成依据和理由。密宗的本然心超越八识，是自生智慧，如《智慧精华摄集》中所说。在经典和论释中也有无数教证，说明光明心是心的法性、自生智慧，而非有法心。简言之，《八千颂》中说："心无有心，心性光明。"《经庄严论》中说："法性之外的其他心，非光明自性所说。"


 །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཡང་དག་མིན་རྟོག་ལས་
24-4-6b
བྱུང་འདོད་ཆགས་སོགས། །གློ་བུར་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པས་མ་སྤྲོས་ལ། དེ་ལྟར་མདོ་རྒྱུད་གང་ནས་མ་བཤད་པའི་གཉུག་སེམས་འདོད་ཚུལ་འདི་ལྟར་ན། འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དམ་མིན་པར་འདོད། ཡིན་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར་གསུངས་ན། འདི་ཆོས་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས། མགོན་པོ་བྱམས་པས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་ཆོས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བར་གསུངས་ན། ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་བརྗོད་ཅིག །གཞན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་པར་གསུངས་ན་ཡང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་པས། ཕྲ་ཡིད་འདི་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་འདིའི་དམིགས་པ་སྣོད་བཅུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་དམིགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་ཅན་ཡིན་ནམ་
24-4-7a
མིན་ཚུལ་ཀྱང་བརྗོད་དགོས་ལ། འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདིའི་བདེན་སྟོང་གི་ཆ་དེ་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱིར་བདེན་སྟོང་མེད་དགག་གི་ཆ་ཙམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལ་མཁྱེན་ཆ་མེད་པས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། བླུན་པ་མིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་སྔགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་བར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ། ཡིད་ཕྲ་བ་མིན་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་སྟོང་ཡིན་པས། སེམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ན་མི་རུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལམ་བསྒོམ་པ་ལ། ཡིད་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་རགས་པ་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ཡིད་རགས་པས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། རགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལྷག་པར་ཟབ་པ་སྐད་དུ་སྨྲ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཤར་བའི་དབང་གིས་མྱུར་ལམ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་ནས་ཡིད་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་མཐར་ཐུག་ཆོས་སྐུའི་ཐུགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ཀྱང་། ཚོགས་
24-4-7b
བརྒྱད་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཀ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཁྱད་མེད་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་ཁོ་ན་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཤེས་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་གཉུག་སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཞེས་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཅིས་མི་སྨྲ། དེས་ན་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ནི། ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མིན་ཏེ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བརྒྱད་འགགས་ཀྱང་རང་བྱུང་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མི་འགགས་ཏེ། དེ་ལ་ང་བདག་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དམིགས་པ་རིས་ཆད་གང་ཡང་མེད་དེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་རྣམ་རིག་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཡང་། ཡིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་མའི་ཤེས་པ་སོགས་ཡིད་དང་ཤེས་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཡིད་ཐ་མལ་བ་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རང་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པའི་གཟུང་འཛིན་
24-4-8a
མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
《宝性论》中说："心的自性光明者，如同虚空不变异，由非真实分别生起的贪欲等，不为客尘烦恼所染污。"仅凭这些也能理解，所以不再赘述。如此，这种在经续中都未曾提及的本然心的主张，你认为它是如来藏还是不是？若是，护主龙树在《法界赞》中说如来藏是法界，那么这个局部有法怎么能是一切法的法界呢？慈氏怙主说如来藏是不变且遍随一切法，那么这个有为的微细意识怎么会是不变的？怎么能遍随一切法呢？请说明。
另外，阿赖耶识持有一切器情显现的习气，被称为一切习气者。然而，你认为阿赖耶识不存在，那么这微细意识是否持有一切器情显现的习气并作为它们显现的因？如果是，也请说明它是否具有所缘广大的器情等特性。如果认为它不是如来藏，而是如来藏的真空这一方面，那么一般来说，单纯的真空否定性的方面不能成为如来藏，因为它没有智慧方面，就不符合如来藏的含义。而且与《时轮总续》所说的"非愚痴之空性"（指密续中的光明空性）相违背。即使非微细意识，一切识也都是真空，所以承认一切心都是自性光明有什么不妥呢？
对于修道而言，粗意识比微细意识更重要，因为正是通过粗意识闻思修而实践经密任何道，不依赖粗意识，微细意识无法修空性。因此，虽声称微细意识修空性特别深奥，但未认识到通过方便道生起智慧的力量才是快速道路，却主张微细意识修空性是究竟法身智慧遍知的因。然而，八识转变的五智都同样是遍知智慧，微细意识怎能单独是心金刚的特殊因？因为意识所依分别是智慧的因，阿赖耶是镜像智慧的因，既然如此，你们为何不说本然心就是阿赖耶识呢？
因此，本然心光明并非八识任何特定有法，而是一切心的法性——空性与不二智慧的光明。即使八识灭去，自生光明智慧不灭，它没有被我执和相续所摄的任何限定对境，如《菩提心释》中所说，没有我、蕴、唯识的戏论。因此，虽然在大圆满续中，也有将意识称为自生智慧、本初智慧等意识与智慧的名称，但它不仅仅是普通的能所二取意识、六识之一，而是从心自身证悟无生、通达无碍，生起无二取智慧的角度这样称呼的。
;


 །སེམས་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་ཅན་སེམས་དང་། རྟོགས་པའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་ལུགས་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་དུས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡིད་རང་གིས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་རྗེན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་རང་སྣང་འགགས་རུང་མ་འགགས་རུང་འོད་གསལ་ཤར་བ་ཡིན་གྱི། ཡིད་རགས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་སྒྲིབ་མི་ནུས་པར་མ་ཟད་རྩལ་སྣང་ཐམས་ཅད་དེའི་རྒྱན་དུ་འཆར་བ་ཡིན་པས། རགས་པ་སྐྱོན་དང་ཕྲ་བ་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡང་མི་དགོས་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ལ་རགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ན་ཡིད་རགས་པས་བསྒོམ་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ལ།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་མ་འཕྲོད་པར། སྒོམ་བྱེད་ཡིད་ཕྲ་བས་བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པས་གཟུང་འཛིན་ཅན་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒོམ་ཀྱང་གནས་ལུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་
24-4-8b
དོན་ལ་ངེས་ཤེས་ཙམ་ཡང་འབྲོང་བ་མི་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདུག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་གོམས་གང་གིས་ཉེར་མ་སོང་བཞིན་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཉིན་བཞིན་འཕེལ་བ་རྣམས་ཡ་རེ་ཆ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞི་གནས་བརྟན་པོ་གྲུབ་པ་ཞིག་གིས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བཞག་ན་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་དང་། ཕྲ་ཐིག་བསྒོམ་ན་བདེ་ཉམས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་འགག་པ་དང་། རེས་གསལ་ཉམས་ཀྱིས་ལྐོག་གྱུར་ཤེས་པ་དང་། སྣང་གསུམ་གྱི་ཉམས་ཆ་འདྲ་རེ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་ལམ་དུ་བསླངས་ནས། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཉམས་སྣང་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་སྦྱངས་ན་དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རིམ་པར་འདྲེན་སྲིད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་བློ་བྲལ་ལ་གོ་བ་ཙམ་ཡང་མི་ཚེ་རིལ་པོར་ཆགས་མ་མྱོང་བར། མེད་དགག་སྟོང་རྐྱང་ལ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཟུང་ནས། རང་ལམ་གྱི་ཉམས་ཐུན་ཐུན་ལ་འདི་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་མན་ངག་ངོ་སྤྲོད་རྣམས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་ལ། འཁྲིག་བདེ་དང་བདེན་སྟོང་། ཕྲ་ཡིད་དང་བདེན་སྟོང་སྦྱར་བའི་བློ་བཟོའི་རྟོག་བསྒོམ་དེས་ཚེ་འདིར་དཔེ་དོན་
24-4-9a
གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པ་ལྟ་ཅི། ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ལ་གོ་བ་ཡང་མི་ཆགས་པར་གྱུར་བཞིན། རང་རློམས་དང་གཞན་བརྙས་ཀྱི་རང་ལ་འཆི་ཁར་ཐ་མལ་པ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་ལེགས་པས་ཟབ་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་མན་ངག་རྣམས་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གི་ནོར་བུར་ཟུངས་ཤིག མདོར་ན་ཐབས་ལམ་ཕྲ་ཐིག་སོགས་བསྒོམ་པས་རྟོག་པ་རགས་པ་འགགས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ་བ་དང་། རྩ་གནས་སུ་རླུང་ཟིན་པས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ནུས་པ་འབྱུང་ན་ཡང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱ་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་སུ་མ་སོང་ན་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དུ་འགྱུར་དཀའ་སྟེ་མི་ཕན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་དག་རླུང་བསྒོམ་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་ལས་རྣམ་ཤེས་ཕྱུངས་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གྲོང་འཇུག་ནུས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ཐར་ལམ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
在未证悟心时，它是具有能所二取的心；在证悟时，它显现为无二取的智慧，而非心与智慧在实相中有所差别。因此，在证悟实相时，八识聚也显现为自生智慧的游舞，无有差别。所以，当意识直接证悟自己的赤裸法性时，无论自显是否停息，光明都会显现。粗意识的存在不仅不能遮蔽它，而且一切显现力都会成为它的庄严，因此不需要执着粗识为过失、细识为功德。微细意识怎么会是大圆满而粗识不是呢？若理解事物实相的不二义，即使用粗意识修习，也是修持正确之义；若未认识不二法性，以修持主体的微细意识修持对象的空性，虽以具有能所二取的刻意努力而修习，却往往看不到对实相不二义生起丝毫确信，这类人非常多。这些人虽未以任何方式亲近法性，却日日增长我慢之树，真是可悲！
例如，有人获得稳固的止观，若不作任何思维而安住，会有心如虚空融合般的无分别体验；修持微细明点会因乐感而止息粗分别念；有时因明晰感而知晓隐蔽事物；生起类似三种显现的体验。如果善巧地将这些纳入道路，知道这些只是能引发实相本智的体验显现，通过修习，可能逐渐引发喻智与义智。然而，有人终其一生都未曾对超越心识的双运实相生起丝毫理解，却执着空无的否定为究竟实相，认为自己道路上的零星体验就是密乘真正的圆满次第。他们背离大圆满指示性教言，持邪见者将交媾之乐与真空、微细意与真空相结合的臆造分别修持，不仅今生无法引发喻智与义智，甚至对双运实相也无法生起理解。
这些人自傲而轻视他人，若临终时如平常人一般，实为不善。因此，应当努力于甚深秘密大圆满的指示性教言，这是具福者的心宝。
总之，通过方便道修持微细明点等而生起粗分别念停息的体验，或通过气脉中心控制气而能示现变化和神通，若不能由此引发确信于所成就的实相义智，就难成为密乘的圆满次第，无有利益。就像外道通过修气和禅定之力，能将识离体投入他人身体做"转生入侵"等诸多能力，但这对解脱之道无益一样。
;


 །སེམས་ཞི་གནས་གོམས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གྲུབ་པས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་སེམས་འགོག་པ་དང་། དུད་འགྲོ་སྟག་གཟིག་རྣམས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་ཡུན་རིང་འཛིན་པ་དང་། ལྷག་སྤྱོད་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཏིང་
24-4-9b
ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་ལ་ལྟོས་ན་ཐུན་གཅིག་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་འགགས་པ་ཙམ་ངོ་མཚར་ཅི་ཞིག་ཡོད། མདོར་ན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་འགྱུར་བྱེད་ལྟ་བ་ཡིན་ན། ལྟ་བ་བདེན་སྟོང་མེད་དགག་འབའ་ཞིག་གི་མཚན་མར་བཟུང་ནས་དེ་བསྒོམ་པ་དང་། སྔགས་ལམ་དུ་ཚོར་བདེ་དང་། ཕྲ་ཡིད་ལ་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས་ལྷག་པའི་ལྟ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱར་འདོད་པས་ན། འདི་འདྲའི་ལྟ་བ་དེ་མདོ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལས་མ་འདས་པས་ན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་འཕགས་ཕར་ཞོག རྣལ་མ་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཆ་འདྲ་ཙམ་ཡང་མིན་ནོ། ༧ །མདོར་ན་རང་རིག་གཉུག་མའི་དོན་རང་སྣང་མ་འགགས་པའི་དུས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རུང་། སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རིག་སྟོང་རྗེན་པར་འཆར་ཏེ། དེ་སུས་ཤེས་ན་ཤེས་བྱེད་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་རང་གསལ་དུ་འཆར་གྱི། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིད་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གིས་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། སྣང་གསུམ་མཐའ་
24-4-10a
འོད་གསལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་ཡིད་རགས་པས་དེ་དྲན་པ་ནི། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་ནས་ཡིད་དང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་པ་ངེས་ཤེས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་ལས་དབྱེ་བ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། གཞིར་གནས་རང་བྱུང་། སྣང་བ་ཅེར་འཛིན། དྲན་པ་གཏན་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། མཉམ་བཞག་ཏུ་གསལ་དྭངས་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་ཆོས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས། རྟོག་དཔྱོད་དང་གཟུང་འཛིན་ཅན་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པར་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས་པ། ལྟ་བ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཁྱབ་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་མཚམས་ཕྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་འདི་ལྟ་བུས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཡིད་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་
24-4-10b
བདེན་པ་མཐོང་བར་གཞུངས་སྤྱི་ལས་གསུངས། ༧ དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་གོ་བ་ཆགས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོ་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་ན་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས། མངོན་སུམ་རྟོགས་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཡང་། དེང་སང་རྫོགས་ཆེན་ལམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་མེད་པ་ཕལ་ཆེར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་གོ་བ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཅིས་ཤེས་ཟེར་ན། སྒོམ་དོན་གྱི་གཏམ་གླེང་བ་དང་། རང་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཤེས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་བྱེད་ངག་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
通过心寂止修习三摩地的力量而成就无想等至，能在劫时间内止息心识；野兽如虎豹能长时间持守明点；外道罗侯罗在十二年中安住于三摩地。与这些相比，仅仅在一座中停止粗分别念有什么稀奇？简言之，若解脱道的关键是见地，而将见地执持为仅仅是真空的否定相而修持，在密乘道中只是将乐受和微细意结合否定执持方式，除此之外没有更高的见地，而且认为其他一切见地都应舍弃，这样的见地甚至不及显乘道中无分别智慧的一部分，不过是执相的分别念而已，更不用说超胜的经密之道，甚至连正确无误的一点相似之处也没有。
简言之，无论是在自显未息时证悟自觉本然之义，还是在三显末尾光明时证悟，都会直接显现明空。谁能了知它？能知与所知无有差别而自明显现，证悟者并非微细意，而是自生智慧自明而知。体验三显末尾光明之后，粗意识回忆这种体验，是因为自生智慧遍及一切知，从这个角度上无法将它与意识区分开来，这是一种确定的了解。
关于自生智慧之灯，在大圆满声现续中说有五种区分：基位自生、显现直视、无念智慧、等持中分辨明净。这是教导自生智慧为所具与能具法同一本体，是自住智慧，属于智慧的方面，不被思维观察和具有能所执持的心所摄，如全智者所说。以闻思确立见地，也是由遍及意识部分的择法智慧了知共相和自相，以及通过入行三种智慧区分闻思修的界限，正是这样的智慧使法性光明得以现前。虽然如此，但总的经论也说，与意识相似的意识见到法性的真理。
若对义智是什么样生起了解，即是对真实义生起了解；同样，若生起体验，即是喻智；若现前证悟，即是义智。然而，现今大多数没有得到大圆满道指示者连义智是什么样的了解都没有形成。如何得知呢？从他们关于修行义的谈论和各自展示真实义见地的论著中可以知道，因为这些言语是用来展示正确见地的。
;


 །དེ་ཡང་ཐབས་ལམ་པ་དག་བདེ་བ་བསྒོམ་པས་ཐིག་ལེ་མ་ཤོར་བར། བདེ་བ་ཡུན་རིང་ཡང་རུང་། གྱེན་དུ་བཟློག་ཀྱང་རུང་། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆ་འདྲ་མ་མྱོང་བའི་རྟགས་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་འགྱུར་བདེ་མྱོང་བའི་རིག་པ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་མི་རྟག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་བདེ་ཉམས་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་འདི་ལས་མ་འདས་ན། བདེ་ཉམས་ཞེན་པ་ཅན། གཟུང་འཛིན་ཅན། འགྱུར་བ་ཅན། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས། དེས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་ཡུལ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱང་མི་ཆོད་ན། མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁུ་བ་འཛག་མེད་དུ་འཆིང་མ་ནུས་པས་
24-4-11a
ཆགས་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་ཡང་འཁྲིག་བདེ་ཐ་མལ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་དེ་ཙམ་མྱོང་གི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་མི་ཟིན་ཏེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་སྔགས་ལམ་དུ་རློམ་པ་ནི་རང་བསླུས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གྲོང་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཆགས་སྲེད་ཇེ་འཕེལ་ལས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཁུ་བ་ཅུང་ཟད་བརྟན་པའི་བདེ་བ་ཡུན་རིང་མྱོང་ཡང་། བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་མྱོང་མ་ནུས་པར་བདེ་བ་རང་ག་མའི་མཚན་མར་འཛིན་པས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་མི་ནུས་སོ། །དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆ་འདྲ་ཞིག་ཤར་ན་བདེ་བ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པའམ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྦ་རླབས་ཡོངས་སུ་བྲལ་ཞིང་། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པས། བདེ་བ་ལ་མཚན་མར་དམིགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མེད་བཞིན་བདེ་བའི་ཆ་མ་འགགས་ལ་མྱོང་ཞེན་གྱི་མཚན་མ་ཡང་མེད་པར་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། རང་རྒྱུད་དང་གཞན་རྒྱུད། དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་
24-4-11b
མེད་པར། བདེ་བ་རྒྱ་ཡངས་ལ་གུད་དུ་མ་བཅད་པ་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན། འདིར་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། །སྲིད་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །བདག་མེད་གཞན་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཉམས་མྱོང་གིས་ཤེས་ནུས་པ། དེ་ལྟ་བུ་ལན་གཅིག་མྱོང་ཡང་། གཤིས་སྐྱེ་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་འདུས་མ་བྱས་འགྱུར་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པས་དེས་མཐར་ཐུག་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དོན་འཆད་པ་ན། ཨིནྡྲ་བྷུ་ཏིས། བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་རྟག་མིན། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རྟག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་འཁྲིག་བདེའི་ཚོར་བའི་བདེ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་འཆིང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་། གྲོལ་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མན་ངག་ཟབ་མོས་ཁམས་འཆིང་ཞིང་རླུང་གི་འགྲོས་དྷཱུ་ཏིར་བཅིང་བས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རྡོ་རྗེའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ས་ར་ཧའི་དོ་ཧ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེང་སང་གི་ཐབས་ལམ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་རྟོགས་ཚད་ཡི་གེར་ཕབ་ནས་
24-4-12a
བསྟན་པ་ལྟར་སོ་སོའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཤེས་ནུས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
方便道行者修持乐感而不漏明点，无论是长时间保持乐感，还是向上逆转，若未曾体验到类似义智的体验，其标志是：所谓的大乐并非是体验变化之乐的觉知，这种乐体验是无常的、有为的，无论乐体验多么美妙，若不超越这一点，就会执着于乐感，具有能所二取，是变化性的，是识的对境。因此，它甚至不能断除对法性义智的概念性增益，更不用说能现前体验了。不能体验的原因是未能将精液固守不漏，所以虽然修持贪道，却只是体验到世间凡夫所有的普通性欲之乐，无法认识俱生智慧，如同凡夫一般。
因此，将这种情况自认为是密乘道路只是自我欺骗，就像世间人从无始以来虽然沉迷于世俗欲事，却只是增长贪欲而不生起任何道的功德一样。即使能稍微稳固精液而长时间体验乐感，但若不能体验乐空双运的无能所二取，而是将乐感执持为一般相，就无法引发义智。
若能生起类似义智的体验，乐感就会如同虚空平等或"虚空形相"，完全远离分别念的波浪，乐空无别融合，对乐感不执着丝毫特相，乐的方面未阻却无体验执着的相，会生起确信："事物本性的实相一直如此平等。"体验不分自相续他相续、三时生灭等相，乐感广阔而不隔离，如同金刚虚空界。此时，如经中所说："此中无始无中无终，无有轮回亦无涅槃，无有自我亦无他，此即殊胜大乐性。"通过体验可以了解这一点。
即使只体验一次这样的境界，也能引发确信，知道本性无生大乐是无为的、非识境的、不变的智慧大乐。因此，当解释究竟俱生义时，因陀罗菩提说："大乐并非无常，大乐恒常常。"如是所说，俱生大乐绝非指无常的性欲感受之乐。通过这样的方便固持明点作为俱生缘，以及解脱道智慧甚深教言固持精华、将气脉束于中脉，将能现证真正的俱生智。
此时，就如金刚证悟所说的萨拉哈道歌等。现今解说方便道者各自将自己的证悟程度记录成文，从他们各自的著作中也可以了解到这一点。
;


 །དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་ཐིག་སྒོམ་པ་སོགས་སེམས་འཛིན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཉམས་ཀྱི་འོད་གསལ་དྭངས་བ་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཤར་ཡང་། དེའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡིད་ཤེས་དང་། །སྟོང་ཆ་དེའི་དམིགས་པར་བཟུང་ནས། །གཉིས་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་མ་ཞིག་པས། །སྒོམ་པ་ཤེས་ཀྱང་གྲོལ་མ་ཤེས། །བསམ་གཏན་ལྷ་དང་ཅིས་མ་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་མ་ནུས་པས། འདིར་ནི་ཐོག་མ་སོགས་གོང་གི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་བཞིན་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་མ་སྐྱེས་ཤིང་། གསལ་ཆ་རྣམ་ཤེས་དེས་སྟོང་ཆ་དྲངས་སྙམ་དུ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་བཏགས་ནས་སྲད་བུ་དཀར་ནག་ཟུང་སྒྲིལ་ལྟ་བུའི་ཉིས་ཚོགས་ཞིག་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་དུ་བཟུང་ནས། དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི། གྲོལ་ལམ་རིག་ངོ་སྐྱོང་བའི་ངོ་སྤྲོད་མེད་པ་དང་། ཐབས་ལམ་རང་བཞག་གི་གནད་ཀྱི་མན་ངག་མེད་པར་རྟོག་པའི་བཟོ་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་འདུས་བྱས་པས་མཐར་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
24-4-12b
ཕྱོགས་སུ་ཡང་ཉེ་མ་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ངེས་དོན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་བྱུང་ངོ་། །དེས་ན་སྟོང་ཉམས་འོད་གསལ་དང་། བདེ་ཉམས་ཙམ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་གསལ་དང་བདེ་ཆེན་དུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་རི་མོའི་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་སོང་། རྫོགས་ཆེན་བསྒོམ་པ་ཕལ་ཀྱང་། བླ་མ་རིག་ངོ་ཚུལ་བཞིན་མ་འཕྲོད་པའི་རང་མྱོང་གང་དྲན་གྱི་ཁྲིད་བཏབ་སྟེ། གདམས་ངག་ཚད་དང་མི་ལྡན་པའམ། གདམས་ངག་ཚད་དང་ལྡན་ཡང་རང་གིས་ཚུལ་བཞིན་མ་གོ་ཞིང་། གནད་དུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་གང་དུ་བརྗོད་མ་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་རིག་ངོ་ཡིན་སྙམ་དང་། འདི་ཡིན་དེ་ཡིན་གྱི་ཆ་མ་ཕྱེད་པའི་མི་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་ཙམ་གྱི་ངང་དུ་ཡུན་རིང་གོམས་ཀྱང་། རང་སེམས་གདོད་ནས་སྟོང་པའི་རིག་སྟོང་གི་རང་བཞིན་ཐག་མ་ཆོད་པར་བསམ་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ། ཉིན་མཚན་འཁོར་ཡུག་ཏུ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་སྙམ་བྱུང་ཡང་། མཚོན་བྱེད་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་ཕྱིན་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གོ་ཡུལ་ཙམ་ཡང་ལེགས་པར་མ་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕོ་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། གཉུག་མ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་
24-4-13a
ཤེས་དང་། མཉམ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་དམིགས་གཏད་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཉམས་ཀྱི་ཞེན་འཛིན་བཟོ་བཅོས་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཡང་། རིག་པ་ཀ་དག་གི་ངང་དུ་ཕུག་ཐག་ཆོད་དེ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རང་གིས་མངོན་སུམ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེས་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པའི་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཆུད་ཅིང་། དེ་ལྟར་མྱོང་བ་དེས་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་ཤེས་པ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་རྗེས་ཟློས་ཙམ་མིན་པར། རང་གིས་མངོན་སུམ་ངེས་པར་འགྱུར་བས་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་ལས་འདས་པར་གཏན་ལ་ཕེབ་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
同样地，通过修持微细明点等摄心方法而生起清明如无云虚空般的体验光明，但如经中所说："执取方法部分为意识，空的部分为其所缘，二取相未破，虽知修习但不知解脱，与禅定天神有何差别？"因为未能引导对心性空明不变自性这一实相生起确信，所以无法像前面偈颂所说"此中无始"等义理那样生起少许定解，而是认为"明了部分的意识引导了空性部分"，在不二上标立为二，如同白黑线相合一样，将二者组合执为双运义，不知不二双运是由各自内证的。
这是因为缺乏解脱道认识面保持的指示，以及无有方便道自然安住的关要教言，而以各种分别妄想构造，最终只是分别念的对境，甚至不能接近无分别智慧，以致有人将纯粹分别念的对境说为了义，而将无分别的境界说为权宜之义。因此，虽然将空性体验的光明和单纯乐感称为俱生光明和大乐，实际上却如同画中的灯一样。
大多数修持大圆满的人也只是未能如法了解上师所指示的心性，凭自己想到什么就传授什么，或者教言不具标准，或者教言虽具标准但自己未能如法理解并成熟于要点，对有无心识无法言说的状态误认为是认识境界；或者不能区分"这是"、"那是"的无分别无记状态中长时修习，却说"无法决定自心本来空性的明空自性，只是无法思议而已"。对这些人来说，即使感觉日夜恒时住于乐明无念的状态，若连能指示的喻智方面都未达到，那么对义光明大圆满连一点理解都未能很好地生起。
因此，不变的大乐、本然光明智慧和平等大圆满不是偏于乐明无念的执着对境，不依赖于体验的执著造作。不论是何种乐明无念，若能在觉性本净中彻底决断，亲自现量确定远离生住灭三相的明空无别平等性，那么就能被纳入能引发所表义智的喻智之列。这样的体验能使人对明空本然心识——超越有无二边的大无为——生起确信，不仅仅是宗派言词的复诵，而是自己现前确定，从而确立它超越有为法和分别识。
;


 །དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་འདི་མཚན་བཅས་ཐབས་ལམ་སྒོམ་པ་ལའང་གལ་ཆེ་སྟེ། ལྟ་བའི་གནད་འདི་ལྟ་བུས་མ་ཟིན་ན་སེམས་གནས་ཀྱི་ཉམས་རི་བོ་ལྟ་བུ་དང་། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་ཁོར་ཡུག་འབྱམས་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྫོགས་རིམ་གྱི་རྟགས་ཚད་ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་ཤར་ཡང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པའི་དངོས་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དཀའ་
24-4-13b
ཞེས་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་སོགས་གསུངས་སོ་དགེཿ ༈ ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རུང་འདི་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་ཞལ་འཆམ་ན། རིགས་དེ་སྟོང་རྐྱང་གི་ཆ་ནས་འཇོག་ན། དེ་བྲལ་གཞི་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ཇེ་བཟང་དུའང་འགྱུར་མི་ཤེས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པས་སོ། །དེས་ན་དེས་སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་རུང་ཡིན་པས་འབྲལ་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་སྲིད་དེ། དེ་སེམས་མེད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སེམས་མེད་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས། སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གོ་ལོག་སྟེ།ཁང་ནང་དུ་མུན་པ་སངས་པས་ལྕགས་གོང་གི་ནང་གསལ་བ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན། དེས་ན་སྟོང་ཆ་ལ་མཁྱེན་པ་ཡོད་མི་སྲིད་པས། སྒྲིབ་པ་ཟད་ན་ཆོས་ཀུན་མཁྱེན་པ་ནི་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ལས་འོས་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་སེམས་སྒྲིབ་པ་དང་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་རུང་འགྲུབ་ཀྱང་། དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལེན་ངེས་ཡིན་པར་ཅིས་སྒྲུབ། སེམས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་སོགས་སྐྱེ་ངེས་ཡིན་པ་དེ་སྒྲུབ་དང་ཧ་གོ་འོང་། ཡང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་ནི་ཡིད་སྒྲིབ་བྲལ་ལས་
24-4-14a
འབྱུང་སྟེ། ད་ལྟ་ནས་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཅི་རིགས་ཤེས་ལ། གྲུབ་མཐའ་སོགས་བསླབ་པས་ཇེ་བཟང་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་ཕྱིར་ཡིད་གནས་འགྱུར་སོར་རྟོག་སོགས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པར་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་རིགས་ཙམ་མེད་པ་མེད་ལ། དེ་ལ་སངས་རྒྱ་རུང་གི་རིགས་ཞེས་བྱ། གོང་དུ་སྤེལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བར་དུ་འཕེལ་རུང་ཡིན་པས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡང་དེ་ཙམ་ལ་ཟེར། རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བ་མེད་པ་རྐྱེན་ཁོ་ནར་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱ་རུང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་མར་ལྷུང་སྙམ་ན་མི་ལྷུང་སྟེ། བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རིགས་པས་སོ། །ཚོགས་དྲུག་འགག་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་གཉུག་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་གཉུག་སེམས་དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཞེས་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་ཙམ་ལ་ཟེར་རམ། གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནམ། གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་སེམས་དེ་རང་ཡོད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་སེམས་མིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡོད་ན། གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་
24-4-14b
སེམས་འདི་དང་འབྲེལ་མེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དམ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཡོད། ཐ་དད་ན་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་། གཅིག་ན་འགལ་བས་ཕན་ཚུན་གནོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
因此，大圆满的指示教授对于修持有相方便道也极为重要。若未被这样的见地要点所摄持，即使显现如山般的心住体验、沉浸于恒时遍满的乐明无念状态、显现神通等功德，以及圆满次第粗细各种相应征兆，也难以成为引发义智的直接因——如龙钦绕绕绛等所说。善哉。
又，若对"一切众生皆可成佛"这一理由的成立，大家意见一致，那么，若将这种种性仅从空性角度安立，除了解脱基础别无他法，但其本质也不能变得更好，因为它是无为法。所以，虽然由于它能离二障而可以让其离开，但它不可能知道一切所知，因为它是无心的。因此，无心离障而使心能知一切是颠倒的，就像室内驱除黑暗对铁块内部的照明没有帮助一样。所以，空性方面不可能有智慧，若烦恼障尽，遍知一切法只能是离障的心，这是确定的。
因此，虽然由于心可以离障而成立可以成佛，但阿罗汉却不能成佛，因为什么能证明他一定会获取能净尽所知障的对治？若说因为心是空性就必然生起慈悲等，证明这一点就会明白。又，遍知一切现象是从离障意识而生，因为现在也由意识了知各种法，通过学习宗义等能使它逐渐改善，所以说意识转变为分别智等。
因此，在共同乘中没有不具有智、悲、力三种种性的，这称为可以成佛的种性，因为它能够向上增长直至佛智。心的自性光明也只是指这个程度。因为没有不能被缘转变的，完全依靠缘而可以成佛。若想：那么佛也会退失吗？不会退失，因为心总是执取那个方面。六识停止后再生起是因为本然心。
这本然心称为无二取，是指仅仅无所取能取，还是指证悟无二取？若如第一种情况，是无心，还是存在无二取的心？若如第一种情况，则如同虚空，不是心；若如第二种情况，若存在无二取的心，那么它与有二取的心是毫无关联的别体，还是同一相续？若别体，则相续各异；若同体，则相互矛盾而抵触。


 །དེ་འདྲའི་གཉུག་སེམས་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་སྐུར་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་མིན། འགྱུར་ན་བྲལ་འབྲས་སམ་སྨིན་འབྲས་གང་ཡིན། བྲལ་ན་དེས་ད་ལྟ་མཁྱེན་ནམ་མི་མཁྱེན། སྨིན་ན། དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་བོགས་ཇི་ལྟར་དབྱུང་། དབྱུང་རུང་ན་དེ་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་བུད། འགྱུར་ཤེས་ན་དེ་ཁ་ལོ་གསར་སློབ་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ལོས་ཆོག དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བསླབ་ན་ལོས་ལོ་བ་ཧེ་ཧེ། སྟོང་ཉིད་བསླབ་པས་སྟོང་ཤེས། བདེ་བ་བསླབ་པས་བདེ་ཤེས་པའི་ཉམས་ཧ་ཧ། གཞན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་སམ་མ་ཞུགས། ཞུགས་ན་དེ་འོད་གསལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། མ་ཞུགས་ན་དེས་ད་ལྟ་ནས་ཆོས་ཀུན་ཇི་ལྟར་མི་མཁྱེན་པ་ཡིན། མཁྱེན་ན་སྟོབས་སོགས་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཅི་འགལ། མི་མཁྱེན་ན་བསླད་པ་མ་ཞུགས་ཀྱང་མི་མཁྱེན་ན་བསླད་པ་བྲལ་ཡང་ཅི་ལ་མཁྱེན། དེས་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ཞིག་ཁས་མ་བླང་ན་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས་མི་འགྲུབ་ལ། ཁས་བླང་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་གཞི་དུས་གཉུག་སེམས་སྐད་ཅིག་མར་
24-4-15a
འདོད་པས་འབྲས་དུས་རྣམ་མཁྱེན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་ལ། གཅིག་ཤོས་ཀྱི་གཞི་འབྲས་དེ་ལས་ལྡོག་གོ། སྔ་མ་ལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དངོས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་གཉིས་གང་འཐད་དཔྱད་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་ལ་གཉུག་སེམས་དང་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་མི་སྲིད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕན་གནོད་རུང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པར་རུང་སྟེ། དེའི་རྣམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སོ། །མི་སྐྱེ་ན་སྟོང་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ལྡན་དུའང་སྐྱེད་དུ་མེད་པ་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་རུང་བར་སྤྱིར་གྲུབ་པས་ན། འཁོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་མི་རུང་ལ། མྱང་འདས་ལམ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་རུང་བའི་འཐད་པ་སྟོན་ཅིག །ཧེ་ཧེ། གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་སེམས་ཡོད་ན་ད་ལྟ་རང་གིས་ཉམས་སུ་ཅིས་མི་མྱོང་།སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་མྱོང་སྙམ་ན། འདི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པས་ཡིད་སོགས་དང་འདྲ་བས་མྱོང་དགོས་སོ། །ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་མི་མྱོང་བ་བཞིན། ཕྲ་བས་རྟོགས་དཀའོ་སྙམ་ན། ཀུན་གཞི་མེད་ཅེས་མི་འདོད་དམ། གཞན་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་རང་ལ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། དེས་
24-4-15b
ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བརྡལ་གྱི་རིག་པ་འདི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་རང་ལ་མངོན་སུམ་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་ཆ་མངོན་གྱུར་ཏེ། ཡུལ་དོན་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་འདིས་སྤྱིར་རང་ལ་ལྐོག་གྱུར་མིན་ལ། དེ་རྣམས་སོ་སོར་འཛིན་པས་ཀུན་གཞི་རྗེན་པར་མ་གྱུར་ལ། ས་བོན་གྱི་ཆ་ནི་རྣམ་རིག་པ་མིན་པས་མངོན་གྱུར་མི་དགོས་སོ། །རྟོག་བྲལ་གསལ་རིག་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་གཞིར་ངེས་མི་དགོས་འདྲ། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་འདི་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཆེ་བས་འདི་ལས་བརྩམ་སྟེ་དཔྱད་ན་རྙིང་མ་ལྷང་ངེར་འགྱུར་ངེས་འདྲ། འདི་དང་པོར་དཔྱད་སྒོ་ས་བོན་ཐོག་མའོ། །མེ་ཁྱི་ཟླ་༨ཚེས་༡༣ལའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
这样的本然心是否会转变为遍智法身？若转变，是离果还是成熟果？若是离果，它现在是否具有智慧？若是成熟果，如何从无二取的这种形态中提升？若能提升，则它不是不变的了。若能变化，那么如何教导新的引导方式就足够了。若教导它贪欲，就会有贪欲，呵呵！通过教导空性而知空，通过教导乐感而知乐的体验，哈哈！
此外，它的本质是否已被污染？若已被污染，它如何还是光明？若未被污染，为何它现在不能遍知一切法？若能遍知，那么力等功德本自具足有何矛盾？若不能遍知，即使无污染也不能遍知，那么即使离污染又怎能遍知？因此，若不承认离障的心，则无法成立光明本然心；若承认，则自生智慧成立。
所以，承认基位本然心是刹那性的人，也会承认果位遍智是刹那性的；而另一方则相反。前者不可能有实际的自生智慧。思考这两者何者合理：如果没有自生智慧，本然心和离障心是不可能的，因为有为心可受益损。可以被轮回习气污染，因为它能生起那种形态。若不能生起，则也不能生起具有空性等形相，若是有为法，一般来说已成立可被缘改变，那么请说明为何它不适合具有轮回道的形相，而适合具有涅槃道的形相的合理性？呵呵！
另外，若有这样的心，为何现在自己不能体验它？若认为被障碍遮蔽而不能体验，因为这是有法之心，所以应该像意识等一样能被体验。就像阿赖耶虽有但不被体验一样。若认为因太微细难以了知，难道你不是不承认阿赖耶吗？此外，若自相续的心识不能自我显现，那么即使自相续有智慧，为何不与此相同？
因此，遍满的心法性觉知是光明，但它不会对自己显现。阿赖耶异熟部分是显现的，这对境显现对境的情况对自己一般不是隐蔽的，但因各别执取，阿赖耶没有直接显现；种子部分不是分别识，所以不需要显现。所有离分别的明觉虽然都是显现的，但似乎不必定是阿赖耶。
这离障的心有很多可探讨的地方，从这展开探讨，宁玛派显然将确定成立。这首先应当从种子根源方面探讨。火狗年八月十三日。
;


། ༈ །། བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཡིན་ན། འདུས་མ་བྱས་དང་ལམ་བདེན་ཟག་བཅས་སུ་ཐལ། ཟག་པ་དམིགས་པས་རྒྱས་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་མཚན་དམིགས་ཡུལ་མིན་ཞེ་ན། སྤྱི་མཚན་ལ་དམིགས་པས་དེ་རྒྱས་པར་མི་བཞག་ན་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཟག་པ་དམིགས་པས་མི་རྒྱས་སྟེ། རང་མཚན་རྟོག་མེད་ལ་ཆགས་སོགས་མི་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སོགས་དཔྱོད་དང་ཤེས། ཡང་སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་དེའི་
24-4-16a
མཚན་གཞི་གང་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་དག་གོ་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་ཡུལ་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་མཁའ་བུམ་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད། སྒྲིབ་པ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་སོགས་སྒྲིབ་བཅས་སུ་ཐལ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་གནས་ཀྱི། དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལྟར་རང་གི་སྒྲིབ་པས་སྒྲིབ་བཅས་སུ་སྣང་བས། སྣང་ཚུལ་སྒྲིབ་བཅས་སམ་མ་དག་པའི་ཕུང་སོགས་ཡིན་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། གཟུགས་ཀྱི་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡང་དག་ཤེས་པའི་རང་རིག་བློ་མེད་ན། སོགས་ཀྱི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐ་མལ་བའི་ཆུ་འདི་ངོ་བོས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ལའང་སྒྲིབ་བཅས་སུ་སྣང་ལ། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ཞུགས་པས་གནས་སྣང་གཉིས་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་ཀ་བའི་སྟོང་པ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན། 
24-4-16b
སྣང་བ་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་ན། སྟོང་པ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་གང་གི་གཞིར་མི་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ཡིན་ན། སྟོང་པ་གཞི་མེད་ཙམ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་ཏེ། བྲལ་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན། ཐ་མལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སྒྲིབ་བྲལ་གཏན་ནས་མེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་དུས་འཁོར་ལས་ལྔ་ཚན་དང་དྲུག་ཚན་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་སྒྲིབ་བྲལ་མཉམ་པར་གསུང་པ་དེ་མི་སྲིད། དེ་སྟོང་ཙམ་ལ་དགོངས་ནའང་། སྟོང་པ་ནི་གཟུགས་མིན་པས། ཕུང་པོ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་པ་སོ་ན་གནས་སོ། །ཕུང་པོ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་བྲལ་སྙམ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་པར་འདོད་དམ་སོགས་དཔྱད། སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲིབ་བྲལ་དང་། དེ་ལྡོག་ཅིག་ཤོས་སྙམ་ན། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་བུམ་སོགས་ནི་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སོ།

། ༈ །། བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཡིན་ན། འདུས་མ་བྱས་དང་ལམ་བདེན་ཟག་བཅས་སུ་ཐལ། ཟག་པ་དམིགས་པས་རྒྱས་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་མཚན་དམིགས་ཡུལ་མིན་ཞེ་ན། སྤྱི་མཚན་ལ་དམིགས་པས་དེ་རྒྱས་པར་མི་བཞག་ན་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཟག་པ་དམིགས་པས་མི་རྒྱས་སྟེ། རང་མཚན་རྟོག་མེད་ལ་ཆགས་སོགས་མི་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སོགས་དཔྱོད་དང་ཤེས། ཡང་སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་དེའི་
24-4-16a
མཚན་གཞི་གང་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་དག་གོ་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་ཡུལ་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་མཁའ་བུམ་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད། སྒྲིབ་པ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་སོགས་སྒྲིབ་བཅས་སུ་ཐལ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་གནས་ཀྱི། དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལྟར་རང་གི་སྒྲིབ་པས་སྒྲིབ་བཅས་སུ་སྣང་བས། སྣང་ཚུལ་སྒྲིབ་བཅས་སམ་མ་དག་པའི་ཕུང་སོགས་ཡིན་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། གཟུགས་ཀྱི་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡང་དག་ཤེས་པའི་རང་རིག་བློ་མེད་ན། སོགས་ཀྱི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐ་མལ་བའི་ཆུ་འདི་ངོ་བོས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ལའང་སྒྲིབ་བཅས་སུ་སྣང་ལ། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ཞུགས་པས་གནས་སྣང་གཉིས་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་ཀ་བའི་སྟོང་པ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན། 
24-4-16b
སྣང་བ་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་ན། སྟོང་པ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་གང་གི་གཞིར་མི་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ཡིན་ན། སྟོང་པ་གཞི་མེད་ཙམ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་ཏེ། བྲལ་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན། ཐ་མལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སྒྲིབ་བྲལ་གཏན་ནས་མེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་དུས་འཁོར་ལས་ལྔ་ཚན་དང་དྲུག་ཚན་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་སྒྲིབ་བྲལ་མཉམ་པར་གསུང་པ་དེ་མི་སྲིད། དེ་སྟོང་ཙམ་ལ་དགོངས་ནའང་། སྟོང་པ་ནི་གཟུགས་མིན་པས། ཕུང་པོ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་པ་སོ་ན་གནས་སོ། །ཕུང་པོ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་བྲལ་སྙམ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་པར་འདོད་དམ་སོགས་དཔྱད། སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲིབ་བྲལ་དང་། དེ་ལྡོག་ཅིག་ཤོས་སྙམ་ན། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་བུམ་སོགས་ནི་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是藏文的直译：
།། 如果执着真实是烦恼，那么无为法和道谛将成为有漏，因为漏是由所缘而增长的。理由成立，因为它们是执着真实的所缘对象。若说它们的自相非所缘对象，那么如果不承认通过缘共相而增长漏，则对任何法漏都不会因所缘而增长，因为自相是无分别的，故贪等不会增长等，请思考并了解。
又，有蔽的蕴界处和离蔽的蕴界处，其事例分别是什么？若说是有情的和佛的蕴界处，那么如果蔽障是心的有境法，那么它如何存在于虚空、瓶子等境上？若说因为它们显现于有蔽者，那么显现于有蔽者的佛身等将成为有蔽，而显现于佛前的一切法将成为离蔽。因此，一切法本性住于离蔽，如同白螺被视为黄色一样，由自己的蔽障而显为有蔽，所以虽然在显现方式上是有蔽或不清净的蕴等，但在实际安住方式上是离蔽的色等。因此，容易理解"应知色的清净是果的清净"等含义，以及"若无正知的自证识"等含义。
此外，这普通的水，是自性为蔽障，还是有蔽障？若是前者，则在佛前也显为有蔽，那样佛也将有蔽障，因为有蔽障的显现。若是后者，则显现的本性未被蔽障所侵入，证明有安住与显现两种方式。
又，柱子的空性是离蔽，显现是有蔽，那么为何空性是离蔽？如果说因为它不存在，而不存在只是不能作为任何基础，那么空性作为无基础不是离蔽，因为没有离蔽的基础，如同石女儿非离蔽一样。若显现是有蔽，那么是其本性为蔽障还是形相为蔽障？若其本性为蔽障，则凡俗色法完全没有离蔽，那么时轮金刚所说的以五聚六聚所摄基法皆等同离蔽就不可能。若仅指空性，空性并非色法，故蕴非离蔽依然成立。若想"蕴因空故离蔽"，应思考是否承认空性即是色法等。若认为断除蔽障的相续法是离蔽，其反面是有蔽，那么瓶等非相续所摄之法将成为离蔽，因为它们无蔽障。


 །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་མིན་པས་གོ་མི་ཆོད་ན། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་མི་རུང་ངོ་།། ༈ །། བྱེ་བྲག་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ཞིག་མེད་པར། སེམས་ཡིན་ན་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་གྱི་གཤིས་ལ་སྒྲིབ་པའི་བསླད་ཞུགས་
24-4-17a
མ་མྱོང་བའི་སེམས་ཞིག་མེད་ན་འོད་གསལ་གཏན་མི་རུང་ལ། འོད་གསལ་ཡོད་ན་སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་སེམས་ཞིག་ཡོད་པར་གྲུབ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་ཡང་མཁྱེན་གཉིས་མེད་ན། ཕྱིས་བྲལ་ཡང་མཁྱེན་གཉིས་མི་རྒྱས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དང་། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཡོད་པ་དང་། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་དོན་ཁྱད་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་རྫོགས་ཆེན་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པ་ལ། ད་ལྟ་ནས་ཆོས་ཀུན་ཅིའི་མི་མཁྱེན་ཅེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཉེ་བར་ནི་ཞི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་པ་དང་འོད་གསལ་ནི་སྣང་བའི་ཆ་ནས་བཞག་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་མི་ཕྱེད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཟེར་ཡང་སྣང་བ་དང་མི་ཕྱེད་ཀྱི། དོན་ལ་ཟུང་འཇུག་ཁོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྣང་སྟོང་རེ་རེ་བ་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དམ་མིན་པ་ཀུན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །འདི་ལས་བརྩམ་སྟེ་མདོ་སྔགས་ཀུན་གྱི་གནད་འགྲོལ་ལོ། །ཟླ་༨ཚེས་༡ ༤ལའོ།། ༈ །། ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གཉུག་མའི་སེམས་ནི་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། འོག་
24-4-17b
མའི་དུས་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟར་བཞུགས་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་གཉིས་སྣང་གི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་དེའི་གནས་ཚུལ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ལྟ་ཅི། རང་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱི་ས་འོག་གི་གཏེར་ལྟར་གྱུར་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ནས་བརྩམ་སྟེ་ཐེག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པས་དབུ་མའི་སྐབས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ། སོ་སོ་རང་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དབྱིངས་རིག་པ་ཡང་དག་གི་དཔྱད་པས་གོ་ཡུལ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནུས་ལ། དེ་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་སུའང་བརྗོད་དོ། །སྔགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་ལམ་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྟོབས་ལས། གཉིས་སྣང་གི་དྲི་མ་རིམ་པར་བསལ་བ་ན། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། གཉུག་སེམས་ཉིད་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ། མཚན་མ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཀྱང་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་སྔགས་ཀྱི་མྱུར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་
24-4-18a
ཤར་དུས་སྟོང་པ་འོད་གསལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ། ད་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཡང་མེད། རིག་པ་སྟོང་པ་ཐ་མི་དད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ནི། གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པར་རགས་པ་མ་འགག་ཀྱང་། བླ་མའི་མན་ངག་དང་དབང་གི་དོན་བརྒྱུད་འཕོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ངོ་སྤྲད་དུ་ཡོད་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའམ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་རྗེས་དཔག་ལ་ལྟོས་པ་མིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译：
对此，即使没有蔽障但非断除蔽障，所以不起作用，那么空性也不应成为离蔽。
特殊的离蔽心若不存在，若是心则为有蔽，如果不存在一种本性从未被蔽障所染污的心，那么光明就完全不可能；若光明存在，则证明存在一种离二障的心；即使离二障，若无二智，则即使后来离障，二智也不会增长，因此承认众生相续中有自生智慧、本性心光明、以及离蔽心的诸说法实质上没有任何差别，所以对于大圆满认为心性即是佛的观点，不应思考"为何现在不了知一切法"，因为境界寂灭的光明心的本性尚未显现，如同自心的空性一样。因此，觉性和光明虽从显现方面安立，但与空性不可分离；虽称为空性，但与显现不可分离；实际上唯有双运才是法性，单独的显现或空性都不是究竟的胜义谛大法性，这一点极为重要。基于此可解开一切显密的关键。于八月十四日。
又，心的法性明空双运本性心是所诠义的俱生，从下位乃至最终成佛，无增减而如虚空安住。然而众生被二现蔽障遮蔽，不仅不能现证其实相，甚至不知自己拥有它，如同贫者家中地下的宝藏。如来宣说法要，从人无我开始，次第宣说乘位，在中观阶段，以正确观察可了知具足一切殊胜相的空性、显空双运、各自所证的法界，这也被称为如来藏。
通过有相密乘的道——气入中脉的殊胜方便力，当二现垢染逐渐清除时，本性心光明显现之时，本性心本身远离一切相的妄想，即一切空性，虽不成立为任何相，但本性光明直接体验，这是密乘速道的特点。当光明心生起时，亲见空性光明，不需要任何理证来证明空性，也无能见所见的二现。觉性与空性不可分，是自证的，因此密乘的光明即是具足一切殊胜相的双运真实性。
在无相大圆满中，虽粗分二现的分别念未断，但通过上师口诀和灌顶义传递的力量，能直指心性法性，这是大圆满道的特点。体验三种显相最终的光明和大圆满中直证觉性本面这两者，都是出世间慧根或自证慧的现量，不依靠比量。


 །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་གཟིགས་པའི་འཕགས་ལམ་ས་དང་པོ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲིན་བྲལ་ཉི་མཐོང་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་གོམས་པ་རྫོགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ནའི་ངང་དུ་འུབ་ཆུབ་པར་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཐོབ་ཚེ་ས་དང་པོའི་
24-4-18b
རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་སྔགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བ་དང་། མཚན་མེད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་དེ་ལ་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། ༈ །། ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་གྲུབ་ཟིན་པས་འདིར་བརྗོད་མ་དགོས་ལ། དེ་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད། ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡང་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་འོད་གསལ་བ་ནི། མི་ཤེས་པའི་མུན་ནག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འོད་གསལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྟན་བྱ་མིན་པས། མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡང་མིན་ཏེ། ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་བེམ་པོའི་ཕྱོགས་མིན། བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་བྲལ་བས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་མིན། ཀུན་གཞི་སོགས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། སེམས་སྔ་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དམིགས་རྐྱེན་དང་། དབང་སོགས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་
24-4-19a
པས་སེམས་མིན་ལ། སྟོང་རྐྱང་དུ་མ་སོང་བས་ཆ་ནས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་སུ་བཏགས་པར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། འདིར་སྟོང་པ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་རིག་པ་ནི་སྟོང་པ་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པས། རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པ་སྟོང་པ་ཞེས་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཙམ་ལས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡེ་ནས་མེད་པས་ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་ཡིན། དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་རིག་པ་ཡིན་ཕྱིན་འདུས་མ་བྱས་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྙམ་དུ་བློ་ཞིག་ལ་གོ་ནས། བློ་དེས་སྟོང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་དོ་སྙམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལ། སྟོང་ཉིད་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་དང་། བློ་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་སྲད་བུ་སྒྲིལ་བ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འདོད་པས། གནས་ལུགས་དངོས་མེད་ཆད་སྟོང་དང་། དེ་འཛིན་ཆོས་ཅན་དངོས་པོ་གཉིས་སྦྱར་བ་འདིས་གནས་ལུགས་མི་རྟོག་སྟེ། གནས་ལུགས་ནི། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ། རིག་པ་དང་དབྱིངས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས།དངོས་དངོས་མེད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ།

以下是藏文的完整直译：
如果问是否见到法性真谛的圣道是初地？答案是否定的。虽然像见到无云的太阳一样直接证悟，但要到瑜伽修习圆满，现证一切法归融于真如中，获得不变不迁的证悟时，才是现前初地的证悟。那时是现证了义光明，而现在密乘有相道中生起的光明和无相大圆满中认识觉性本面，这被称为譬喻智慧。
又，空性是不从因缘而生的无为法，这在大乘各宗派中已是公认的，此处不必赘述。与之不异不一、甚至在事物自性中从未有过差别相的光明，并非如不知的黑暗，而是能被自证慧现量了知，但这无分别的光明是自证的对象，不是世间言语所能指示为"是这样的"，所以远离一切相，不属于任何有为法的方面：因远离微细粒子的特征，故非物质方面；因远离一切假名言说，故非非相应行；因远离阿赖耶等因缘、前心的等无间缘、一切所缘的所缘缘、以及根等的增上缘所生，故非心；又因不是纯粹的空，从某方面可假名为觉性智慧无为。
法性是双运，此处与空性双运的觉性与空性不异不一，只是由随后分别智以反面区分为"觉性"和"空性"，而在实际上从未有过差异，因此双运是无为的。又，若认为明了和觉性怎么可能是无为法？有一种理解是：以该理解将空性作为对象，所有这类想法的潜在意图都是认为空性是无实无为，而心是有实有为，特性不同，如同搓合线绳一样成为双运。这种将实相作为无实断空，与能取它的有法作为有实的结合，无法理解实相。实相是：有法与法性、显现与空性、觉性与界、有为与无为、有实与无实等二法的特征从来不存在的法界菩提心。


 །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
24-4-19b
མཐར་ཐུག་དེ་ཡིན། དེ་ལས་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པས། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆོས། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། འཁོར་འདས། བདག་གཞན། བཟང་ངན། སྐྱེ་འགག་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་གཞི་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པ་གོ་དགོས། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་རྗེས་དཔག་གིས་དཔྱད་ན། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་། དེ་སྟོང་བཞིན་སྣང་ལ། སྣང་བཞིན་སྟོང་པའི་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལས་མི་འདའ་ཡང་། འདི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས། སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འབྲི། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་དེ་འདྲའི་གཉིས་ཆོས་མེད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡེ་ནས་མི་མངའ་བས། གཉིས་སྣང་ཅན་ལ་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས། ཆོས་ཉིད་ལ་དེའི་ཤན་ཤོར་ཏེ། འཕོ་མེད་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་ཀྱང་། གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་ལས་མ་གཡོས་བཞིན། གཉིས་སྣང་ཅན་ལ་འཁོར་འདས་སོགས་དུས་དང་ཕྱོགས་མུ་མེད་དུ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་
24-4-20a
བཞུགས་ཚུལ་དེ་ལ་གཡོ་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་ཉིད། འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད། སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་དེ། འདི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཕལ་པའི་བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དོན་དམ་གཟིགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནོ། །ལྕགས་ཕག་ཟླ་༡༡ཚེས་༡༢ལའོ།། ༈ །། ཡང་དེ་ལ་མདོ་ལྟར་ན་ཐོས་བསམ་གྱི་ལྟ་བས་གོ་ཡུལ་བཙལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཙམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འདོད་པས་མདོ་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་དོན་ཡང་སློང་མ་ནུས་ན། དེ་འདྲའི་ལྟ་བས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཀུན་ལ་རྒྱས་འདེབས་པར་རློམ་པ་ནི་ཆེས་འཁྲུལ་ལོ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་གཉུག་མ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གོ་ཡུལ་ངེས་དགོས་ཀྱང་། དེ་ལ་ངེས་པར་ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་ལ་ཞེན་ནས། དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་གནས་ཐིམ་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ་སྙམ་དུ། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དབུ་མ་རྒྱུ་སྟོང་ལྟ་བུ་
24-4-20b
ཞིག་གི་རྣམ་པ་བློ་ལ་བཟུང་ནས། དེའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡོད་དོ་སྙམ་པས། དུས་འཁོར་གྱི་སོར་སྡུད་སྐབས་སུའང་། རྒྱུད་དང་རིག་ལྡན་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་གདམས་ངག་ལ་མེད་པའི་དབུ་མའི་ཡར་སྣ་ཞེས་དབུ་མ་ཞིག་བློས་བཅོས་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་གྱི་རྒྱས་འགེབ་སྦྱར་བ་རྣམས་ཟབ་མོའི་གཞུང་རྟོག་གེས་བསླད་པའི་དུག་ཅན་དངོས་ཡིན། རྒྱུད་ལས་སྨིན་མཚམས་ཐད་ཀྱི་སོར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དམིགས་པ་གཏོད་པར་གསུངས། དེ་ན་ལུས་དང་དབུ་མ་མེད་པ་དངོས་སུ་གསལ། མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡོད་པ་སུས་རིག །ལུང་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་དབུ་མའི་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་དང་། རླུང་འཇུག་པའི་ཚད་ཟིན་དགོས་ཀྱི། དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ།

以下是藏文的完整直译：
十方三世所摄的一切轮涅的究竟真实性就是这个。它永不变异，因此需要了解：虽然方位时间的诸法、有为无为、轮涅、自他、善恶、生灭等一切二法显现，但基础不变。若以比量推理此理，则外内各种法虽显现，但它们是空而显、显而空的如幻显空，不出此外。这两者是有二现阶段的显现，故显为生灭增减、有实无实等各种相。实相中没有这类二法，因此本来就没有三时的变化、方位的部分、有实无实等二法相。对二现者而言，虽有过去未来现在的时间变化，有实无实等各种有法的显现方式，受此影响而无法了知法性为不迁变，但实际上，虽未动摇于二无的义理，对二现者显现为轮涅等无尽时间方位，这只是有法的显现方式，而法性的安住方式永不可能变动，若能了知这点，则三时平等、轮涅平等、显空平等，这超越有为无为边际的法性是凡俗心不可思议的，唯有证见胜义的圣者们通过自证智才能通达的真实义。于铁猪年十一月十二。
又，依照显教，寻求闻思见解的认知领域，确定法界的本性如何，然后修持，这是修空性。但若仅承认假名胜义为法界，连显教所说的非假名空性的意义也无法提起，这种见解妄图为金刚乘一切道印上标记，实属大错。
依照金刚乘，虽需确定本性光明的本俱生的认知领域，但对此若仅执著于经论文字，认为"气入住融中脉是金刚乘道的特点"，心中执持身内有如空心管一样的中脉形相，认为其中有智慧气，甚至在时轮金刚的收摄阶段，也附加上轮续和持明传承教授中不存在的"中脉上端"等概念，这些用妄想改造中脉并附加其他续部内容的做法，确实是以戏论玷污深奥教法的毒害。续部中说应将注意力集中在眉间十六指处，明确说那里没有身体和中脉。不坏明点是否存在谁知道？是经典依据吗？若如此，则需确定中脉大小等度量以及气入的程度，仅凭观想是无法成就的。
;


 །སྔགས་ལྟར་ན་ལས་རླུང་གི་བཞོན་པར་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལས་འཁོར་བའི་སྣང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལ་བརྟེན་པའི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་རྣམ་དག་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་བཞོན་པར་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ཅིང་། དེའི་རྟེན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དབུ་མ། ལས་རླུང་གི་གནས་རོ་རྐྱང་ཡིན་པར་ཀུན་མཐུན། དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ན། དབུ་མའི་ནང་ན་ཡེ་རླུང་ཙམ་ཞིག་གནས་སམ།
24-4-21a
འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཡོད། ཡེ་རླུང་ཙམ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཅི་བྱེད། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཡིན་ན། འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། གདོད་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་དམ་མེད། འདུས་བྱས་མ་བྱས་གང་ཡིན། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གང་ཡིན། འཁྲུལ་པས་བསླད་པ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སོགས་དཔྱད། ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཡེ་ནས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནམ་མིན། ལམ་ལས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ན་ལྷན་སྐྱེས་དང་གཉུག་མར་ག་ལ་འགྱུར། དེས་ན་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་རྟེན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཐེག་ལེ་མིན་གྱི་རང་བྱུང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན། དེ་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་མེད་དེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ཡེ་ནས་བསླད་པ་མེད་དོ། །དེ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྒྱུད་སྡེ་འགའ་ལས་སྙིང་གར་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེར་བཤད། རྫོགས་ཆེན་ནས་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་སུ་བཤད། ཀླད་པ་སོགས་རྩ་འཁོར་དུའང་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པར་མ་ཟད། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་ཀུན་ལའང་ཁྱབ་སྟེ། བརྟན་གཡོ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྫོགས་ཆེན་ཁྲེགས་ཐོད་གཉིས་པོ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་གནད་བསྣུན་མིན་
24-4-21b
པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྫོགས་རིམ་མིན་སྙམ་པ་དང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་མ་བསྒོམ་པ་ལའང་ཡོད་པས་སོར་སྡུད་སོགས་ལས་དམན་སྙམ་པ་དང་། སྐུ་སོགས་དངོས་སུ་བཤད་པ་མི་འཐད་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་པས་རུང་རྒྱུ་དང་། སྐུ་ཡོད་པས་མི་རུང་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཞེས་པ་རགས་ལུས་ཁོ་ནར་འཛིན་མི་དགོས་ཏེ། རགས་ལུས་ལ་བསྣུན་ཀྱང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མི་ཤིགས་དྭངས་མ་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བསྣུན་པས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ལ་ཐུག་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་དེ་འབའ་ཞིག་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལུས་རྩ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་འགག་དགོས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་དེ་མི་འགོག་པས་སངས་རྒྱས་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། ལས་རླུང་བཅུ་གཉིས་པོ་འགག་དགོས་ཀྱང་། ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་འོད་གསལ་དུ་དེང་བའི་ཚེ་རགས་ལུས་ཀྱང་འགགས་ན་རྩ་དང་རླུང་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། རླུང་འགགས་ཀྱང་རགས་ལུས་མ་འགག་ན་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་བར་སྨྲས་ཀྱང་མཚུངས་སོ། །ཡང་འཛག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཕེལ་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཀུན་རྟོག་
24-4-22a
འགག་པའི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ངང་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མ་བཤད་པས་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པར་མི་འགྲོ་སྙམ་ན། འཛག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལའང་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དངོས་སུ་གནས་མ་གྱུར་པ་ཇི་སྲིད་དུ། ཁམས་ཕྱིར་མི་འཛགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་ཡང་འགྱུར་བདེ་མྱོང་བའི་རིག་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ཞིང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།

以下是藏文的完整直译：
依照密乘，依靠业气为载体的意识产生轮回的显现，依靠智慧气的光明智慧显现清净身和智慧，而意识与智慧及其载体自古以来就以有法和法性的方式存在。其所依也是一致的：智慧的所依是中脉，业气的所依是左右脉。如果气入中脉是密乘的特点，那么中脉内仅有智慧气还是也有光明心？若仅是智慧气，它能做什么？若是光明心，那光明心是怎样的？若是本净智慧，是否具有二智？是有为还是无为？属于八识中的哪一个？是否被迷乱所染污？若被染污，即使气入中脉也会成为迷乱。
应思考这

 །འཕོ་བའི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་ཆེན་ནི་རིག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགྱུར་བ་འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རིག་པ་ལ་ལམ་དུ་བྱས་པའི་རྩལ་ལས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ་རྒྱ་ཆེན་པོའང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་ཞེན་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་མཐར་དག་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གསལ་བའི་རིག་པ་ལ་འདུས་ཤིང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ནི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་བསླད་པ་ཡེ་ནས་མ་ཞུགས་པའི་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་འོད་གསལ་འཆི་དུས་དང་། ལམ་དུས་གང་དུའང་མི་སྲིད་དོ། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བླ་མའི་
24-4-22b
མན་ངག་གིས་ངོ་འཕྲོད་པ་དེ་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཤེས་ན་དེའི་ངང་བསྐྱང་ཚེ་གློ་བུར་གྱི་ཀུན་རྟོག་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་བསིར་བུ་བཞིན་དུ་དགག་ཀྱང་མ་དགོས་ལ་སྒྲུབ་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་པར་བསལ་གཞག་མེད་པར་བཞག་པས་ཡོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ་མེད་ཀྱང་འོད་གསལ་ལ་འབྲི་བའང་མེད་པས། རིག་ངོ་སྐྱོང་བ་ཁོ་ནས་གཉིད་སོགས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་ནས་ངང་དུ་གནས་པ་འབྱུང་། གཞན་དག་གིས་ཀུན་རྟོག་ཡོད་ཚེ་འོད་གསལ་མེད། འོད་གསལ་ཤར་ཚེ་ཀུན་རྟོག་མེད་བསམ་ནས། འུར་མཐིལ་འདྲ་བའི་འོད་གསལ་ཞིག་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པ་ཚོས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་ཡུལ་ཡང་ཕོག་དཀའ་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེས་ན་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བ་ཡོད་བཞིན་འོད་གསལ་གཡོ་མེད་ངོས་ཟིན་པ་འདི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། འདིའི་ངང་དུ་བཞག་པས་ཀུན་གཞི་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར། ཆབ་རོམ་ཆུར་ཞུ་བ་བཞིན་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་དེ་འདྲའི་འོད་གསལ་རྩིས་མི་ཆེ་བར། ཀུན་རྟོག་འགག་པའི་འོད་གསལ་ཉི་ཚེ་བ་རྩིས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། རྫོགས་ཆེན་ལྟར་ད་ལྟ་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ། ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཀུན་རྟོག་
24-4-23a
ཁེགས་པའི་ཚེ་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་འགག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས། དེས་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཟད་དགོས་པར་བསྟན་གྱི།ཀུན་རྟོག་ཡོད་དུས་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་མེད་པ་ག་ལ་སྲིད། དཔེར་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་ལུས་ཞེས་པ་འདི་ལ་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྟོབས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ལྷ་སྐུ་རང་ངོར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཡིན་ཞིང་། དེ་སྔགས་ལམ་དུ་མ་ཟད་མུ་སྟེགས་སྙོམ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆ་འདྲ་བསྒྲུབ་ནུས་ཏེ། ལུས་སྔ་མ་བཏང་ནས་ཕྱི་མར་འཇུག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་ཀྱང་ཆ་འདྲ་བསྒྲུབ་ནུས་སོ། །དེ་འོད་གསལ་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱང་བའི་དག་པའི་ལྷ་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལས་ཤར་བ་གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྐུ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས། ལྷ་སྐུ་གཅིག་གམ་གཉིས་སོགས་ཐ་མལ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་
24-4-23b
རང་རྒྱུད་པ། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པ་དང་། གོ་ས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་བདེན་བདེན་ངེས་ངེས་པོ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལ་སྣང་ཚུལ་ཙམ་སྟེ། རང་གི་རླུང་སེམས་དག་པ་ལ་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད། རང་གི་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།

以下是藏文的完整直译：
不变的大乐是觉性本性不变、远离一切变化之苦的究竟状态，但以觉性作为道的力用也会使身心产生广大的变化。有执著体验的乐、明和无分别是意识所摄，最终都是所净除的对象。因此，不变的乐融于本性光明的觉性中，具一切胜相的空性与体性为空、遍满悲智的智慧极为相应。这种具三智的觉性自生智慧，从未被妄念染污的基之光明，除此之外，无论死亡时还是修道时，都不可能有其他光明。
无生灭的心性法性通过上师口诀得以认识，这就是认出光明。了知此点后，当安住其中时，暂时的妄念如同空中微风一样，既不需要遣除也不需要成立，无须断立而安置，有也无害，无也不会减损光明，仅仅通过安住觉性本面，就能认出睡眠等三种显相末际的光明并安住其中。其他人认为有妄念时无光明，光明现起时无妄念，将心专注于如漏斗般的光明，对于遍及一切所知如法性般的智慧连概念也难以接触，更何况认识它。因此，在妄念活动的同时认出不动的光明，这是大圆满直指的特点。
安住于此状态，阿赖耶将自解脱，如同冰块融入水中，一切妄念都显为智慧，这样的光明不被重视，仅重视妄念停止的部分光明怎么行？对于不能像大圆满那样当下现证光明心的所化机，通过方便道在妄念停止时认出永不可阻的光明心，然后使一切妄念在其中耗尽，而不是说有妄念时法性光明不存在。例如，现证义光明的圣者虽不离光明之境，却能见到一切世俗，就是这个道理。
所谓幻身，依靠气心自在的力量，仅以气心成就的本面显现的deity身是不清净幻身，这不仅在密乘道中，外道三摩地者也能成就类似的，因为他们能舍弃前身而入后身。生起次第也能成就类似的。反复在光明中净化的清净deity身，是从智慧气和光明心中显现的不可毁灭之身，相似种类相续不断，成就佛身。由于它是具一切相的智慧，deity身不论一尊还是二尊等，都不是如常人那样被一个相续所摄的自相续者，不是存在于身内或在不同位置上的实在确定之物，这只是在分别念中的显现方式。因为它是在自己净化的气心上成就的身，无论如何观想而显现各种相，它与自己的蕴既非一也非异，若是有，则成为两个补特伽罗相续。


 །དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ཟླ་བ་སོགས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་འབྱུང་སྟེ། རང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་མོ། །རྫོགས་ཆེན་ཁྲེག་ཆོད་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དབྱིངས་ནས་རྩོལ་མེད་དུ་ཤར་བ་དང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་འཆར་ཆས་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པས་སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བརྡལ་བ་ཆེན་ངོར་འཆར་བ་དེ་སྒྱུ་ལུས་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་སྣང་བཞིའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཆོས་ཅན་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་འགགས་ཤིང་ཟད་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་འབའ་
24-4-24a
ཞིག་པའི་སྣང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་གཡོ་བྱེད་ལས་རླུང་ཕྲ་མོ་འགག་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོའི་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་ཤར་བ་ཡིན་ན། འོད་གསལ་དང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གནད་ཅི་སྟེ་མེད་དེ། སྒྱུ་འོད་སྔགས་ནས་བཤད་ཚད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནའང་ཡོད་མི་དགོས་ན་སློབ་ལམ་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལའང་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་། ཁྱད་པར་རྫོགས་རིམ་ལ་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པའི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། མཐར་ཐུག་གི་ས་ལ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་གཅིག་ཅིང་། བགྲོད་པ་མྱུར་བུལ་དང་། ལམ་གྱི་འཆར་ཆ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་གདམས་ངག་སོ་སོའི་ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་ཡིན་པར་མ་ཟད། གང་ཟག་སོ་སོའི་ཁམས་དབང་སྔོན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ལམ་
24-4-24b
གཅིག་ཉམས་སུ་བླང་བར་འདྲ་ཡང་ཉམས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པར་མི་འོང་བས་ན། ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དག་གིས་ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོའི་གཞུང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་རང་བློའི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ལམ་ཉི་ཚེའི་ཁབ་མིག་ཏུ་འདྲེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །ཞེས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གིས་ཟིན་པ་མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པ་བདག་གིས་སྨྲས་སོ།

以下是藏文的完整直译：
因此，如水中月等十二种幻化比喻所表示的清净和不清净幻身都会产生：它只是自心堪能性的显现而已。大圆满顿断者从等持界中无勤显现，以及顿超的显现能力中各种寂怒身的显现，遍布显现与存有于法身刹土的大展开境界中显现，这是一切幻身的究竟。当这样的幻身所表示的一切显现无能取所取地融入法性平等界成为一味时，这就是所谓的"法性尽显"，是四种显现的终极。在法性中一切有法的二元显现都灭尽，或者说是纯粹法性的显现的意思。
由于其动力——微细业气停止，智慧气和光明智慧在法界中成为大清净的幻身，等同虚空无勤显现。这里怎么会没有光明和幻身的要点呢？密乘所说的幻身光明的究竟不外乎此，因为现证离二障的法界和获得具一切相智慧之身，比这更殊胜的连佛地也不必存在，更何况学道？
因此，虽然随顺所化根机的因果道乘各种各样，果乘中也有生圆次第，尤其在圆满次第中解释有相无相瑜伽的道路，看似种类方式各不相同，但到达究竟处的方式是一致的。道路快慢和道的显现方式不同，这不仅是因各自教授的道力，更因每个人的界、根、前世业力，即使修习同一条道路，体验的显现方式等各方面也不会完全相同。因此，片面见解者将如虚空般的乘王教法仅仅根据自己心力引入部分道路的针眼中，实在是极其可笑的。
这是由传承口诀所摄持的我——弥旁嘉姆贝嘉巴所说。
;


། ༈ །། ཡང་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ལུས་དབུས་སུ་དབུ་མ་མདའ་སྨྱུག་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། མི་ཤིག་པའི་ཐིག་ལེ་སྲན་མ་ཙམ་དང་། ཕྲ་མོའི་ཐིག་ལེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡུངས་ཀར་ཙམ་དང་། སྐྲ་རྩེ་ཙམ་དུའང་བསྒོམ་པ་ཡོད་ལ། དབུ་མའང་ཇེ་ཆེར་རྒྱ་སྐྱེད་དེ་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཏུ་བསྒོམ་པའང་ཡོད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དམིགས་པ་དེ་དག་གིས་མི་ཤིག་པའི་ཐིག་ལེར་རླུང་འཇུག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། འདི་ནི་ལུས་དང་འཚམས་པར་དམིགས་པ་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་པ་དང་། མུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་རིག་ངོ་བསྐྱང་བས་ཀྱང་། དབུ་མར་རླུང་འཇུག་ཏེ། འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དོན་དུ་
24-4-25a
ཆེ་ཆུང་མེད་ཅིང་། རྣམ་རྟོག་ཞི་བ་དང་། རླུང་གི་བྱེད་པ་བཅིངས་པས་ཆོས་ཉིད་དུ་སྡུད་པའི་གནད་མ་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་ཕྱོགས་ཙམ་མི་ཤེས་པར། རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་ཚིག་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་རེའི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཚུལ་ཁོ་ནས། བདེན་བདེན་ངེས་ངེས་ཀྱི་དབུ་མ་དང་རླུང་གི་མཚན་མར་ཞེན་པ་མི་གཏོང་བར། དམིགས་པ་བསྒོམ་པས་རྫོགས་རིམ་འདྲེན་ནུས་ཙམ་གྱིས། རྫོགས་རིམ་དངོས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་ལམ་རྣམས་བསླད་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་མེད་མེད་དགག་འཛིན་པ་ཅན་ལ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་རློམ་ནས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསླད་ནས། མེད་འཛིན་དབུ་མའི་ལམ་མེད་དགག་གི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་རང་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཙམ་ལས་ཐར་པའི་ལམ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་འདེབས་མི་བཟད་པ་སྒྲོགས་པ་བོད་ན་འདུག་པ་འདི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ནམ་མིན་བློ་ལྡན་དག་གིས་དཔྱོད་ཅིག །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་རྣམ་རྟོག་གིས་བསླད་པ་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
24-4-25b
ཀྱི་རྒྱུད་ན་ཡོད་ལ། དེ་ལ་གསར་དུ་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་བསླབ་སྟེ་བསྒོམ་བཅུག་ན་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱ་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་མཐོན་དུ་སྨྲ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་འབྲི་བའི་དཀའ་བ་དང་དུ་ལེན་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཡིན་མིན་དཔྱོད་ཅིག །གཉུག་སེམས་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་དེ་ཀུན་གཞི་ལས་འདས་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། དེས་དེ་སྔ་རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་དམིགས་མི་ཤེས་པ་དེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་ཡིན། ད་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་སྒོམ་ཤེས་པ་ངོ་མཚར་རོ། །བློས་བྱས་ཀུན་རྟོག་གིས་བཏགས་པའི་མེད་འཛིན་དེས་གསར་དུ་སྒོམ་ཤེས་ན། ཆགས་སོགས་ཀྱང་ཅིས་མི་སྒོམ་སྟེ་དེ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྱུར་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མི་རིགས་པར་མི་ཤེས་ན་དེ་ལས་བླུན་པོ་གཞན་སུ་ཡོད་ཧ་ཧ། ལས་རླུང་གི་བཞོན་པར་བཅས་པའི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་འགགས་ཚེ། ལྟ་བའི་གོ་ཡུལ་འཛིན་པའི་སེམས་དེའི་བཞོན་པ་གང་ཡིན། བཞོན་པའི་རླུང་མེད་ན་དེ་ཡང་གཡོ་བར་ག་ལ་རིགས་ཏེ་རང་གི་ཁས་བླང་དང་འགལ་ལོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སེམས་མིན་པའི། འདུས་བྱས་ལས་རླུང་གིས་བཞོན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་
24-4-26a
གཉུག་སེམས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། འགྱུར་ན་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་གཉུག་སེམས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་གཉུག་སེམས་གཉིས་ཡོད་པར་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གང་ནས་མ་བཤད་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ།

以下是藏文的完整直译：
又，在修行时，有的修持身体中央的中脉如箭管粗细，不坏明点如豌豆大小，或仅修持细微明点如芥子粗细或如发丝，也有将中脉逐渐扩大修持至遍满虚空。无论如何，这些观想对于气入不坏明点没有差别，这是依身体情况而修持观想的方法。此外，也有舍弃一切作意而专注于虚空，通过黑暗瑜伽和安住觉性本面，也能使气入中脉。实际上，光明智慧的显现没有大小之分，由于不了解寂止妄念和约束气的作用使之归摄于法性的要点，也不知道不可思议的法性安住方式的皮毛，仅凭经续和口诀的文字，以片面的眼光来看，执著于确定实在的中脉和气的相，不肯放弃，虽然通过修持观想能引生圆满次第，却污染了圆满次第本身的捷径，对于执持无实无遮的分别念的对境而妄称为法界，玷污无分别智慧的意趣，对于远离无遮执着的中观道——金刚乘之道，诽谤说"自己只有止观而无解脱道"，如此不可忍的诋毁在藏地存在，这是否是善说，请有智者们判断。
如果说本性心光明与妄念从来无染如虚空，众生相续中有如远离三缘的虚空般的心，而新学无遮的执持方式令其修持，这是迅速成佛之道，如此明目张胆地宣称，如同在虚空中画图案的徒劳，这是否合乎逻辑之语，请自行判断。若有这种本性心，它超越阿赖耶是什么样的？它过去无缘如虚空而不能知他缘，这是什么原因？现在能新修空性实在奇怪。若由心造妄念所执持的无执能新修，那贪等为何不能修持？因为它们也可被缘新转。若不知此不合理，还有比这更愚蠢的人吗？哈哈！
当伴随业气载体的八十种自性妄念停止时，执持见解认知领域的那个心，其载体是什么？若无载体之气，它怎能活动？这与自己的承认相违。非本性光明无为心，而是有为业气为载体的心，怎能成为本性心？若成为本性心，则本性光明心就不是本性心了，因为经续和口诀中从未说过一个人的相续中有两个本性心，以理也不能成立。


 །ཀུན་གཞི་འགོག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་སེམས་དེ་གང་ནས་རྙེད་ཧ་ཧ། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མ་ཤེས་པར་རྣམ་ཤེས་དང་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་བླང་བའི་སྐྱོན་འདིས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དགོངས་དོན་བསད་པའི་ཤི་ཟན་ངེས་པར་བཏང་རྩིས་རེད་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་། མདོ་རྒྱུད་ལུང་གི་སྒྲོན་མ་དང་། ཆོས་ཉིད་སུས་ཀྱང་དཀྲུགས་པར་མི་ནུས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་ངེས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་རིགས་པས་འདི་འདྲའི་མུན་སྤྲུལ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་གཞི་མེད་པར་བྱེད་དོ།། ༈ །། མདོར་ན། ཐོག་མར་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ།ཆོས་ཅན་གང་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན། དག་པ་དང་མ་དག་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མེད་དོ་སྙམ་ན། ལུང་། སེམས་ཀྱི་
24-4-26b
རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས་དང་། མདོ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་སོགས་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས། རིགས་པ་ནི་སེམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་མེད་དམ། དེ་དངོས་མཚན་དུ་མི་རུང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་མེད་དམ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་མེད་དམ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མེད་དམ། དེ་དག་མེད་ཟེར་ན་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས། རྣམ་ཤེས་ཡིན་ན་ཚོགས་བརྒྱད་གང་ཡིན། དེ་གཉུག་སེམས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཚུལ་སོགས་དཔྱད། ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ཐབས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པས་སྟོང་ཉིད་དེ་དང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་དོན་མེད་དོ། །ཀུན་རྟོག་ཀུན་ཐིམ་ནས་འཛིན་སྟངས་དང་རྣམ་རྟོག་ཅི་ལ་འོང་སོགས་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་པོར་སྙིང་པོ་བྱ། དེ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་མེད་ཡིན་ན། དེ་མངོན་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི། ད་རྟོགས་བྱ་གསར་སྣོན་ཅི་ཡོད། ཡོད་ན་དེ་ཤེས་བྱའི་དྲི་མས་མ་དག་པའམ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་མ་དག་པ་ཡོད་པས་དེས་བདག་
24-4-27a
མེད་གཉིས་གསར་དུ་སློབ་པ་ཡིན་འདྲི། དེ་ལྟ་ན་མ་དག་པའི་སེམས་ཡིན་གྱི་རྣམ་དག་འོད་གསལ་བའི་སེམས་རང་བཞིན་མྱང་འདས་ཡིན་པ་མི་རུང་ངོ་། །གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕྱིར་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱའི། གཉུག་སེམས་ཡེ་ཤེས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ཡོད་ན་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཅིས་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་ཁས་བླང་དགོས། ཡེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱང་ནས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་དག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་དགོས་པས་སོ། །མདོར་ན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་མཁྱེན་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། སངས་རྒྱས་མིན་ན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་གཏན་ནས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྟོང་རྐྱང་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ཙམ་ཡིན་སྙམ་ན། ནམ་མཁའ་ཡང་དེར་ཐལ་ཏེ་སེམས་མེད་
24-4-27b
ཅིང་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ལས་འོས་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་འབའ་ཞིག་པར་འགྱུར་བས་འོད་གསལ་བར་བརྗོད་པའང་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་ངོས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན་འདིས་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པའི་རྟོག་གེའི་གཞུང་བཙུགས་རྒྱུ་དྲན་པ་ཡིན་པས་སུན་དབྱུང་དགོས་སོ།

 །ཀུན་གཞི་འགོག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་སེམས་དེ་གང་ནས་རྙེད་ཧ་ཧ། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མ་ཤེས་པར་རྣམ་ཤེས་དང་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་བླང་བའི་སྐྱོན་འདིས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དགོངས་དོན་བསད་པའི་ཤི་ཟན་ངེས་པར་བཏང་རྩིས་རེད་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་། མདོ་རྒྱུད་ལུང་གི་སྒྲོན་མ་དང་། ཆོས་ཉིད་སུས་ཀྱང་དཀྲུགས་པར་མི་ནུས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་ངེས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་རིགས་པས་འདི་འདྲའི་མུན་སྤྲུལ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་གཞི་མེད་པར་བྱེད་དོ།། ༈ །། མདོར་ན། ཐོག་མར་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ།ཆོས་ཅན་གང་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན། དག་པ་དང་མ་དག་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མེད་དོ་སྙམ་ན། ལུང་། སེམས་ཀྱི་
24-4-26b
རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས་དང་། མདོ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་སོགས་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས། རིགས་པ་ནི་སེམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་མེད་དམ། དེ་དངོས་མཚན་དུ་མི་རུང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་མེད་དམ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་མེད་དམ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མེད་དམ། དེ་དག་མེད་ཟེར་ན་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས། རྣམ་ཤེས་ཡིན་ན་ཚོགས་བརྒྱད་གང་ཡིན། དེ་གཉུག་སེམས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཚུལ་སོགས་དཔྱད། ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ཐབས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པས་སྟོང་ཉིད་དེ་དང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་དོན་མེད་དོ། །ཀུན་རྟོག་ཀུན་ཐིམ་ནས་འཛིན་སྟངས་དང་རྣམ་རྟོག་ཅི་ལ་འོང་སོགས་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་པོར་སྙིང་པོ་བྱ། དེ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་མེད་ཡིན་ན། དེ་མངོན་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི། ད་རྟོགས་བྱ་གསར་སྣོན་ཅི་ཡོད། ཡོད་ན་དེ་ཤེས་བྱའི་དྲི་མས་མ་དག་པའམ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་མ་དག་པ་ཡོད་པས་དེས་བདག་
24-4-27a
མེད་གཉིས་གསར་དུ་སློབ་པ་ཡིན་འདྲི། དེ་ལྟ་ན་མ་དག་པའི་སེམས་ཡིན་གྱི་རྣམ་དག་འོད་གསལ་བའི་སེམས་རང་བཞིན་མྱང་འདས་ཡིན་པ་མི་རུང་ངོ་། །གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕྱིར་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱའི། གཉུག་སེམས་ཡེ་ཤེས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ཡོད་ན་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཅིས་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་ཁས་བླང་དགོས། ཡེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱང་ནས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་དག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་དགོས་པས་སོ། །མདོར་ན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་མཁྱེན་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། སངས་རྒྱས་མིན་ན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་གཏན་ནས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྟོང་རྐྱང་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ཙམ་ཡིན་སྙམ་ན། ནམ་མཁའ་ཡང་དེར་ཐལ་ཏེ་སེམས་མེད་
24-4-27b
ཅིང་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ལས་འོས་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་འབའ་ཞིག་པར་འགྱུར་བས་འོད་གསལ་བར་བརྗོད་པའང་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་ངོས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན་འདིས་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པའི་རྟོག་གེའི་གཞུང་བཙུགས་རྒྱུ་དྲན་པ་ཡིན་པས་སུན་དབྱུང་དགོས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
基础全一切(阿赖耶识)遮止者，你这样的见解从何而来，哈哈。由于不了解本来心性光明智慧和无为法，而承许为识和有为法的过失，这种见解试图断绝金刚乘的精要义理，但因为佛菩萨的大悲，经续论典的明灯，无人能扰乱的法性真理，以及契入真实了义的正理，这一切黑暗幻相都将被真理的大日光明一时照破成为无基。
总之，首先，本来心性光明是法性之心还是有法？是识还是智慧？是清净还是不清净？若想：初始是心故为有法，不存在法性之心。
经中说："心性本来光明"等，以及《现观庄严论》中说："法性心"等，并引用密续经文。理则是：若想心中没有法性所摄，是否无有法界本自光明？彼不能成为实相。是否无有具一切最胜相的空性？是否无有不变的大乐？是否无有超越微尘和刹那之法的大乐？若说没有这些，则引用《时轮金刚》续部经文。
若是识，则属于八识中的哪一识？论述其不能成为本来心性的道理等。若是法性智慧，那么通过方便而现证它就是了悟空性自性，而非仅仅是无遮的执取方式，这是无意义的。所有分别念消融后，执取方式和妄念从何而来等，应当清晰明了地阐述一切理论要点。
若它本性清净、无有二障，那么通过现证它而了悟法性，还有什么新增的所证呢？若有，询问是否为所知障所不净或烦恼障所不净，因此而需要重新学习二无我。那么，这就成了不清净之心，而非本性清净光明心、自性涅槃，这是不合理的。
客尘垢染是存在于识中，因此应当现证本来心性。本来心性智慧中并不存在客尘垢染，若有则成为不清净。若无垢染，为何没有二种智慧？因为有智慧而无障碍，犹如佛陀。因此，必须承认心的法性本来是佛。
虽本来是佛，但尚未如此了悟的心通过净化客尘垢染而现证智慧，当相对于该众生的二障清净时，就必须安立佛的名言。简而言之，由于光明心性本性清净的关键，必须承认具足二智的圆满佛果，若不是佛，则本性清净也不可能，因此根本不可能有本来清净的法性和智慧。
若认为它仅仅是单空无二障，则虚空也应成为那样，因为虚空无心且无二障。若有智慧且无二障，除佛之外别无他物。若无智慧，则法性将成为单一空性，称其为光明也就没有意义了。
因此，由于未能认识法性双运、究竟法界的过失，而建立一切混乱的辩论论著，应当破除。


 །ཟུང་འཇུག་ནི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དབུ་མའི་སྐབས་སུའང་འགྲུབ་ཀྱི་མེད་རྐྱང་ནི་ཆོས་ཉིད་གཏན་མིན་པར་ངེས་ནུས་ཤིང་། དེ་དེ་ལྟ་ན་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་གཉུག་སེམས་ནི་བདེ་སྟོང་ངམ་གསལ་སྟོང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་གྲུབ་ན་དབྱིངས་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་གསལ་བ་དང་བདེ་བ་དང་རིག་པ་དེ། འདུས་བྱས་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཚེ་སྟོང་ཆ་ནས་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་ཆ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་དང་སྟོང་ཉིད། སྣང་ཆ་ནས། བདེ་བ་འགྱུར་མེད། གསལ་བ་མཚན་མེད། རིག་པ་དངོས་མེད་གང་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་ཁོ་ན་ཤེས་ནས་གྲུབ་མཐའ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ༈ །། 
24-4-28a
སྤྱིར་བཏང་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པར་མདོ་ཡི་ལུགས་ལའང་འདོད་དགོས་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་ནི། སེམས་མེད་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་། འདུས་བྱས་ས་རྡོ་སོགས་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་དེ། སྒྲིབ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་སེམས་མེད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་བཞག་མི་ཤེས་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཡོད་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་མེད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ཀྱང་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །སེམས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སེམས་དེ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་བོ། །དེས་ན་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར།གདོད་ནས་རྣམ་དག་གི་སེམས་སུ་བཞེད་ཅིང་། དེར་མ་ཟད། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སོགས་དང་། མདོ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་སོགས་གསུངས་
24-4-28b
པ་བཞིན་ནོ། །འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་བདག་འཛིན་གཉིས་མི་མངའ་འོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁྱེན་གཉིས་ཅིས་མེད་དེ། སྒྲིབ་གཉིས་མེད་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་དེས། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མི་མཁྱེན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཁྱེན་ཏེ། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་མདོ་སྔགས་སྤྱི་ཡི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ནས་མངའ་ན། དེ་སངས་རྒྱས་ལས་འོས་མེད་པས་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཅེས་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལས། སྒྲིབ་བྲལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་གཏན་མེད་དང་། མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དང་སེམས་ཀྱི་དག་པ་འོད་གསལ་རྣམས་གཏན་མེད་པའམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་དག་མིན་ན། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོ་དང་། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་གཏན་ཁས་བླང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་མེད་པའི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་དང་། རིག་སྟོང་གཉུག་མ་དང་། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ངེས་
24-4-29a
དོན་མཐར་ཐུག་གི་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ནས་གསུངས་པ་འདོད་དགོས་སོ། །རིགས་པའང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་དབྱིངས་འགྲུབ་པས་འགྲུབ་བོ། །བདེ་གསལ་རིག་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཁས་མ་བླང་ན། མེད་དགག་གི་ཆ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་བཞག་ཏུ་མེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཟུང་འཇུག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་མི་འགྲུབ་པས། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མི་འགྲུབ་ན་རྫོགས་རིམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་འབྲས་སྐུ་བཞི་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཉུག་མ་མི་ཤིགས་པའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
双运是通过究竟观察理论在中观阶段也能成立，能确定单空绝非法性，如此则在密宗阶段，光明本心是乐空或明空觉空双运。若此成立，则与法界不二的明性、乐性和觉性，超越有为微尘和刹那之法，成为自生智慧。此时，从空性角度说明的词语方面为法界和空性，从显现角度说，不变大乐、无相明性、无实觉性，无论如何表述，实际上都是无二无别的本来法性，了知此义即是通达宗义。
一般来说，法界本性清净是指二障本来不存在，这在经典传统中也必须承认。二障不存在时必定具有二智的遍及性，无心的虚空等一切无为法，以及有为的土石等虽然无有二障，但二障是心的属性，所以在无心的事物上不能安立二障，因为二障皆是源于二种我执的烦恼所知障，必须在有心者上安立，因此无心者虽无二障，但不能成立具有二智的遍及性。在有心且无二障者上，则能成立具有二智的遍及性，因为无障碍之心必定具有证悟二无我的任运二智。
因此，在密宗传统中，认为本性光明之心因本来无有二障，所以被视为本初清净之心。不仅如此，《宝性论》中说："心的本性光明"等，《现观庄严论》中说："法性心"等。
光明之心是无能取所取的智慧，故无有二我执。因此，怎会无有二智？若这无二障的大心不能了知真如及一切所知，则佛陀也不能了知，因为通达二无我的智慧能了知真如及一切所知，这是显密共同的传统。若本来具足二智，则除了佛陀外别无他物，所以必须承认心性本来是佛。
若无此种智慧，则除了具障碍的有法之心外，永无离障如来藏，也无遍满虚空的持金刚心、本来心性光明和心的清净光明，或者即使存在，但非本来离二障，这样就完全无法接受第三转法轮经典和无上密续。
因此，必须承认无刹那分的不变大乐、本性光明、觉空本初和自生智慧，这些都是究竟了义的经续所共同宣说的。理论上也由双运法界的成立而成立。虽然从乐明觉的角度表述，但与空性不二的本质是无为法。
若不承认自生智慧，则法性只能安立为单纯否定的方面，如此则无法成立双运本初实相，导致轮涅现象断灭和本性光明的不成立。若此不成立，则圆满次第金刚瑜伽通过身体关键点修持而成就的四身亦不成立，因为将无有本初不坏的三金刚。


 །དེ་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་། འོད་གསལ་བའི་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་པའི་འོད་གསལ་འཆར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་དེའི་ངང་ལས་བཞེངས་པའི་སྒྱུ་ལུས་མེད་དོ། །དེ་མེད་ན་མཐར་ཐུག་གི་ཟུང་འཇུག་མེད་པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རྨིང་ནས་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡོད་ན། དེར་ཐིམ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་
24-4-29b
འགྲུབ་བོ། །འདི་ཀུན་གནས་ལུགས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་བྱུང་བས། མཐར་ཐུག་གི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། འགྱུར་མེད་འོད་གསལ་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། བྱིས་པ་རྟོག་གེ་པའི་ངོར་མེད་དགག་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་འགྲུབ་སླ་མོད། བདེ་གསལ་རིག་པའི་ཆ་ནམ་བལྟས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ལས་འཆར་དཀའ་ལ། འདུས་བྱས་དེ་དང་སྟོང་རྐྱང་གཉིས་ལྡན་པ་ཙམ་ལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་དབྱེར་མེད་རྟོགས་མི་ནུས་པས། དེས་ན་གཙོ་བོས་སོགས་དང་མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལས་བསྒྲུབ་པ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་བ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་བསྒོམ་པས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་མི་ཕྱེད་པར་གྲུབ་མཐའ་སྙོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ༈ །། ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ནི་སྟོང་པ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་བདེ་བའམ་གསལ་བ་རིག་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་དངོས་པོའི་གྲངས་སུ་བགྲང་སྟེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལས་མ་འདས་སོ། །བདེ་བའམ་གསལ་བའམ་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྟོང་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ནི་དངོས་
24-4-30a
མེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་བགྲང་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་སེམས་མེད་ཀྱི་ཆ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པས། དངོས་དང་དངོས་མེད་རོ་མཉམ་པ། ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་སྨྲོས་ཀྱང་། སྣང་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བརྗོད་རུང་། དངོས་པོ་དང་འདུས་བྱས་མིན། རྣམ་ཤེས་མིན། ཡེ་ཤེས་ཡིན། སྟོང་པ་དང་། དབྱིངས་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་གང་སྨྲོས་ཀྱང་། སྟོང་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པ་དེ་དག །དངོས་མེད་སྟོང་པ་མིན། སྣང་བ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དངོས་ཡིན། དེས་ན་མཐར་ཐུག་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་འགྲུབ་དགོས། དེས་ན་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་ཡེ་ཤེས་རྟག་སོགས་དེ་གཉིས་ཁྱད་འབྱེད་པ་
24-4-30b
གལ་ཆེ། གནས་ལུགས་ནི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད། སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀུན་བྲལ་གཉིས་མེད་མཉམ་པ། བློས་བཏགས་པའི་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བ། འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་འགྱུར་མེད་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཉག་གཅིག་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་འདི་ཁོ་ན་མདོ་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པའི་མཐིལ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་མེ་རྟ་ཟླ་༩ཚེས་༡༣ལ་འཕྲལ་དཔྱོད་ཀྱི་སྐོར་རོ།། ༈ །། ཡང་སྤྱིར་སྟོང་ཆ་དང་སྣང་ཆ་སོ་སོར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་འདྲེས་ཀྱང་། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལྡོག་པས་ཐ་དད་ཀྱང་། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འདོད་ན་མ་གཏོགས་ཆོས་གང་སྣང་བ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མི་འོང་། ཡང་ན་གནག་རྭ་ཡོད་དང་རི་བོང་རྭ་མེད་ཟུང་འཇུག་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
若无此，则智慧风和光明心将不存在。若无此，则风融入中脉时光明显现也不会存在。若无此，则从其境界中生起的幻身也不存在。若无此，则因为无有究竟双运，金刚乘将被从根本摧毁。若有本性光明，则通过溶入其中的方便，能成就幻光双运。
这一切皆源于是否了悟实相真理不二，因此，为了成就究竟道，必须成就无为智慧和不变光明。对于幼稚的辩论家而言，证明无遮无为较为容易，但从乐明觉的角度来看，难以从有为中显现，仅仅执着于有为与单空的结合为双运，而无法了悟本质上的不可分离，因此，必须对主尊等以及《不变胜义品》中所证的不二双运智慧生起理解，因为这是金刚乘的见地。通过方便修持使其现前而不可分离，就能达到宗义极点。
在正确的实相中，若有离空性之外的乐或明觉，那么它将被计入实有数目中，是有法而非法性，未超越识的范畴。若有离乐、明或觉之外的空性，那么它将被计入无实数目中，这也是有法而非法性，未超越无心的范畴。如此分开只是识心分别的假立，并非自性成立，因此，有无平等，不可分离，超越有无名言，超越识所行境的各别自证境界，这就是法性。因此，无论说自生智慧、不变大乐还是本性光明，从显现角度可以表述，但非实有与有为，非识而是智慧；无论说空性、法界或无缘，从空性角度展示的这些，并非无实空性，而是与显现不可分离的真实法界。
因此，必须成就究竟真理不二、各别自证境界、唯一明点、菩提心和法界。所以，区分无常识与常智等二者的差别非常重要。实相是真理不二、有法与法性、空与不空等一切二法皆离，不二平等，离识假立的有为无为二相，唯一不变大乐的无为大双运法性，这是一切显密经续意趣的核心。这些是火马年九月十三日的即时思考。
另外，一般而言，从空分与显分各自反体的角度，虽然能知所诠的名言不混杂，但实际上是不可分离的，因为二谛虽在反体上各异，但本质上承许为一体。若依据承许独立实有为空性的传统，除非承认实有与非实有为双运，否则任何所显现的法与其本性不成立的空性，无法成为显空双运，这将如同黑牛角有与兔角无的双运一样。


 །དེ་ལྟ་ན་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཡན་གར་བ་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྣང་བ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པར་བཏགས་པ་
24-4-31a
ལས། སྟོང་གཞི་ཉིད་མ་བཟུང་བར་སྟོང་པ་ཡན་གར་བ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ཡན་གར་བ་མེད་དེ། ཡོད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་རྭ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལ་སྟོང་པར་བཏགས་ཤིང་། དེ་ཉིད་དཔྱད་བྱ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །ཐ་དད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་ཡིན་ཏེ་དཔྱད་བཟོད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། ཆོས་ཅན་ལས་ལོགས་སུ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་ཁོ་ན་རྣམ་དག་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་མིན་ན། རྣམ་དག་དེ་བསྒོམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་འཆར། བདེན་མེད་ཡན་གར་བ་ལ་དམིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མི་འཆར། དེ་མ་ཤར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་གྲུབ་ཅིས་ལྡོག །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་
24-4-31b
ཅད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་འོད་གསལ་བ་ཡིན་གྱི། འོད་གསལ་བའམ་སྣང་བ་སྤང་བའི་སྟོང་རྐྱང་མེད་པས། སྟོང་རྐྱང་ཆོས་ཉིད་མིན་ཏེ་ནམ་ཡང་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་རྐྱང་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དངོས་དོན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འོད་གསལ་བ་ལས་མ་འདས་སོ། །འོ་ན་སྒྲིབ་གཉིས་དང་མ་དག་པ་འདི་ག་ལ་སྲིད་སྙམ་ན། མ་དག་པ་འདི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མི་བཞག་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་མེད་འོད་གསལ་རྣམ་དག་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པར་གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་ཤིང་ཞེན་པའི་ཀུན་རྟོག་གི་དབང་གིས་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལྔར་མ་དག་འཁྲུལ་བ་རིམ་བྱང་གི་སྣང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ན། སྒྲིབ་པ་ཇེ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇེ་མངོན་གྱི་ཚུལ་ལས་གོང་དུ་བགྲོད་པའི་སྣང་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་སུ་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་ལམ་ལྔ་པོ་ཀུན་རྫོབ་སྒྲིབ་པའི་ཆ་རྣམས་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན་པས་དབྱིངས་ཀྱི་བྲལ་རྒྱུར་འདོད།
24-4-32a
དབྱིངས་ནི་རྟག་ཏུ་བྲི་གང་བྲལ་བ་སྐྱོན་ཡེ་ཟད་ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་བྲི་གང་དང་བྲལ་བ་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་དག་ཅིང་མི་གཡོ། སྣང་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་དག་པ་དང་མ་དག་པ། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་སོགས་སོ་སོར་ཡོད་དེ། མདོ་སྔགས་སུ་ཡི་ལུགས་ལའང་། ས་དང་ལམ་དང་། འཁོར་བ་མྱང་འདས། སྤང་བྱ་བླང་བྱ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་གིས་འཇོག་གི གཉིས་མེད་དོན་དམ་གྱི་དབང་གིས་མི་འཇོག་པ་འདྲ་བས། ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རྟག་ཀྱང་། ཆོས་ཅན་དང་འདུས་བྱས་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཞག་ན། ནམ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་ལ་འདུས་མ་བྱས་དང་རྟག་པར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་དང་། རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཡང་དག་དོན་མཐུན་ཡིན་ནོ། །མེ་རྟ་ཟླ་༩ཚེས་༡༣ལའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如此，则离开显现的单独空性不能成立，因为将显现本身标名为空性，若不执取空性基础，则无法观见单独的空性。离开空性的单独显现也不存在，若存在，则应当能够经受胜义观察而成立。
兔角不存在是在名言中不存在，与胜义中不存在的本性空性不同。如此，对于经胜义观察而不能成立者标名为空性，而这即是所观察对象的法性，因此法性与有法不可分离。
正因为不可分离，所有诸法也都是本性清净的，因为自性空故，所有诸法都是无实有的，因为不能经受观察故。必须如此承认，若离有法之外，唯有法性单空是清净的，而一切有法皆非清净，则修持此清净性也永远不会显现一切诸法为本性清净。若缘于单独无实有，也不会显现一切诸法为无实有。若不显现此义，怎能遣除一切法的实有性？
因此，一切诸法皆为显空双运，所以是本性清净光明，而非遣除光明或显现的单空，所以单空不是法性，因为永远是离开显现的单空。因此，心的本性空性光明也与此相同。
因此，实际上，一切诸法本来清净，不超出光明法界。那么，二障和不清净从何而有？不清净不从实相角度安立，因为承许为本性清净。虽然一切诸法都是无缘光明清净，但因未如实了悟，而以能取所取心执着于种种所缘，在分别念的影响下显现为似不清净。
因此，相对于五道中不清净迷乱逐渐清净的显现方式，障碍逐渐清净、法界功德逐渐显现的方式，从向上行进的显现而言，虽然一切道显现为无常和有为，但实际上，五道都是净化世俗障碍部分的净化因素，所以被视为法界离障之因。
法界始终远离增减，过失本尽功德本圆满，远离增减，三世不变异。因此，从实相角度衡量，三世一切时中都是清净不动。从显现方式角度衡量，清净与不清净、轮回与涅槃等各自存在，因为显密二宗传统中，地和道、轮回涅槃、所断所取等一切二法，都是依世俗而安立，不依不二胜义而安立，因此，必须承认法性和智慧无为是常，而有法和有为识是无常。
虽然法性自体中无有常无常等一切二法，但若依世俗而安立，则如同虚空等无实安立为无为和常，而法性超越无实边际，安立为大无为和大常的名言是正确符合义理的。
火马年九月十三日。


 ། ༈ ཆུ་སྟག་
24-4-32b
ཟླ་༩ཚེས་༡༩ཉི་དྲོས་སྐབས་གློ་བུར་རང་དྲན། གཞན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདོད་པའི་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དེ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ཙམ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསླད་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་དགོས་པས། དེ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཟེར། ཀུན་གཞི་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ས་བོན་འཛིན་པས་རྟོག་པས་བསླད་ཟིན་ཡིན། མ་བསླད་པའི་སེམས་དེ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་གི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་ལ། འཁོར་འདས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འདོད་དགོས་ལ། སེམས་དེ་ཡོད་པས་འཁོར་འདས་བྱུང་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཅིང་། དེ་གསལ་རིག་ཅན་ཡིན་པས་ཅི་ཡང་འཛིན་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་ན་འཁོར་བ་གྲུབ། དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ལ། དེ་ཡི་བསླད་ཆ་དག་ནས་མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན། སེམས་ཡིན་པས་ཀུན་འགྲོ་སོགས་འཁོར་ཡོད་དགོས་ལ། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ན་རེ་རེ་ཡོད་པས། རྒྱུད་ཐ་དད་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པར་ཁས་མ་བླང་ཐབས་མེད་འདྲ་ལ། དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཙམ་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་རང་གསལ་ཡིན་པ་བདེ་བླག་འགྲུབ། གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་དེ་
24-4-33a
ཡིན་པར་བདེ་བླག་འགྲུབ། དེ་བདེན་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ་ངོ་བོ་སྟོང་ཆོག སྟོང་པར་རང་རིག་དུས་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང་། དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ནམ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན། དཔེར་ན་བུམ་སྟོང་བདེན་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་འདུས་བྱས་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་འདུས་བྱས་ཡིན་དགོས་པ་དང་འདྲ་ཟེར་དགོས་འདྲ་སྙམ། ནམ་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་པར་ཡོད་དགོས་ཤིང་། ངོ་བོ་ལ་བསླད་མ་ཞུགས་པར་ཡང་འདོད་དགོས་ལ། འོད་གསལ་ཤར་དུས་དེ་ངོས་ཟིན་པའམ་རང་ངོ་ཤེས་ཟེར་བའམ་ལམ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པས་གྲོལ་གཞི་བྱེད་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་མི་བྱེད་དགོས་པས། འདི་ལྟར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་འགྲུབ་ཅིང་། དེས་བདེན་སྟོང་བསྒོམ་དུས་བློས་བྱས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མམ། བློ་འདས་གཉུག་མའི་དོན་སྒོམ། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ལ་བསླད་མ་ཞུགས་པ་མི་སྲིད། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཧ་ཤང་བསྒོམ་མམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྒོམ་འདྲི། ཡང་དེ་ལ་སེམས་ཉིད་དག་པ་མཁའ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་གསུངས་པ་འདུས་བྱས་འདི་ལ་མི་འགྲིགས་ཅི་ཞེས་འདྲི། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་ལས་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ་པས། གཉུག་སེམས་
24-4-33b
དང་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་གཉིས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་གྲུང་པོ་ཡིན་པ་འདོད་དགོས་སོ། །འདི་དག་གཞན་ལུགས་ཀྱི་བསམ་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་ཡིན་འདྲ་རང་ཤར་རོ། །འདི་ལ་སླད་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བཤད་དུ་རུང་ཞིང་། རྒྱུན་གྱི་རྟག་པའི་ཆ་ནས་ཡེ་ཤེས་རྟག་པར་བཤད་རུང་བ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་བསླད་པ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་རུང་སྙམ་མོ། །འདི་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་མི་འཛིན་ཏེ་སྟོང་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གཟིགས་པས་སོ་ཟེར་འདྲ། འདིའི་གསལ་བ་རིས་མེད་ཡིན་པས་གསལ་ཡང་རྣམ་རྟོག་མེད་ཟེར་དགོས་འདྲ། ཤེལ་གོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །སོགས་དཔྱད་ཀྱང་ཆེར་མི་གནོད་འདྲ་མོད། འདི་ལ་སླར་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། ༈ ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། ད་ལྟ་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་ཡིད་ཀྱི་སྟེང་གི་འདི་གཉུག་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་ཚོགས་དྲུག་ལ་ཁྱབ་པའི་ནང་གི་ཡིད་ཀྱི་སྟེང་གི་དེ་རེད། འདིའི་ངང་དུ་ལམ་པས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་སོགས་ཡིད་ཁོ་ནས་བྱེད་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་ཟེར་རྒྱུ་འདི་རེད། འདི་གཉུག་སེམས་དངོས་མ་རེད། རྣམ་རྟོག་གི་བསླད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ། །འདི་འདྲ་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནའང་གསལ་ཙམ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱིས་བསླད་མ་
24-4-34a
ཞུགས་པ་སོགས། སྒོ་ལྔ་ལའང་ཡོད་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
水虎年九月十九日午时突然自我忆起。他方所承认的本来心性光明，必须是仅有明觉部分而未被能取所取污染的，他们称之为细意。阿赖耶识因持有轮涅种子已被分别念污染。未被污染的心必须是离障的，必须承认它不是由业烦恼因所生。从无始以来产生自类相续且持续不断，必须承认其为轮涅无记，因为此心存在而产生轮涅，故是轮涅之因，它具有明觉，能执取一切，若执著于能取所取则成立轮回。修习彼无能取所取的空性，其污染分清净后最终成就遍智。它是刹那性的，因为是心，所以必须具有遍行等心所，因每个有情相续中各有一个，似乎不得不承认无相续差别不成立，如此则容易成立唯识宗的离二取自证自明。
依他起识也容易成立为此，它不需要实有，只需本性空，空性自证时必须是光明智慧，然而，它是有为法，因为明觉的部分永远是有为的，例如，似应该说虽然在瓶空与真实空的双运中无法指认有为法，但瓶子必须是有为的。它必须永远相续存在，且必须承认其本质未被污染，当光明显现时，认识它或称为认知自性或称因修道条件而认识它，成为解脱之基而非迷惑之基，因此这样成立如同唯识宗所说，当它修习真实空性时，是修习心造作的空性还是超越心的本初义？若是第一种，不可能不被污染。若是第二种，询问是修习何种顿修或类似的修法？另外，经中说心性清净如虚空无因，询问这如何适用于此有为法？
离障之心与其同时的五光风成就色身，因此必须承认本心与五光风是二身的明确之因。这些似乎是对他宗思想的终极思考，自然显现。这可以从无污染的角度解释为自生智慧，从相续常的角度可以解释为常智，因为无能取所取的污染可以解释为智慧。虽然此中有相续差别，但不执着为差别，因为证见为空性不二，应该这么说。这明性无有区别，所以虽明而无分别念，应该这么说。如"如同清净水晶球，知觉完全无感受"等经文考察也似乎无太大妨碍，对此当再作考察。
顶礼文殊师利！现在这仅明仅知的意上，是本心明分遍及六识内部意上的那个。修行者在此境界中以意识修空性等，所以所谓的细意指的是这个。这并非真正的本心，因为是处于分别念污染的阶段。这种在眼识上也有仅明而未被蓝黄等污染的状态，五根上也必须有。
;


 །ཡིད་ཕྲ་བ་གསལ་ཙམ་རྟོག་མེད་དེས་རང་གི་རང་སྟོང་པར་མཐོང་ན་གཉུག་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ན་ཆོད་ཆེ་ཟེར་བ་དེ་རྙིང་མ་ཚོས་བསྒོམ་རྒྱུ་དེ་རེད། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་འགགས་རྗེས་སྟོང་གསལ་རྗེན་ནེ་བར་བུད་ན་འོད་གསལ་ཟིན་ཟེར་རྒྱུ་དང་། འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་ནས་སློང་བྱེད་གསུམ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཟེར་ས་པོ་ཡང་དེ་རེད། དེ་ཆོས་ཉིད་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་གསལ་བ་དང་།བློས་བྱས་ཉི་ཚེའི་སྟོང་ཉིད་གསར་སྦྱར། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ན་རེ་རེ་གསར་ཡོད་ལ་གཉུག་སེམས་དང་འོད་གསལ་དུ་འདོད་ཅིང་འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ་དེ་བྱུང་། མཐོང་སྐར་གྱི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ལམ་པའི་རང་ངོར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཆོས་ཉིད་དེའི་ཆ་ཤས་རེ་ཤར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་དགོས་ཀྱང་། དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡེ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་ཏེ་འཕྲལ་བྱུང་དུ་གྲུབ་པས་སོ། །རྟོགས་ཚུལ་སྣང་ངོར་རིམ་གྱིས་ཟུང་དུ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ལས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་། དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་རྟོགས་དུས་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་
24-4-34b
གནས་ལུགས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། གསར་དུ་སྦྱར་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་གོ་ག་ལ་ཆོད། གསར་དུ་སྦྱར་ཏེ་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་སོ། །ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་མིན་ན་གཞི་ཟུང་འཇུག་གི་འོད་གསལ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཞི་འོད་གསལ་འོད་གསལ་དངོས་མིན་དོན་ཅི་ཡོད། ལམ་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཟིན་པས་གྲོལ་གཞིར་མ་བྱས་པ་ནི་ཡིན་མོད། རང་གི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན་པ་ནི་མི་འདོར་རོ། །ཡེ་ནས་མིན་ཡང་། ད་གཉུག་སེམས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ཤེས་ཕན་ཆད་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཡིན་ན་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་འོད་གསལ་གཏན་མེད་དེ། བསྒོམ་མ་མྱོང་བའི་སྔོན་དུ་དེ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སེམས་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ནས་ཡིན་པ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ། ལམ་གྱིས་རྟོགས་དུས་ལྷན་སྐྱེས་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། མ་རྟོགས་དུས་གཞི་ཙམ་དུ་གནས། རྟོགས་དུས་ལམ་གྱི་དམིགས་པའོ། །རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་དུས་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་འབྲས་བུའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། འདི་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། གནས་ལུགས་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་། ཟུང་
24-4-35a
འཇུག་འདུས་མ་བྱས་གནས་ལུགས་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་ལུགས་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྔར་ཡང་མེད། ད་ཡང་མེད། ཕྱིས་ཀྱང་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་སེམས་མེད་གསལ་བ་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་པས། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི་བེམ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་ཐོབ། གཞི་རིགས་ཀྱི་དྲི་ཡང་མི་བྲོ། ཆོས་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ཐེག་ཆེན་ཀུན་དང་འགལ་ལོ། །ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་དང་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ཡེ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཡང་ཟུང་འཇུག་དེ་གནས་ལུགས་དང་འདུས་མ་བྱས་མིན་ནོ་ཟེར་ན། གནས་ལུགས་མཐའ་བྲལ་མི་སྲིད་དེ་དངོས་མེད་ཁོནའི་མཐའ་ལ་གནས་སོ། །ཆོས་ཅན་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་དོ། །དེ་ལ་ཟུང་དུ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོ་མི་འདྲེ་བ་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པ་འདྲ་ན། དོན་ལ་ཕན་ཚུན་ཕན་མེད་འདྲེས་མེད་ལ་བློས་འབྲེལ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཐལ་ཞིང་། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་སོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་སྣང་སྟོང་ལྷན་ཅིག་
24-4-35b
ཏུ་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་ཡོད་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དང་། རིམ་ལྔ་ལས། གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ནམ་ཡང་མེད་དེ། དོན་ལ་ནམ་ཡང་འདྲེ་མི་སྲིད་པ་ལ། བློས་འདྲེས་པར་བཟུང་བས་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
细意仅明无分别见到自己为空性，本心修空性效果大，这就是宁玛派所修持的。八十自性习气停息后，若明空赤裸呈现，称为把握光明，以及进入光明后离三种引发如虚空所说的也是这个。由于不了解它是法性明空双运、本初实相、遍及一切法的法性，而视为局部有法之明性和心造作的局部空性新组合，认为每个众生相续中各有一个新的本心和光明，并承认其为有为法。
如同在见星星的天空一样，在修行者的自性中，心上显现法性的一部分，基于此而需要进入真实光明，然而真实的俱生并非这个，因为这并非本来俱生，而是暂时产生的。虽然从了悟方式的显现上看似逐渐结合而逐步了悟，但当了悟真实俱生时，是认识到本来如此的实相，新组合的俱生如何能够理解？无论是否通过新组合而了悟，都必须本来如此。若非本来如此，则基光明双运不可能存在。若本来如此，则基光明非真实光明有何意义？虽然因未被道缘把握而未成为解脱之基，但其自性光明本质不会丢失。
若非本来如此，而现在自从本心能修空性起即为光明心，则本性俱生光明完全不存在，因为在未曾修习前不可能有它，就像预流果的心一样。一切法本来是明空双运，这就是本性俱生，通过道而了悟时称为了悟俱生的道光明，未了悟时仅作为基础存在，了悟时成为道所缘。了悟圆满时称为俱生现前的果光明。若此为有为法，则实相将成为仅是无实无为法，而双运无为实相将不成立。
如此一来，必须承认实相中身与智慧过去、现在、未来都不存在，不仅如此，还必须承认无心无明，因此必须承认法身如同无情空性的虚空，这样连佛的名号都不能获得，基种性的气息也不存在，也不是不可思议法界的部分，这与一切大乘相违。
若说法界空性与有法显现本来是双运，但此双运非实相与无为，则实相不可能离边，而住于仅是无实的边际，有法则堕入仅是实有一方。虽然二者为双运，但若像不相混合的实物如虚空与瓶子一样，则实际上将无法相互有益、无法混合，仅由心假立为相关，二谛永远不可能本质为一，因为本质各异。俱生也必须理解为虽然显空同时聚合但本质未混合而各自存在的意思，这样一来，二谛不可分和《五次第》中所说"于何真实混合"之说永远不存在，因为实际上永远不可能混合，若心执为混合则成为错误认识。


། ༈ །། ཡང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཏུ་གཟུང་འཛིན་མེད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པར་གཉིས་སྣང་ནུབ་ན། དེས་གཟིགས་པ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པ་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་དགོས་ལ། མིན་ན་དེ་འདྲའི་གཟིགས་པ་དེས་གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། ། ༈ ལར་སེམས་ཚོགས་དྲུག་གམ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་ན་གསལ་ཆ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཆ་ཆོས་ཉིད་རེ་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་མི་སྲིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་གི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་མེད་པར་རོ་གཅིག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་འདི་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་དངོས་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པས་
24-4-36a
ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་མིན་ལ། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་འདྲེས་པ་མིན་ན། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཞེས་ཁས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་པ་རང་རྒྱུད་འོག་མ་བདེན་གཉིས་ཤ་ཕོའི་རྭ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པ་སོགས་བདེན་གཉིས་ཐ་དད་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་བཞི་སོགས་ཀྱིས་གནོད་དོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་ཟུང་འཇུག་དེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་མཐའ་བྲལ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་གདགས་དགོས་སོ། །དེ་འདྲའི་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་གཉུག་མའི་འོད་གསལ་དུ་ཁས་ལེན་པ་རང་ལུགས་སོ། །མཉྫུ་ཤྲཱི་ཧེ། ། ༈ ཡང་མཚོན་བྱེད་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། རྣམ་པ་ཆ་འདྲའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་
24-4-36b
མེད་པར་ཉེར་ལེན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། ས་བོན་གྱི་སྔོན་མྱུ་གུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ན་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གློ་བུར་བ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ན། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ནི་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་གསུངས་པའི་ལུང་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རིམ་ལྔ་སོགས་འཕགས་སྐོར་གྱི་ལུང་ཟློག་མེད་དྲངས ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བྲལ་འབྲས་ཡིན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །སྨིན་འབྲས་ཡིན་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞི་མིན་ཏེ་ཟུང་འཇུག་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྨིན་འབྲས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཉེར་ལེན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ན། དེའི་སྔ་ན་འོད་གསལ་སོགས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཡིད་ཕྲ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཡུལ་ཡིན། ཡུལ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན། འདུས་བྱས་ཡིན་ན་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་གང་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་བརྟགས་འགོག་སོགས་གསུམ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཅེས་འདྲི། དེ་དག་གང་ཡང་མིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་མོ་ཟེར་ན། རྣམ་པ་དེ་གཅིག་ལས་ཕྲ་ཡིད་དེས་རྣམ་པ་གཞན་འཛིན་མི་འཛིན་སོགས་དཔྱད། སྒྱུ་ལུས་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་རང་གདངས་ཡེ་ཡོད་
24-4-37a
ཡིན་གྱི། དེ་མིན་པར་རླུང་འོད་ལྔ་ལས་གསར་སྒྲུབ་ཡིན་ན། འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རང་གདངས་ཅན་མིན་ཆད་སྟོང་དུ་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་ལས་སྲིད་གསུམ་འགྱུར་མི་རུང་ཡང་། འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ལུང་དྲངས ། རླུང་ལྔའི་ཉེར་ལེན་གྱི་འབྲས་བུ་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་སྐུ་ཡིན་ན། གཞི་ནི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་གིས་བསལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
另外，当圣者在入定中无能取所取，不执着一切法为差别，二相泯灭时，是否如他们所见那样确实是不二？若是，则必须承认本来即为不二安住的实相；若不是，则必须承认这种见解是对实相颠倒执着的错误认识。
总之，在六识或八识上不可能分离明分有法和空分法性，因为一切法不离法性双运法界。虽然可以如此分别，但在实相中并非各自成立，而是一味平等成立，这种各别自证的实相就是法界本身，而非反体区分的究竟法性。若有法与法性不融合，则不能承认二谛本质为一而反体异，必须如自续下部宗所主张的二谛如牦牛角一样，本质与反体皆为各异。若如此，则了悟法性无法胜解有法等，将会受到二谛各异所述四过等的损害。
若二谛不可分离双运，则此种双运超越有为无为边际，必须对它安立离边大无为的名言。承认此种觉空双运为自生智慧、真实俱生和本初光明是我方见解。文殊师利贺！
另外，能表喻义智慧通过相似的形式表示真实俱生，是阐明之因，而非亲因，若是亲因，则在喻义智慧未生之前真实俱生将不存在，因为无亲因不可能有亲果，如同无种子则无苗芽。若承认此义，则不成为真实俱生，因为将成为暂时性和无常性，而所表示的真实实相，无论是否了悟都存在为法性，这是契合总的经义，特别引用《五次第》等圣教中不可违背的经文。因此，真实智慧是离障之果，是无为法。若是成熟之果，则非金刚乘之基础，因为将不存在双运等。
更具体而言，若真实光明是成熟之果，而其亲因是细意，则在此之前的光明等和如虚空是什么？是细意还是其对境？若是对境，是有为还是无为？若是有为，是物质、心识还是非相应行三者中的哪一种？若是无为，是择灭等三种还是空性？询问这些。若说都不是，仅是意的行相，则分析该行相是否是一，细意是否执着其他行相等。幻身也是光明的本自光辉，若非如此，而是从五光风新造，则光明将不具一切行相的自光辉，成为断空，若如此，则不应从中变现三有，引用经文说此从中变现。
若五风亲因之果为双运天身，则基不能成为双运，将成为断然空性，这种见解被经典所遣除。
;


 །གཞན་ཡང་དག་པའི་ལྷ་སྐུའི་སྣང་ཆ་འཆར་བྱེད་ཡེ་རླུང་མིན་ན། དེའི་ཉེར་ལེན་ལས་རླུང་ཡིན་ཏེ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་ཡེ་རླུང་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། ལས་རླུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱི། དེ་ཐབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ན་ཡེ་རླུང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆུ་ལུད་དང་མི་ལྡན་པའི་ས་བོན་ལྟར་ད་ལྟ་ཡེ་རླུང་གི་རྒྱུ་གྲུང་པོ་མ་གྱུར་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་མལ་བ་རྣམས་ལའང་དབུ་མའི་ནང་ན་ཡེ་རླུང་ཡོད་པར་འདོད་དེ། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མྱུར་ལམ་ཡིན་ཞེས་ཆེ་ཐང་དུ་བསྔགས་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་ལམ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀུན་ལ་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་
24-4-37b
དང་། མི་ཤིག་པའི་ཐིག་ལེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རྣམ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ལུས་ལ་གནད་དུ་ཅི་བསྣུན་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་མི་ནུས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རླུང་སེམས་རྩ་ནང་བསྡུས་ན་ཞི་གནས་ཙམ་འགྲུབ་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་འདོད་དེ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་ཐར་དང་རྣམ་མཁྱེན་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་ཆོས་དབྱིངས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ཡིན་ནམ། རྣམ་གྲངས་པའི་མེད་དགག་ཙམ་ཡིན། རྣམ་མིན་ནི་འཕགས་པ་མ་གཏོགས་མི་ཤེས་པར་ཁས་བླང་བས་སོ་སྐྱེས་ཇི་ལྟར་འདྲེན། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ཏེ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་འགག་དུས་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲན། དྲན་ན་
24-4-38a
རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་ཀྱང་དྲན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གྲུབ་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདེན་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡན་གར་བ་འཆར་མི་སྲིད་ལ། ཤར་ན་བདེན་གྲུབ་དང་རང་མཚན་མཐོང་སོགས་གནོད། མ་ཤར་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་རྟོག་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལ་ཇི་ལྟར་བསྲེ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་བསླད་བརྒྱབ་པས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར་ན་བཞད་གད་དོ། ། ༈ དེ་བཞིན་སོ་སྐྱེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་བརྗོད་བྲལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ཞེས་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་མཚན་གསར་དུ་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
另外，若清净天身的显分生起因非本智风，则其亲因是业风，这将导致凡夫无有本智风，仅有业风，虽然通过方便修持，它可以成为本智风的因，但如同没有水肥的种子，目前尚未成为本智风的明确之因。若承认此点，则与你认为凡夫也有中脉内的本智风相违，这与称赞风入住融三者于中脉为金刚乘捷径的盛赞，以及续部所说无论入道与否，一切众生本具智慧风的坛城自然存在的教法相违。也与不坏明点自然存在、不变大乐与殊胜空性双运、遍满虚空的持金刚自然存在的说法相违。
若不存在，则无论如何于身关键点修持，也不能显现真实智慧，因为一切仅是不清净的风心。若风心收摄于脉内，仅能成就止，而不能了悟法界，因为无法安立了悟它的理由。若承认此点，认为若不与中观道的空性了悟相关，则金刚乘道不能成就解脱与遍智，那么，中观道的空性是否是非分别法界显空双运、具一切种最胜的空性，一切法本住于法性中？还是仅仅分别的无遮？
非分别空性除圣者外不能了知，凡夫如何引导？分别空性非真实空性，因为仅是具分别意的行境，当八十自性分别念停止时，如何忆念分别念的对境？若能忆念，则八十自性等也应能忆念。此外，不依赖于遮破实有，不可能单独显现无实自性，若显现，则将有见实有和自相等过失。若不显现，则具分别的所行境、由分别假立的事物如何融入无分别光明？若认为在无分别上加入分别的污染会使其更好，则令人发笑。
同样，虽然凡夫修空性的一切心识都是有为法，但通过生起无为空性、离言的行相，以总相方式了悟空性，故称为比量光明，这并非以它为亲因而新建立空性自相，因为空性本来存在。


 །འོད་གསལ་དང་སྟོང་ཉིད་ནི་དོན་དུ་ཐ་དད་པ་མིན་ཡང་། འོད་གསལ་གྱི་ཉེར་ལེན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱི་བསྒོམ་པའི་བློ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་སློང་བྲལ་མཁའ་འདྲ་དེའི་ཉེར་ལེན་མིན་ན་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་ཉེར་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་མི་རུང་ངོ་། །
24-4-38b
འོད་གསལ་ཡུལ་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས། མ་རྟོགས་ན་ཡུལ་ཅན་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྟོགས་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་གསར་དུ་དྲན་ཅི་དགོས། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དང་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་དེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཆོས་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད། གཞན་ཡང་འོད་གསལ་དེ་འདུས་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ན་ཡང་། འཕགས་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ཏེ་འོད་གསལ་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་བཤད། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང་འོད་གསལ་གྱི་སྒོ་བཞི་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་ཁྱད་མེད་དུ་བཤད་སོགས་ལུང་དྲངས་ཡིད་ལ་འོད་གསལ་ཟེར་དོན་ཅི་ཡིན་དཔྱད། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་སོགས་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོགས་དྲངས་ལ།དེ་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་མི་ནུས་པ་སྟེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའམ། འདུས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་
24-4-39a
འདོད་གྲུབ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་མི་གཡོ་ན་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསྒོམ་མི་ནུས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཉེར་ལེན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སོགས་དཔྱད། དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་ནི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟོབས་བཅུ་ཡེ་ཡོད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་སྔགས་སུ་བཤད་བྱའི་གཙོ་བོ་སྟེ་ལུང་དྲངས། དེར་མ་ཟད་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དང་རྒྱུད་བླ་མར་ཡང་དེ་ལྟར་བཞེད་ན་སྔགས་སུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ༈ གཉུག་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དགོས་སོ། །ཕྲ་ཡིད་རྐྱེན་བྲལ་མཁའ་དམིགས་ལྟ་བུ་དེ་རྟག་ཏུ་མེད་ན་གཉུག་སེམས་མིན་ལ། ཡོད་ན་དེས་རང་ཡུལ་དེ་མིན་པ་གཞན་ཤེས་སམ་མི་ཤེས། ཤེས་ན་ཀུན་རྟོག་ཅན་དུ་ཐལ་ལ། མི་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་གོམས་མི་རུང་། རྣམ་མཁྱེན་འགྱུར་རུང་དེ་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱང་གཉུག་སེམས་དེས་སྒོམ་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མིན་ལ། མིན་ན་དེ་ཡིད་རགས་པའམ་ཀུན་གཞི་སོགས་གང་ཡིན་གཉུག་སེམས་ཕྲ་ཡིད་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་རུང་ལ་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་རུང་སྟེ་འདུས་བྱས་ཡིན་
24-4-39b
པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་རུང་བས། དགེ་སོགས་གོམས་པ་སློབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་ཉོན་མོངས་པས་གོམ་པར་བྱས་པས་འཁོར་བའི་ས་བོན་ཀྱང་སྡུད་པར་ཐལ་ཏེ། དེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རླུང་འོད་ལྔ་སྐུ་འཆར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མིན་ཀྱང་བུམ་སྣམ་སོགས་སྣ་ཚོགས་འཆར་བས། རང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཇི་སྙེད་པར་འཆར་བས་རྒྱུ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཅི་ལ་ཡིན། དེ་རགས་པར་འཁོར་བའི་སྣང་བའང་བསྐྱེད། ཕྲ་བ་ཁོ་རང་གི་སྟོང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་གཞིའི་སྣང་བ་བསླད་མེད་མིན་ཏེ། ལས་རླུང་དང་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར། ལས་རླུང་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་གདངས་ཡེ་རླུང་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད། བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
光明和空性在实质上并非有别，然而若光明的亲因是细意，那么修习空性总相的心将成为空性的亲因。若离引发如虚空者非其亲因，则空性将成为无为法。因此，空性不应有亲因。
若说光明是主体，空性是对境，那么它是本来了悟空性还是未了悟？若未了悟，则非真正的主体；若已了悟，为何需要重新忆念空性见解？本心光明与空性本来不相离，是自生智慧，它即是法界和一切法的法性，除此之外别无他物。
另外，若光明是有为的主体，而与对境空性有别，则它不可能成为一切法的法性，然而，引用圣教等经典说明光明为法性。三解脱门和光明的四门与空性无别等引文，考察"意的光明"所指为何？引用"心的本性光明是什么"等以及"本性光明圆满菩提心"等经文。
它不能被烦恼所污染，是因为是无为如虚空般不变，还是虽为有为但烦恼不能污染？若是第一种，则符合所愿；若是第二种，则若它恒常缘一境不动，则无法新修空性，也不能成为遍智的亲因。等等应当考察。
因此，遍智必须是如来藏、十力本具的自生智慧，这是密宗所讲解的主要内容，引用经文。不仅如此，大乘经和《宝性论》也如此主张，更何况密宗。
本心是恒有的，如心的法性虚空一样必定存在于一切有情中。若细意离缘如虚空对境者不常有，则非本心；若有，它是否能知道自境以外的其他对象？若能知，则成为具分别，若不能知，则不能修习空性。若它是可转变为遍智者，则修习无边虚空等也是由此本心修习，还是不是？若是，则非密宗的殊胜特点，若不是，则是粗意或阿赖耶等何者？
若本心细意是有为法，则应可被缘所改变且可断灭，因为是有为法。由于可变化为各种形态，如同善等可以学习一样，被烦恼熏习，也将集聚轮回种子，因为它能生一切。五光风虽是色身生起的因，但不仅能生佛身，也能显现瓶子、毛毯等种种事物，因而能显现自大手印等一切境与有境，为何此因唯是佛身之因？它粗分能生轮回显现，细分能生其自空形各种显现，但这些还不是无污法性基显，因为伴随业风。离业风的本光辉本智风是无为法，不作轮回之因，不成为习气之所依。
;


 །མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ཅི་བསྒྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་སྣང་ཚུལ་ལ་མི་རྟག །གནས་ཚུལ་རྟག་པ་
24-4-40a
ལྟར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཁའ་མཉམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ལམ་སྣ་ཚོགས་འཆར་ཚུལ་བཅས་ཞིབ་པར་ཤན་དབྱེ་དགོས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་ལས་བྱེད་པ་མ་དག་གཞི་ཡི་སྐབས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་ནས་ལས་བྱེད་པ་མ་དག་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ལམ་གྱི་སྐབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནས་ལས་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་འབྲས་བུའི་སྐབས་གསུམ་དུ་ཕྱེད་དགོས། རིག་པ་ཟེར་ཀྱང་དེ་ཆོས་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་གནས་ལུགས་ཡིན། དེ་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་སོགས་སུ། ཆོས་དབྱིངས་ཟེར་ཀྱང་དེ་དོན་དུ་དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ལ་གོ་དགོས། སྣང་ངོར་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡང་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་པ་ཅིག་ཤོས་བཏགས་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་མིན་བཞིན་ནོ། །ཕྲ་ཡིད་ཀུན་གཞི་ཡིན་པས་བག་ཆགས་རྟེན་བྱེད་ན་མ་དག་པའི་རྒྱུར་རུང་། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སོགས་སུ་ཡོད་ན་དེ་གཉུག་སེམས་ཡིན། མེད་
24-4-40b
ན་དེ་མ་དག་པའི་སེམས་ཡིན། དག་པའི་སེམས་མིན། སྟོང་ཉིད་དང་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་གང་གི་སྟེང་དུ་འཇོག །མི་འཇོག་ན་ལམ་གོང་དུ་མི་འཕེལ། འཇོག་ན་གཉུག་སེམས་ཕྲ་ཡིད་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་སོགས་དཔྱད་དོ། །ཕྲ་ཡིད་གཉུག་སེམས་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ཡིན་ནམ། འཕོ་ཆགས་སོགས་གང་ལ་ལྟོས་སོགས་དཔྱད་ནས་ཐལ་བ་འཕེན། ཕྲ་སེམས་ནི་འཕོ་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ། འཕོ་ཆགས་མེད་ན་སེམས་རྒྱུན་ཆད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ་མི་དགོས་ལ། རྒྱུན་ཆད་པའང་མེད། འཕོ་ཆགས་མིན་ན་སྔགས་དང་འགལ། རིགས་འདྲ་ཙམ་ཡིན་ན་དེ་རྟག་ཏུ་མི་ལྡོག་ན། འཁོར་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། སྣང་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དེ་ཡོད་དེ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག །དེས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ཤེས་ན་ཀུན་ཀྱང་བསླབ་ཡོད་དུ་ཐལ། དེ་སྣང་གསུམ་ལ་མི་ལྟོས་ན་དེའི་རྐྱེན་ལས་རླུང་ཡིན་ནམ་མིན། མིན་ན་དེ་ལ་སྒྱུ་ལུས་མི་འབྱུང་། ཡིན་ན་སྣང་གསུམ་མཐར་ཕྲ་ཡིད་ལས་རླུང་གང་ནས་བཤད་སོགས་དཔྱད། འཕོ་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་
24-4-41a
མི་སྲིད་པར་ཐལ་སོགས་དཔྱོད་དགེ། ཟླ་༡༡ཚེས་༢༣ལའོ།། ༈ །། ཡང་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། དུས་འཁོར་ལས། གང་ལས་སྲིད་གསུམ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར་མི་ཡི་བདག་པོ་སླར་ཡང་གང་དུ་ཐིམ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལ། དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ཡང་། སངས་རྒྱས་ནི་མ་འཁྲུལ་པར་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་སྟོབས་ལས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་ལ། དེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན། གྱུར་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། ལམ་ལྔར་ཚོགས་གཉིས་མ་བསགས་ན་དེ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས་བཤད། ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མྱུར་ལམ་གྱིས་རྒྱུ་ཐེག་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ལ་དེ་ཙམ་འབད་མི་དགོས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འབྲས་ཐེག་ལས་བསྟན་པའི་ཁྱད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
总之，无论如何变化轮涅的各种显现无量神变，都应了知这些唯从识和智的作用而生起，了知识是有为无常，智是无为常恒，从识智交融的角度看，显现方式无常，实际情况如常显现的差别，以及唯智不变的大乐虚空平等智慧身是果位究竟佛，识的作用如何显现各种轮回神变，以及各种道的显现方式，都需详细辨别。唯识而作业是不净基位的情况，识智交融而作业是不净净二俱道位的情况，唯智而作业是极其清净果位的情况，三者应当区分。
虽说为觉，它是与法界不可分离的实相。同样，如俱生智等，虽说为法界，实质上应理解为界与觉不可分离。在显现上虽分显空二者，实际上不可分离的，这是法界的真实相，另一者是假立的，如同分别与非分别一样。细意是阿赖耶识，若作为习气之依则可能成为不净因，若阿赖耶识上有无漏智慧等，则它是本心，若无则它是不净心，非清净心。
空性和圆满次第修行的习气安立在何处？若不安立，则道不能向上增长；若安立，则本心细意将成为习气所依等，应当考察。若细意本心是有为法，则它是由业烦恼所造作的还是不是？是前一类同的还是依赖迁移相续等？考察后提出过失。细心是由迁移相续所生，若无迁移相续，则心相续断灭，唯有智慧。智慧是自生法性，故不需要因，也不会断灭。若非迁移相续，则与密宗相违。若仅是类同，则若它恒不退转，将成为轮回之因，因为三种显现之后它存在而永不退转。若它能够修空性，则一切都应能学习，因为三显现不依赖它，它的缘是业风还是不是？若不是，则不能从它生起幻身；若是，则三显现最后的细意业风从何而来等应当考察。无迁移的光明不可能存在等，好好考察。十一月二十三日。
另外，基之光明法性真实实相永不改变，作为一切法本性而存在，如《时轮》中说："由此三有皆变化，人主复于何处融。"如此，它是佛，因为佛是因不迷乱而见法性的力量而成佛的，而法性自生智慧永不可能迷乱，它未现前时称为有情，现前时即是真正的智慧佛，除此之外别无他物。若不在五道中积聚二资粮，它不会现前，故积聚二资粮之因在因乘波罗密多乘中说明。法性现前的捷径之因不需像因乘那样费力积聚二资粮即可现前，这是果乘所示之殊胜特点。
;


 །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཆོས་དབྱིངས། གཉུག་སེམས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་
24-4-41b
རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྱུར། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ནི། སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས་སོགས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས། བློ་རྒྱ་མདོ་ལས། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་སོགས་དྲངས ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མང་ལ་ལ་དག་སོགས། བདེ་མཆོག་ལས། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་སོགས། དུས་འཁོར་ལྷག་པར་དྲངས ། རྫོགས་ཆེན་སོགས་དྲངས ། རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་མཉམ་བཞག་ཚེ། རིག་པ་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མི་གཡོ་བཞིན། རྣམ་ཤེས་སམ་རྟོག་པ་རྣམས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ཡང་། ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པར་མྱོང་། དེ་བཞིན་སྣང་གསུམ་རྗེས་སུ་འོད་གསལ་མྱོང་བས་ཀྱང་གནས་ལུགས་འོད་གསལ་མི་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་གཉིས་སྣང་ཅན་རྣམས་འགྱུར་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་དགོས་ཀྱི། མ་ཐོབ་ན་རྟགས་བཅུའི་རྟགས་སྣང་དང་། ད་དུང་མེད་དགག་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཞེན་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་
24-4-42a
ཁྲིད་པར་བྱེད་སོགས་ལུང་དྲངས། རླུང་གཟུགས་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར་ཡང་། དེ་དང་སྔགས་ཀྱི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་སོགས་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་དོན་འོད་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱིས་ཕྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་རྟོགས་པ་བཀག་པའི་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པ་དང་། སྣང་མཐའི་རྟོག་མེད་རྣམས་ཀྱང་། སྔགས་ལམ་ཡིན་མིན་དོན་འོད་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱིས་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བ་དངོས་པོའི་སྟེང་ནས་ཕྱེད་མི་ཤེས་ཏེ། གཞན་མུ་སྟེགས་གྲོང་འཇུག་ཐོབ་པས་ཀྱང་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུས་གྲུབ། སྟག་གཟིག་ཐིག་ལེ་འཛིན་པ། མུ་སྟེགས་པའི་བདེ་བ་གཏུམ་མོ་སོགས་ཀྱང་སྔགས་ལམ་མིན་པ་ནི། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་རིགས་པས་ཁྱད་ཕྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཕན་བདེའི་བྱེད་པོ་དང་། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་སོགས་ཀྱང་། ངོ་བོ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་མིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི། དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཁྱད་ཕྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ཕར་བརྒལ་ཀྱང་ཚུལ་མགོ་སྦྲེའི་ལན་བཟློག་མི་ནུས་ལ། མི་རྟག་པར་བྱས་ཀྱང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མིན་ན་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་འོད་ནི་སྟོང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་
24-4-42b
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི་མེད་དགག་མིན་ལ། འོད་གསལ་དངོས་སམ་རྗེས་མཐུན་པ་འཆར་ཚེ་ཡང་སྟོང་གཟུགས་མི་འགག །སྟོང་གཟུགས་དེ་ཡང་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་ལུས་གཅིག་པུ་ཞིག་མིན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཞལ་ཡས་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཡང་། སྤྱིར་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཀུན་ལ་འཇུག །དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་བཙལ་མི་དགོས། དེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་ན་མེད་དགག་བློས་ལོགས་སུ་བཙལ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ། དེ་དག་སྤང་བའི་མེད་དགག་ཡན་གར་བ་འཆར་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་སོགས་དྲངས། ལྷན་སྐྱེས་མཐོང་བའི་ཚེ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་གོ་ཆོད་དགོས་ཏེ། མི་ཆོད་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་པར། རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་སྟོང་ཉིད་བཟོས་ཏེ་སྦྱར་བས་གོ་ཆོད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ།

 །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཆོས་དབྱིངས། གཉུག་སེམས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་
24-4-41b
རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྱུར། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ནི། སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས་སོགས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས། བློ་རྒྱ་མདོ་ལས། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་སོགས་དྲངས ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མང་ལ་ལ་དག་སོགས། བདེ་མཆོག་ལས། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་སོགས། དུས་འཁོར་ལྷག་པར་དྲངས ། རྫོགས་ཆེན་སོགས་དྲངས ། རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་མཉམ་བཞག་ཚེ། རིག་པ་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མི་གཡོ་བཞིན། རྣམ་ཤེས་སམ་རྟོག་པ་རྣམས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ཡང་། ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པར་མྱོང་། དེ་བཞིན་སྣང་གསུམ་རྗེས་སུ་འོད་གསལ་མྱོང་བས་ཀྱང་གནས་ལུགས་འོད་གསལ་མི་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་གཉིས་སྣང་ཅན་རྣམས་འགྱུར་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་དགོས་ཀྱི། མ་ཐོབ་ན་རྟགས་བཅུའི་རྟགས་སྣང་དང་། ད་དུང་མེད་དགག་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཞེན་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་
24-4-42a
ཁྲིད་པར་བྱེད་སོགས་ལུང་དྲངས། རླུང་གཟུགས་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར་ཡང་། དེ་དང་སྔགས་ཀྱི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་སོགས་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་དོན་འོད་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱིས་ཕྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་རྟོགས་པ་བཀག་པའི་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པ་དང་། སྣང་མཐའི་རྟོག་མེད་རྣམས་ཀྱང་། སྔགས་ལམ་ཡིན་མིན་དོན་འོད་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱིས་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བ་དངོས་པོའི་སྟེང་ནས་ཕྱེད་མི་ཤེས་ཏེ། གཞན་མུ་སྟེགས་གྲོང་འཇུག་ཐོབ་པས་ཀྱང་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུས་གྲུབ། སྟག་གཟིག་ཐིག་ལེ་འཛིན་པ། མུ་སྟེགས་པའི་བདེ་བ་གཏུམ་མོ་སོགས་ཀྱང་སྔགས་ལམ་མིན་པ་ནི། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་རིགས་པས་ཁྱད་ཕྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཕན་བདེའི་བྱེད་པོ་དང་། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་སོགས་ཀྱང་། ངོ་བོ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་མིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི། དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཁྱད་ཕྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ཕར་བརྒལ་ཀྱང་ཚུལ་མགོ་སྦྲེའི་ལན་བཟློག་མི་ནུས་ལ། མི་རྟག་པར་བྱས་ཀྱང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མིན་ན་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་འོད་ནི་སྟོང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་
24-4-42b
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི་མེད་དགག་མིན་ལ། འོད་གསལ་དངོས་སམ་རྗེས་མཐུན་པ་འཆར་ཚེ་ཡང་སྟོང་གཟུགས་མི་འགག །སྟོང་གཟུགས་དེ་ཡང་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་ལུས་གཅིག་པུ་ཞིག་མིན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཞལ་ཡས་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཡང་། སྤྱིར་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཀུན་ལ་འཇུག །དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་བཙལ་མི་དགོས། དེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་ན་མེད་དགག་བློས་ལོགས་སུ་བཙལ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ། དེ་དག་སྤང་བའི་མེད་དགག་ཡན་གར་བ་འཆར་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་སོགས་དྲངས། ལྷན་སྐྱེས་མཐོང་བའི་ཚེ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་གོ་ཆོད་དགོས་ཏེ། མི་ཆོད་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་པར། རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་སྟོང་ཉིད་བཟོས་ཏེ་སྦྱར་བས་གོ་ཆོད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是共生智慧或者法界、本心、自生智慧基的大圆满、大乐等名称的异名。这是一切法的实相。如《宝性论》中说："非理作意等，安住于心的清净等，心的自性是明光。"等等。《心经》中引述："自性明光圆满菩提心，它从未曾..."《世界界分》中说："诸多世界..."《胜乐续》中说："此乃自生薄伽梵，唯一自身..."特别引用《时轮续》，引用《大圆满》等。
大圆满中当认识到本性时入定，觉性不变如虚空般不动，而意识或分别念则如空中云朵般动摇，但体验到它们的本性不离法性。同样，通过三现象后的明光体验，也不会改变实相明光，必须对现象二元显现的变化方式获得信心。如果没有获得这种信心，就会执着十种征相的显现，甚至将无遮实相执为究竟，引文中说这会导致"引导（人）进入外道之路"等。
虽然各种气形的征象会因修行力而显现，但必须区分它与密乘气入中脉等不同之处，关键是看它是否成为表示本智之门。同样，遮止妄念的"什么都不想"和无边际无分别等，也必须区分是否成为表示本智的密乘道之门。否则，仅从表面相似的形式上无法区分，因为其他外道获得转生能力时也能成就气心之身，持有虎与豹的明点，外道的乐、拙火等也非密乘道，应通过获得无二智慧的方式和逻辑来区分。
佛陀是利乐的创造者与自在天创造者、自在天常住与佛智常住等概念，必须从本性为空的智慧非实有的角度来区分，若是实有则无法区分差异，因为即使辩论也无法回避同类问题，若说是无常但本性不空，则二者相同。
本智是种种空相，具一切相之最胜空性，而非无遮。当明光真实或相似显现时，空相不会消失。这空相也称为幻身，但不仅仅是单一的身体，而是显现为形色、宫殿等多种形态，但通常都称为"幻身"。虽然如此显现，但其本性为空且与空不二，不需另外寻求空性。这就是现象，若必须在此基础上另外用心寻求无遮，则过于荒谬，若必须显现独立的无遮来排除这些，也极为荒谬。如引文所说："蕴体观察空性，如芭蕉树..."等。
见到共生时，应当通过共生自身的本性见到并理解空性，若不能理解，则无分别智慧亲见空性却不能理解空性，反而需要有分别的心识创造空性并应用才能理解，这是可笑的事。


 །སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་དེ། ཡོད་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡེ་ཡོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡེ་ཡོད་འདོད་དེ་གསར་སྐྱེས་
24-4-43a
མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲོས་མཚན་ཅན་དུ་མཐོང་བ་མེད་ཀྱང་། སྤྲོས་མེད་དུ་མཐོང་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། མི་ལེན་ན་སྟོང་ཉིད་བློ་གང་གི་ཡང་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ལ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླང་ངོ་། །དེ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་མཐོང་ཚེ། བློ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན། དེ་ལ་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མེད་ཀྱང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ། སྔགས་ལས་འོད་གསལ་ལམ། རིག་པའམ། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་བརྗོད་བྲལ་སྤང་ནས། ཏིང་རྒྱལ་ལས། ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགག་བྱ་བཅད་པའི་རྟོག་བློའི་ཡུལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉི་ཚེ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེའི་ལྡོག་པ་ཙམ་སྦྱར་རུང་ཡང་། རྟོག་པས་བཟོས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་པར་འཆར་མི་བཏུབ་བ་ཞིག་གནས་ལུགས་ལ་རྒྱུན་དུ་བཟུང་ནས་དེ་མཐོང་ལམ་ནས་མཐོང་རྒྱུ་དང་། 
24-4-43b
སྔགས་ལམ་འོད་གསལ་གྱི་དུས་ན་རྟོགས་རྒྱུ་བྱས་པ་ནི། ལུང་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་ལ། རིགས་པས་གནོད་པ་ཟློག་མེད་འབབ་པས་ཅིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་མི་རུང་ངོ་། །ལས་དང་པོ་པར་དབུ་མའི་ལམ་གནད་དང་། སྔགས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་མ་འབྱོང་པ་དག་གིས་ཡིད་བྱེད་དེ་འདྲ་རེ་བྱས་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་ཀྱི། དེ་མདོ་སྔགས་ལམ་གྱི་བསྟན་དོན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པར་བཟུང་མི་རུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་གིས་རྙིང་མའི་འཇའ་ལུས་འདི། འཕགས་སྐོར་གྱི་སྒྱུ་ལུས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་ན་བྱེ་མའི་ཆང་བུ་ལྟར་འཇིལ་ལོ་ཞེས། ཕྱོགས་རེ་ཙམ་མཐོང་བའི་མིག་ཅན་གྱི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་དེ། དེ་དག་གི་བསམ་ངོར། སྔགས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་ནི་རླུང་འོད་ལྔའི་གསར་སྒྲུབ་ཡིན་ལ། རྙིང་མའི་འཇའ་ལུས་ནི། ལུས་རགས་པའི་ཆའམ་རྒྱུ་ལས་སྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་རྨོངས་པའོ། །དོན་འོད་མ་མཐོང་ཚུན་ཆད། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་སྐུ་དང་ཆ་འདྲ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གསར་དུ་སྒྲུབ་པ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་འདོད་མོད། དེ་ནི་སྔགས་ནང་པ་ཐུན་མོང་གི་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་མིན་རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་ལ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱི་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ། ད་ལྟ་ནས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྦུབས་ནས་མངོན་པ་དེ་
24-4-44a
ལམ་དུ་བྱས་ཀྱི། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཕྲ་བའི་སྒྱུ་མའི་ལུས་སྒྲུབ་དོན་ཡང་མེད་དེ། དོན་འོད་མཚོན་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རིག་གདངས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལ། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྐུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པའི་སྣང་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་ལ་ཕེབས་ཏེ། གཉིས་སྣང་གི་སྣང་བའི་འཕེལ་ཆ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཟད་པའམ་ཐིམ་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྒྲིབ་བྲལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་རགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་རགས་ལུས་ཀྱང་དེས་ཟད་ནུས་པ་ནི་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ལག་རྗེས་ལས་ཡིན་གྱི། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཕྲ་བས་སྒྲུབ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་ཅི་གོམས་ཀྱང་། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་རགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་གདོས་བཅས་འོད་དུ་ཡལ་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དང་ཉིན་སྣང་གི་ལུས་བཞིན་དྭངས་མི་དྭངས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། གཉིས་ཀ་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཧ། མེ་བྱ་ཟླ་༡༠ཚེས་༢ལའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
所谓的空性，无法通过其自身本性而被看见。若有人问：若它存在，不就应成为不依靠心识而本自存在的吗？（我们回答）在世俗谛中承认它本来就存在，因为它不是新生的；虽然不能以戏论相见到它，但必须承认可以以无戏论方式见到它。若不承认，那么空性就不是任何心识所见之境，将变成完全不存在，这是你必须承认的。这样一来，也将没有亲见空性的可能。
因此，当见到非名言空性时，心也是那个本性，一切法也是那个本性。虽然其中没有戏论之网，但一切法唯由自己证知而平等，这在经中称为见空性，在密续中称为明光，或称为觉性，或称为了悟俱生大乐。而放弃这种超言说的实相，如《定王经》所言："片面空性是外道之见"，仅仅是遮止所破的分别心对境的片面空性。虽然可以将其角度应用于一切法，但这种由分别心创造的空性并非一切法的实相。若离开分别念，却执持一种无法直接显现其本性的东西作为恒常的实相，并认为这是在见道时所见，或在密乘道明光时所证，这与一切经论相违，且为不可避免的理证所破，绝不应当承认。
初学者在中观道上，或虽已入密乘但尚未真正熟练者，暂时持有这种心意没有过失，但不能执着这为经密道中所教导的真正特征。
有些人说："宁玛派的虹身，若了解了印度圣者传承的幻身修法，将如沙堆般崩塌。"这种只见一面的说法者极为可笑。在他们的想象中，密乘的幻身是气与五光新造的，而宁玛派的虹身是由粗身的部分或因而造成的，这是愚昧的。
在未见本智之前，创造类似明光之身，仅从气心新造，这是新旧两派都承认的。但这只是密乘内部共同的观点。而非共同的大圆满自身术语中，将清净智慧本性的自显、任运大成之相，从现在开始即从八识聚合中显现的这种现象作为道，而没有必要修成不清净的气心微细幻身，因为用来表示本智的任运觉性光辉作为道，不需要仅由气心构成的身。
当清净相增长，身与刹土现象达到极致，二元显现的增长相在法性中消尽或融化，本智明光无障显现之时，粗重不净的气心所成之粗身也能被此而消尽。这是由于纯粹清净智慧之相的究竟修习所致，而非不清净气心细微所成的幻身，无论如何修习，都没有力量使不清净气心粗重所成的质碍身融化为光。例如，梦中身与日间显现之身虽有清晰与否等差别，但两者同样都只是不清净气心的幻化而已。哈哈！火鸡年十月初二日。


། ༈ །། དེས་ན་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྒྱུ་མའི་ལུས་དེས་དོན་འོད་ལྷ་སྐུ་
24-4-44b
འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱང་། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའམ་ལམ་ཙམ་མོ། །ཇི་ལྟར་རགས་པའི་ལུས་འོད་གསལ་ལྷ་སྐུའི་རྒྱུ་མིན་པ་ལྟར། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཡང་འོད་གསལ་ལྷ་སྐུའི་ཉེར་ལེན་མ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་པའི་སྒོ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་སྐུ་མཐོང་བའམ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་བྱས་པ་ལ་ཉེར་ལེན་དུ་ནོར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་རང་མཚན་གྱི་རྒྱུར་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་བྱ་ཡིན་ལ་འོད་གསལ་ལྷ་སྐུ་དག་འབྲས་ཡིན་ནོ། །དག་བྱ་དག་འབྲས་གཉིས་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བས་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྐུ་དེ་དག་པའི་ལྷ་སྐུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཆ་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་མཚོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཉེར་ལེན་གཏན་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྐུ་དེ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར། དག་པའི་ལྷ་སྐུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཇིམ་པ་མེད་པའི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ན་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་རླུང་འོད་ལྔ་ཙམ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོད་ལ། དེ་སྐུར་
24-4-45a
མ་སྒྲུབ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་མི་གནས་ཏེ་འཇིམ་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །སྐུར་བཅོས་ན་སྐུར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། རྟགས་བཅུའི་སྟོང་གཟུགས་རྣམས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཇེ་འཕེལ་གྱིས་འཆར་ཡང་། དེ་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་སྣང་གི ཅིག་ཅར་སྣང་མི་ནུས་པ་ནི་སྒྲིབ་པས་སོ། །དེ་སྐུ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་བུམ་སྣམ་གཞལ་ཡས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་རུང་ན། དག་པའི་ཞིང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ཡང་རླུང་འོད་ལྔ་འདོད་དགོས་ལ། འདོད་ན་དུས་འཁོར་སེམས་འགྲེལ་སྐོར་སོགས་དྲངས་ལ་བཀོད། དེ་བཞིན་རགས་ལུས་འདི་ཡང་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ན་འོད་གསལ་བའི་ངང་ལས་རླུང་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་མཆེད་ཅིང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་ཡིན། འདི་ཡི་རིང་རྒྱུ་ཡང་རླུང་འོད་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་སྣང་གསུམ་མཆེད་པ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་ཡང་མ་དག་པའི་ཡིད་ཕྲ་བ་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འོད་གསལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་ལ། འོད་གསལ་དང་མ་དག་ཕྲ་ཡིད་གཉིས་ལ་ཕྲ་ཡིད་སྔ་དགོས་པས། འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་སྣང་མ་
24-4-45b
མཆེད་པར། འཁྲུལ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་འོད་གསལ་མཆེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱོས། དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་འོད་ལྔ་ལས་མ་དག་པའི་འཁྲུལ་བ་མ་བྱུང་བར། འཁྲུལ་པའི་སེམས་དང་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ལས་དག་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། འོད་གསལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བ་ཡིན་དགོས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་འོད་གསལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི། དེ་མེད་ན་དེའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་པའི་རླུང་སེམས་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་ལུང་དྲངས། འཁྲུལ་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སླར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འགྲོ་རྣམས་གང་དུ་ཐིམ་པ་དང་བྱུང་བའི་གཞི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་གོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，微细气心的幻化即幻身虽然作为本智佛身成就的因，但不是取因，仅是显明因或道而已。如同粗身不是明光佛身之因一样，不清净气心所成之身也不是明光佛身的取因。错将通过表示方式而见到或作为见到明光佛身的因视为取因，就像将执持空性总义的心识误认为亲证空性自相之因一样。这些是被净化的对象，而明光佛身是净化的果。
被净化对象与净化果二者在形相上相似，故由不清净气心所成的身通过表示清净佛身的方式而成为方便，即通过形相相似的方式，如以水月等比喻表示空性一样。它绝非取因，若是取因，则在不清净气心所成身之前，清净佛身不应存在，如同无泥之瓶。
若承认此，则具一切相的最胜空性就不会如模印般存在于心的法性中，因为现在的五光之气仅是无常本性，若不将其修成身，就不会自性而住于身，如同泥土阶段一样。若想：改造成身后就会变成身，如同瓶子一样。（对此回应：）虽然十相的空色等会以身等逐渐增长而显现，但这是通过修习力而逐渐显现，无法一时显现，这是因为障碍。它不仅显现为身，还适合显现为瓶、毡、宫殿等一切相，若如此，清净刹土的一切显现之因也应当承认是五光之气，若承认这点，则引用《时轮》、《心释》等论述。
同样，这个粗身入胎时也是从明光的境界中由五光之气的显现而生，与父母的精血混合。这个长远之因也是五光之气，因为经中说一切有情和三有皆从三显而生。同样，若明光是由先前存在的微细不清净意识之果，则自无始以来就不可能存在明光，而且明光与不清净微细意识二者中，微细意识必须在先，那么就请承认不是从明光境界中生出众生之迷乱显现，而是从迷乱心中生出明光。
同样，不是从明光境界中任运之相五光生出不清净迷乱，而将变成从迷乱心和不清净气心生出清净显现。那么明光也必须具有一切相，而未被迷乱所染污的具一切相明光必须存在于法性中，若不存在，则不会从其境界中动摇迷乱气心，引用龙树等论述。（若不承认）将变成从迷乱气心境界中再生出具一切相的明光。若如此，众生所融入和生出的基础就是有为的气心，因此迷乱将永不逆转。
;


 ལྡོག་ཏེ་མ་རིག་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། ལམ་གསར་དུ་གོམས་པས་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྡོག་པ་ནི་མ་རིག་པ་གཞི་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་ཡང་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པས། སྤང་རུང་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པའི་བྱུང་ས་གདོད་མའི་འོད་གསལ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ལྡོག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་མེད་ན་མ་རིག་པ་
24-4-46a
ལྡོག་ཐབས་མེད་དེ། སྟོང་ཉིད་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་དེ་གནས་ལུགས་ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་དེ་མ་རྟོགས་པའི་མ་རིག་པ་ལྡོག་གོ། འོ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་འདོད་དེ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་ཡུལ་ལ་སྣང་ནུས་པའི་གཟུགས་སྐུ་རགས་པ་དེ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གི་སྐུ་ནི་ཚོགས་བསགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་དགོས་ལ། སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཡང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་ན་རགས་པའི་སྐུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་ནུས་ཏེ་ཆུ་སྣོད་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་རགས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བཤད་པ་དེ་འདྲ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱང་། ཉེར་ལེན་གྱི་ཚུལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལའང་བསོད་ནམས་དེ་འདྲས་སྒྲུབ་པའོ་སྙམ་དུ་ཕན་ཡོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་རྫོགས་གོ་ཆོད་པ་ནི་
24-4-46b
མྱུར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །འདི་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་ལེགས་པར་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི་འདི་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་འདུག་གོ། ། ༈ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་ཐ་དད་མེད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། གཞན་ལ་མི་སྣང་བས་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལའང་སྣང་དུ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུར་བཞག་གོ། གདུལ་བྱ་ཡོད་མེད་སོགས་ན་དོན་མེད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ་མེད་དེ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་འབའ་ཞིག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རང་སྣང་གི་སྣང་བས་བུམ་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཉི་ཚེ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ནའང་། ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་ཉི་ཚེ་བར་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རང་གི་མྱོང་བ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐུའང་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཞིན་གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་གཞན་ངོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་
24-4-47a
བཅུར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གདུལ་བཞིའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་རྩོལ་བ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། རང་སྣང་གཞན་སྣང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་རྟོག་མེད་དུ་མཁྱེན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རང་སེམས་རང་ལས་གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་ཀྱང་། དེ་ལས་འཕགས་པའི་མངོན་ཤེས་ཅན་གྱི་མཐོང་ནུས་པ་ལྟར། སྐྱེ་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མཐར་ཐུག་ནི་ས་བཅུའི་སེམས་དཔས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་གཞི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་ཉི་ཚེ་བར་རང་སེམས་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འཆར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་དུ་མི་རྟོག་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་མ་འདྲེས་པར་གཟིགས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若想：可以逆转，如同无明虽从无始以来存在，但通过新修习的道而逆转一样。（对此回应：）无明的逆转是因为无明虽然在基础上从未存在却从迷乱中产生，所以可以断除；若无无明生起之源的本初明光，如何能逆转？若无空性，则无方法逆转无明；若有空性，则空性即是实相，未证悟实相的无明可以逆转。
那么，难道不承认通过广大福德资粮而成就佛陀相好吗？我们承认这点，如同依愿力一样，能在所化众生境中显现的粗大色身是由此成就的，但不是佛陀自显极细微的身，也不是智慧自显之身。虽然积集资粮是智慧自显身的俱缘，但仍需通过智慧修成，而此修持成为显明因而非生因。虽然表面看似生因，但细致观察则是显明因。当智慧身显现时，能依所化众生意愿而示现粗身，如水器中月影一样。
通过无量福德成就粗身的福德，完全圆满后能获得智慧身，但不是以取因方式。认为智慧身也由如是福德修成是为了了知功德利益，而这种福德也通过证悟实相而圆满成就，这是捷径的特点。对此应通过经教和理证来善加区分，仅此解说尚不足够。
无二智慧身对一切佛陀而言是平等的，在实相境界中无有差别。这是佛陀自显的行境，不显现于他者，故即使十地菩萨也无法见到，因此安立为自显受用身。无论有无所化众生等，都无关紧要，因为智慧自显是具一切相而非局限，因为无量的缘故。如何也唯从清净方面而特别彰显。
不仅如此，当各个众生自显之相如同瓶内虚空般仅显现局部法性时，虽然法性并非成为局部差别，但见到法性之相的智慧和空性智慧的自身体验不是他人的行境，气心所成之身也如梦中身无法向他人展示。即便如此，通过其加持能在他人前示现各种显现一样，通过佛陀自显智慧身的加持，能无勤地向十方所化众生显现各种调伏众生的神变，并同时无分别地了知一切自显与他显。
虽然众生的自心无法展示给他者，但比他更高的具神通者能见到，同样，一切凡圣的一切心，佛陀能同时见到。佛陀的究竟行境，即使十地菩萨也不能见到。这是因为唯有佛陀对基本实相无有微细障碍。虽然众生能知他人心，但以个别方式仅能显现自心与彼心的相应，而佛陀不分能取所取，如实无混地照见，如同海中的星月一般。
;


 ། ༈ ད་ལྟ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གདོད་མའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ལམ་གཞན་བླ་མེད་ཡིན་ཡང་དེ་ངོས་ཟིན་ཕྱིར་སྣང་གསུམ་གྱི་འོད་གསལ་ཇེ་བས་ཇེ་གསལ་དུ་སྦྱང་དགོས་པ་དེ་རྩོལ་བའི་ལམ་ཡིན། འདི་རྩོལ་མེད་རང་སར་རྙེད་པའི་མན་ངག་
24-4-47b
ཡིན་པ་ཁྱད་ཕྱེད་དགོས། རིག་པ་ཉིད་རྣམ་རྟོག་བྲལ་ཏེ་རྗེན་པར་ཤར་ཚེ་སྣང་བའི་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་དང་ཁྱད་མེད། ༈ དེ་ཡང་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་མ་རྙེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། ངོ་བོ་མེད་དེ་སྟོང་ངོ་སྙམ་པ་དང་། གསལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་པ་དང་། གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། ཡོད་པ་མིན་མེད་པའང་མིན་ནོ་སྙམ་པ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཆེན་མིན། ཡིད་དཔྱོད་ཕྲ་བ་ཡིན། གདོད་མའི་འོད་གསལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་ངོ་འཕྲོད་ཚེ། རྗེས་ངེས་ཀྱིས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་མིན་ཡོད་མེད་ལས་འདས་སོགས་ཡིན་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་མོད། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ཡིད་དཔྱོད་དང་གཏན་ནས་མ་འདྲེས་པར་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔྱད་ཐག་ཆད་པ་དགོས་ཀྱི། ད་དུང་བློས་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ཀྱི་རྒྱས་འདེབས་ཞིག་དགོས་ན། ངོ་མ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ༈ བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་བསྒོམ་པ། ལྷ་སྐུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་དེའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན། བསྐྱེད་རིམ་པས་སྣོད་བཅུད་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པའི་སྟོང་པ་དྲང་བ་འོད་གསལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཙམ་རུང་གི། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་པ་
24-4-48a
བཞིན་དུ། སྦས་དོན་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་བསྐྱེད་རིམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེ་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ནོ། །ཡིན་ན་སྒྱུ་འོད་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་ལས་གསར་བསྒྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོད་གསལ་གསར་སྒྲུབ་མིན་ཀྱང་སྒྱུ་ལུས་གསར་སྒྲུབ་བོ་སྙམ་ན། འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མེད་དག་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྣང་ཆ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བའང་གསར་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །འོད་གསལ་ལ་སྣང་ཆ་མེད་ན་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་ཤར་ཚེ་སྣང་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་རིག་པ་གང་ཡང་མེད་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་ལ། སྲིད་ན་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་སེམས་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་འགག་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འོད་གསལ་ཤར་ཡང་རྟགས་སྣང་འགག་མི་དགོས་པར་ལམ་དུས་སུ་སྒྲུབ་པས་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བ་མི་འགག་པས་ཤེས་སོ། །འོད་གསལ་དང་སྣང་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགལ་ལམ་མི་འགལ། འགལ་ན་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུའང་མི་རུང་ལ། དེ་ཤར་
24-4-48b
ཚེ་སྣང་བ་ཅི་ཡང་མི་འཆར། སྣང་བ་ཡོད་ཚེ་དེ་མི་འཆར་བས་ཚ་རེག་གྲང་རེག་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་ཤར་ཚེ་རང་བཞིན་བརྒྱད་བཅུའི་ཀུན་རྟོག་ཡུལ་བཅས་མེད་པར་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྣང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་མེད་མོད་ཀྱི། དག་པའི་རང་སྣང་འཛིན་མེད་དུ་ཤར་བ་ནི་ཡོད་དེ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་པའི་ཉམས་ཀྱི་དུས་ན་ནི་སྣང་མེད་དང་སྣང་བཅས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉམས་ལ་འཆར་ཡང་། དེ་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་མིན་ཏེ་རེས་འཇོག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
现在，在八识聚的对境未阻断的情况下能够认出本初明光，这是大圆满道的特点。虽然其他道也是无上乘，但为了认出明光而需要逐渐清晰修炼三现象的明光，这是有勤修的道路。此道与无勤自然获得的窍诀不同，需要区分这一差别。当觉性离分别念而直接显现时，与究竟的显相明光无差别。
若问这如同认出觉性一样吗？认为"未找到心即是无所有"，或"无本性故空"，或"明显但不可言说"，或"明空无别"，或"非有亦非无"等等，这些由意识分析所执取的一切，都不是大圆满。这些只是细微的意识分析。当直接认出本初明光自生智慧时，虽然通过后得定解而产生"是明空双运"、"超越有无"等确定，但当安住于自性时，完全不混杂于意识分析而住于法性。对此需要断除疑虑的分析，如果仍需心识对空与不空等加以印证，则是未能认识本性。
修习生起次第的本尊身虽然成为获得本尊身的因，但不是其取因。生起次第行者将器世间与有情融入明光的空性，虽然适合作为获得胜义明光的因，但不是实际明光的取因。同样，这两者的隐密义也相似，依靠生起次第的近因只是近因而非取因。若是取因，则幻身与明光两者都将成为从因新造之物。若认为明光虽非新造，但幻身是新造，（回答：）因为明光是具一切相的最胜空性，而非片面空性或单纯无遮，所以其显现方面的明光相也不是新造的。
若明光无显现方面，则当究竟明光显现时应无任何显现和觉知，这是不可能的；若可能，则将变成纯粹无心状态，不应被任何人所知。若被其他心所知，则与所说的"八识聚全部停止"相违背。此外，通过道中的修行者在明光显现时不必须停止征相显现，这从道时的修持中明显可知。另外从佛陀处显现不停止也可得知。明光与显现在一切方面是相违还是不相违？若相违，则它不适合成为一切法的法性，且它显现时将不显现任何事物，有显现时它不显现，将如热触与冷触一样（相互排斥）。
那么，难道不是说当究竟明光显现时，八十种自性分别念及其对境都不存在吗？是的，当时不存在由不清净气心所生的显现与执取二者，但清净自显无执相是存在的，因为它如同模印般的具一切相最胜空性。在行者的体验阶段，虽然体验中显现为无显现或有显现等多种形式，但这不是幻身明光双运的意义，只是交替而已。
;


 །དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཉིད་རང་རིག་གི་ཡེ་ཤེས་མི་འདོད་པར། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་གཞན་ཞིག་གིས་རིག་དགོས་ན། གཉིས་སྣང་ཡང་མི་ནུབ་ལ། ཆོས་ཉིད་ལ་རོ་གཅིག་ཏུའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་པས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་ཡང་བློ་དེས་ཆོས་ཉིད་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། 
24-4-49a
རང་གིས་མི་ཤེས་གཞན་གྱིས་གསར་དུ་སློབ་དགོས་ན། དེ་ཉིད་སློབ་གྲར་གསར་ཞུགས་ཡིན་པས། སྔར་གྱི་ཚེ་ན་དེ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་སོགས་རྟོག་པ་གཞན་སློབ་ཏུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིག་འགོད་དགོས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་སློབ་ཏུ་ཡོད་ན་གཞན་པ་ཅིས་བསླབ་ཏུ་མེད། དེ་སློང་བྱེད་གསུམ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུས་ཅི་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་ན་སྟོང་ཉིད་བསླབ་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་སྟོང་ཉིད་གཏན་འབེབས་རགས་པའི་བློ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ན་ཚོགས་བརྒྱད་འགག་ཀྱང་དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ལ། མི་གཅིག་ན་རགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དེ་ལ་སྦྱར་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་འཛིན་གསལ་སྣང་ཐོབ་ནས་སྣང་བ་རགས་པ་རྣམས་ལོག་པ་ནི་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ཡང་། སྣང་མཐའི་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་དེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སློང་བྱེད་གསུམ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ། ཤེས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཤེས་བཅས་ཡིན། དེ་བེམ་རིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གསུམ་མམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་
24-4-49b
གསར་སྒོམ་མི་དགོས། མིན་ན་དེས་ཅི་ཕན་ཅི་སྒྲུབ་སོགས་དཔྱད། དེས་ན་རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི་རིག་སྟོང་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པ་མཚོན་པར་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་རགས་འགག་པའི་དཔེ་ཙམ་སྟེ། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱིས་མ་སྦག་པར་མཚོན་གྱི། དེའི་སྟེང་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཁོ་རང་འོད་གསལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པར་སླར་འོད་གསལ་དུ་འགྱུར་བྱེད་རྐྱེན་གཞན་དགོས་ན། གཞིའི་འོད་གསལ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བཞག་ཏུ་མེད་པས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །གཞིའི་འོད་གསལ་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ནོ་ཟེར་ན། ཆོས་ཀུན་གང་དུ་ཐིམ་ཞིང་གང་གི་ངང་ནས་སྣང་བའི་འོད་གསལ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། ལྷན་སྐྱེས་སུའང་མི་རུང་སྟེ་གསར་སྒྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞིའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་ཞིག་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བློས་མ་བཟོས་པའི་བར་དུ་སྔགས་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་གོ་མི་ཆོད་ན། འཕགས་ལམ་མཉམ་བཞག་ལའང་དེ་དང་འདྲ་ལ། བློས་མ་བཟོས་ཀྱི་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་ཆོས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་
24-4-50a
པར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་སོ། །ཡོད་ཀྱང་བློས་མ་བསྒོམ་ན་མི་ཕན་ནོ་སྙམ་ན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཤར་དུས་བློས་སྒོམ་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཤར་བའི་ཚེ་རྟོག་བློས་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་དགག་ཙམ་བསྒོམ་པས་སྟོང་ཉིད་མཐར་ཐུག་སྒོམ་པའི་གོ་མི་ཆོད་དེ། དེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་མེད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འཆར་མི་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པར་ཤར་ཚེ་འཛིན་པའི་བློ་ཡང་མི་དགོས་སོ།

若非如此，不承认法性自明的智慧，而认为必须将法性作为对境，由另一个有为法的心来了知，则二元显现不会消失，即使在佛地也不会与法性融为一味，且作为对境的那个心识也永不会逆转，因此二元显现的消失将不可能。此外，若该心能自然理解法性，则一切众生将成为本已了悟空性者；若自己不知而需要从他人新学，那么这心就像新入学的学生，必须解释为何在此之前无法学习执着为"我"等其他分别念的理由。
特别是，若能学习概念性对境的无遮执持方式，为何不能学习其他？若通过离三种生起条件如虚空般不可能缘取任何东西，即使学习空性也不会了解。若这种心与粗略确定空性的心二者在同一相续中，则虽然八识停止，但将通过它修空性；若非一体，则粗意识的学习将无法应用于此。虽然获得三摩地明显显现后，粗显现消失是微细意识，虽然它是意识的相续，但在具特征的无边际明光中不会有此心。
离三种生起条件如虚空般，是无知如虚空，还是有知？它属于物质、知、非相应行三者，还是无为法？是空性还是非空性？若是空性，则不需要新修；若非空性，应观察它有何利益、能成就什么等。因此，离缘如虚空只是表示裸露的明空智慧难以描述的本性，是粗细分别念停止的比喻而已，表示未被三种现象（显、增、得）所染，但在其本质上不能将对境与有境分别开来。
若它本身不是明光的本性，而需要其他条件才能转变为明光，则基础明光将无法安立而成为完全不存在，不适合成为俱生。若说基础明光不是真正的明光，则一切法融入并从其中显现的明光将完全不存在，也不适合成为俱生，将成为新造的东西。如此一来，修道就不是为了认识基础明光，而是新造一种叫做明光的道，如同灭尽定一样。
空性也同此类似，若在未被心识创造之前，在密乘道明光显现时无法领悟空性，则在圣道等持时也相同，因此在心未创造之前不应承认空性与法和俱生存在。若想：虽存在但未经心修则无益。（回答：）虽无所修与能修，但当法性明空双运显现时不需要用心修持，因为它自然明了的缘故。未显现时则是以分别心修持。
仅仅修持无遮不能起到修究竟空性的作用，因为它是有分别的对境，无法在其中显现无分别、二元显现消失的对境。当非此类空性、离戏、无对境和有境地显现时，也不需要执取的心识。
;


 །རིག་སྟོང་མངོན་སུམ་མྱོང་བའི་བློ་ལ་མེད་དགག་གི་ལྷན་པ་བཏབ་ཀྱང་མི་དགོས་ལ། འདེབས་ཀྱང་མི་ཤེས་ཏེ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་མཐོང་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་མེད་ཅེས་འཛིན་པ་མི་དགོས་ལ། རྟོག་མེད་གཉིས་སྣང་ནུབ་ན་རྟོག་པའི་དྲྭ་བ་ཡོད་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མྱོང་བའི་དོན་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཀྱང་། ཡང་དག་པར་ཡོད་པའང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སོགས། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཐོང་། འཕེལ། འགག་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ནམ་
24-4-50b
མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡོད་མེད་བརྩིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་གདངས་འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་བཞིའི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་སོགས་མེད་དོ། །དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཞུགས་ན་སྟོང་ཚུལ་དཔྱད་དགོས་ཀྱི། རྣལ་འབྱོར་པས་རབ་རིབ་བཞིན་དུ་ཡེ་སྟོང་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ་སྟོང་ཚུལ་དཔྱད་མི་དགོས་ཏེ། སྟོང་པར་མཐོང་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པ་དང་། བློ་ལ་རེས་སྣང་རེས་མི་སྣང་། མཐོང་བ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་འགྱུར་བ་མེད་ལ། བློ་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་དམིགས་ཚུལ་ལ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་དོ། །ཐ་མལ་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་མི་རྟག་པར་འཇོག་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་དང་ཐ་སྙད་དུ་མི་འདྲ་སྟེ། ཐ་སྙད་
24-4-51a
དུ་ཡུལ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་། ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་གཟུགས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱད་ན་འདྲ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྲུབ་བོ། །འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ངང་ནས་རང་བྱུང་བས་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་ལ། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་རྣམས་ནི་ལྡོག་གོ། །དེ་རྣམས་བཅོམ་དུ་ཡོད། གཞིག་ཏུ་ཡོད། འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་བཅོམ་དུ་མེད། གཞིག་ཏུ་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་གཞོམ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རགས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་བརྙན་དང་རྨི་ལམ་རབ་རིབ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་བཅོམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་ལ་གནོད་པ་མི་ནུས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ལ། དེའི་རང་གདངས་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་མཐར་ཐུག་པར་དཔྱད། འདུས་
24-4-51b
མ་བྱས་ལ་འོད་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། རིག་པ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོད་སོགས་རིག་པ་རང་མཚན་པར་གྲུབ་པའམ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཅན་དུ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ཡོད་དེ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་སྣང་རིག་ཡོད་པར་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གྲུབ་ལ། དགོངས་པ་ཅན་མིན་ཏེ། དུ་བ་སོགས་སྟོང་གཟུགས་རྣམས་རྡུལ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
对于亲身体验明空的心识，不需要添加无遮的补丁，也无法添加；就像见到空旷的虚空时，不需要执着"虚空不存在"，当无分别的二元显现消失时，无法知道有分别念的网。此外，虽然"见到虚空"这种表达和"体验无障碍"的含义在世间都存在，但实际上并不真实存在，如所谓"见到虚空"等。
同样，空性之相也在瑜伽士的行境中被见到、增长和消失，但就像虚空中有无云彩、堆积等情况虽然变化，虚空却不会成为无常或有为法一样，无为法的自性光明显现也是如此，四空的显现本身没有自性生起等。如果对此执着为实在，则需观察空性方式；当瑜伽士如同眼翳一般了知其本来空性时，不需观察空性方式，因为已经直接见到空性。
同样，虽然空性是常住的，但由于各别现象的差异，以及在心识中有时显现有时不显现，见解逐渐变好等情况，但它不会变成无常。空性影像明光显现也因为自性不成立而无变化，虽然在变化心识的观照方式中显现为生灭，但实际上无生灭。
若问：普通显现实际上也无生灭，但由于显现而安立为无常，不是吗？是的，但它们与空性影像在名言上不同：在名言中，那些对境被视为以自性有生灭，因为在名言中不是空性影像。究竟分析时则相同，一切法都成立为空性影像、无为法。
明光显现从明光境界中自然生起而永不逆转，而从不清净气心产生的迷乱显现则会逆转。这些可以摧毁、可以破坏，而明光显现不可摧毁、不可破坏，如梦中显现一样，故称为"不可破坏"。虽有显现但无粗物质成立，所以也是如此。
若问：那么影像、梦境、眼翳、法处所摄色等也应如此？这些因为从有为因而生，所以通过损害其因而可被摧毁，但此处明光境界不能被损害，因为是无为法，其自性光辉无法以任何方式损害。虽然显现为增减，但如同虚空一般。如此等等进行究竟观察。
若问：无为法不可能有光明、颜色等形相和知觉，若有则成为有为法？若光明等知觉成立为自相或由因缘所成，则确实如此，但无此二者的显现与知觉是存在的。《时轮》中说存在超越微尘和刹那性质的显现与知觉，这已成立且非意图性说法，因为烟等空性之相不成立为微尘，而不变的乐受超越刹那性质，瑜伽士通过体验而得到证明。
;


 །དེས་ན། ཚ་བ་ཡིན་ཀྱང་མེ་མིན་སོགས་དྲངས། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་མི་གཟིགས་པར་ཐལ། འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐ་དད་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་མི་སྟོང་སྟེ་སྣང་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་ཉིད་མེད་དེ། སྟོང་པ་དང་འདུས་བྱས་འཚོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྣང་བ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། སྣང་བའང་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་རང་ངོས་སྟོང་
24-4-52a
པའམ་འདུས་མ་བྱས་སུ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉི་ཚེ་བ་ནམ་མཁའ་སོགས་དང་། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། སྔ་མ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཆོས་ཉིད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་དང་། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་སོགས་དྲངས། དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ཡོད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ལ། དེ་མེད་ན་སྣང་རིག་ཡིན་ཚད་གཞོམ་བཅས་དང་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བས། མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་། གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྐུ་མི་འགྲུབ་བོ། །དཔྱད་གཞི་འདི་ལ་ད་དུང་ཐག་ཆོད་ངེས་དཔྱད་དགོས། འདུས་བྱས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་རང་སྣང་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་དེ། འདུས་བྱས་ནི་ཡོད་པ་དང་།འདུས་མ་བྱས་མེད་པ་ཙམ་དུ་སྣང་ངོ་། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་རོལ་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་རང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ལ། དེའི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་
24-4-52b
ངོ་། །ལུ་གུ་རྒྱུད་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ། གདོས་བཅས་ལུས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱང་རང་གི་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་དབང་ལས་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལས་མ་འདས་པས། རྣམ་ཤེས་གློ་བུར་གྱི་ཆོས་ལ། ཡེ་ཤེས་གདོད་མ་ཁུང་ཐུབ་ཀྱི་ཆོས་སོ། །སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་མིན་ན། བུམ་པ་སྟོང་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་དབྱེར་མེད་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །རང་ལྡོག་ནས་མ་འདྲེས་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་དགོས་ཀྱི། མིན་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བ་སྲིད་དུ་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པས་དེའི་ངོར་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐར་མི་རིགས་ལ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོར་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་དང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོགས་བཞག་དགོས་པ་ནི་གནད་རྩ་བ་སྟེ། དེ་འཆོལ་ན་ཅི་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གདོད་མ་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ། རིང་ལམ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ། ཉེ་ལམ་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ། མཐར་ཐུག་ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་འཇུག་
24-4-53a
རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་སྤྱིའི་ཆིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་དག་མ་གྲུབ་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་སུན་ཕྱུང་། མི་བདེན་པར་བསླུ་བར་བཞག །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བདེན་པ་མི་བསླུ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་དགོས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། མི་སྟོང་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པའི་གནད་ཀྱིས་དུ་མར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་གཉིས་ཆོས་དང་བྲལ་བ། འདུས་མ་བྱས་པ། མི་འགྱུར་བ་སོགས་འཐད་པར་གྲུབ་ཀྱི། མི་སྟོང་ན་དེ་ཀུན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，引用"虽是热性但非火"等。此外，佛陀应不能见到显空不二，因为有为法与无为法是不同的，不同法不能被了知为不可分，且一切法不从自方面空，因为显现与无为空性相违。具一切相的胜义空性不存在，因为只是空性和有为法的集合。如此一来，空性也将不存在，因为其中无任何显现等；显现也将不空，因为无法证明它自身是空性或无为法。
因此，无实物无为法——即一切显现的片面空性如虚空等，与超越实有和无实二边的大无为法是不同的：前两者都是事例，后者是法性。龙树说："有与无是有为法，涅槃是无为法。"引用"蕴聚经过分析空"等。这种空性以及与之不二的显现和觉知，通过法性的理证和瑜伽士的行境而得到证实。若无此，一切显现和知觉都将成为可摧毁的和刹那性的，因此"遍空空性金刚持"和"不可摧毁的身"将无法成就。对这一探讨基础还需进一步确定和分析。
有为识的显现或从中显现的自显，不存在无为显现，因为有为法显现为存在，无为法显现为仅仅不存在。在无二智慧的妙力或游舞中存在无为显现，因为智慧本身是无为法，其游舞也显现为如此。如光链等是智慧的显现，而质碍身等是意识的显现。
意识虽然由于执著于自己的所取能取而显现，但实际上未曾超出智慧的境界，因此意识是暂时性的法，而智慧是本初恒常的法。若显空不是无违，则瓶子不能成立为空，因为有为法与无为法二者永远不能成为不可分。虽然从各自角度不混淆，但必须是本性上不可分，否则二谛不可分将不成立。
因此，当二谛分别显现时，因未证实相，基于此安立的教义不适合作为大乘见解；而基于二谛不可分安立的教义，依此而建立密乘的明光、俱生和自生智慧等，这是根本要点，若错乱则一切都不合理。将二谛不可分的实相视为本初基础明光，在与之相应的道次第中，有长道二资粮双运因乘、近道幻身明光双运密乘、究竟本净和任运双运大圆满三者，以此解说是无上总纲要。
因此，这些识的对境被胜义观察所否定，安立为不真实和欺诳；而智慧的对境应被了知为真实不欺。虽是智慧的对境，本性仍是空的；若不空，则与识的对境无差别。由空性的关键，虽显现为多，却不成立为差别；虽显现各种形态，却离二法，无为，不变等都得到合理成立；若不空，这一切都不能成立。
;


 །དེ་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལ་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་དགོས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་བ་མི་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཀུན་དངོས་དང་དངོས་མེད་སོགས་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་གི་དངོས་དང་དངོས་མེད་རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅུང་ཟད་མི་ཤེས་ལ།ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་རང་སྣང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་། རྣམ་ཤེས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་བས་བཟུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །མེ་བྱ་
24-4-53b
ཟླ་༡༠ཚེས་༣༠ལའོ།། ༈ །། ན་མོ་གུ་རུ། ཡིད་འདིས་ལམ་གང་བསྒོམ་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་ཏེ་རྟོག་ངོར་དོན་སྤྱི། ཏིང་འཛིན་གྲུབ་ན་རྟོག་མེད། དཔེར་ན་ཀེང་རུས། ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི། འདུ་ཤེས་མེད་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །ཏིང་འཛིན་ཚད་མེད་ཇི་བསམ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་། འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གྲུབ་དུས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བཞག་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉམས་འཆར་སོགས་རིགས་སྦྲེ། དེས་ན་ཕྲ་ཐིག་ལ་སེམས་བཟུང་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་བཟུང་ཀྱང་ཡིད་ཡིན་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་སློང་བྱེད་རྐྱེན་བྲལ་ལྟ་བུ་རང་ཉམས་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འོད་གསལ་མིན་ཏེ། བསྒོམ་ཉམས་ཀྱི་ཆ་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་དཔེ་ཡི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཆ་འདྲ་དང་། སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་སྐབས་ལའང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཆ་འདྲ་ཡིན། ཆ་འདྲ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་པས་བློ་དང་འདུས་བྱས་ཡིན། དེས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་སྤྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྤྲོས་མཚན་མེད་པའི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཤེས་ནུས། དཔེར་ན་ཆོས་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་རྟོག་བཅས་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་རྟོག་མེད་ངོར་ཡང་། ཆོས་དབྱིངས་བརྗོད་བྲལ་འཆར་ལ། དེའི་ངོར་སྤྲོས་པ་མེད་ཀྱང་། དེ་བློ་
24-4-54a
ཡིན་པས་འགྱུར་བཅས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་འགྱུར་མེད་དོན་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་དུས་རིག་པ་འགྱུར་མེད་མངོན་དུ་མཐོང་ཡང་། དཔེ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་མོད། དེས་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་ནི་དོན་གྱི་བཞུགས་ཚུལ་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། དཔེ་དེས་དོན་སྤྱི་ཤེས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཀྱི་དཔེ་ཁོ་རང་མིན། དཔེར་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཡང་། བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་འདུས་བྱས་མིན་ལ། བུམ་པ་བསྒོམ་པའི་བློར་སྣང་བའི་བུམ་པ་དེ་དཔྱད་ན་དོན་སྤྱི་བློ་རྫས་ཡིན་ཡང་། དེས་བསྒོམ་བྱ་བུམ་པ་བློར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། དེས་ན་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཅིའི་རྣམ་པ་བསྒོམས་ཀྱང་བློ་ཡིས་མི་བསྒོམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད། དེས་བསྒོམ་བྱ་ཐམས་ཅད་བློར་མི་འགྱུར། བློ་དང་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་ལའང་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རིག་སྟོང་དུ་འཆར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་བསྒོམ་བྱ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདུས་བྱས་བློ་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，应当就显空不二建立见解，不做片面之事，这是因为要宣说金刚乘的见解。那些仅安住于识的行境而不具智慧的人，对境显现为各种有和无等多样形态，但他们对于有无平等的智慧行境一点也不了解；而具有智慧的人则在境上自见一切法本来平等，同时也了解那些被具分别识者的迷乱所执取的行境，这是其特殊之处。火鸡年十月三十日。
顶礼上师。此心不管修持何种道，都将显现为其形相，在分别心前是总义，若三摩地成就则无分别。例如白骨观、遍处、四边、无想等无量无边。三摩地无量，无论思维什么都如是显现。当欲心专注成就时，若不思维任何事而安住，将显现如虚空般的空性体验等各种类型。因此，不论心执于细微明点或空性，都是意识，虽然可以体验与之相似的离缘无条件的自体验，但这不是明光，而是修持体验的相似相。
同样，一切譬喻明光都是意识的相似相，在修至究竟心清净时，也是由心的形相而成的相似相。一切相似相都是心，因而是心识和有为法。通过这些作为明光总义的对象，能够了解实际明光无戏论、无相且不变。例如，当缘于法界的有分别意识及三摩地的无分别识中，法界虽显现为离言说，在其面前虽无戏论，但因其是心识而有变化，而法界则是不变的实义。
大圆满也是从现在开始认出觉性时，虽然直接见到不变的觉性，虽然譬喻是有为法，但这不会使大圆满成为有为法，因为大圆满是实义的安住方式，是自生智慧，通过譬喻了解总义并确定，而非仅仅是譬喻本身。例如，了悟空性的心识虽是有为法，但所修的空性不是有为法；如同在观修瓶子的心中显现的瓶子，经分析虽是总义心物质，但这不会使所修的瓶子变成心，就是这样。
因此，无论修持有为、无为等任何形相，没有一个不是以心修持的，但这不会使一切所修皆成为心。即使在心与空性不可分中，也是由于心自性空性、与空性不可分离的要点而显现为明空，否则，所修无为法的本性绝不可能变成有为的心。
;


 །དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་ཡོད་ན་དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡིན་
24-4-54b
གྱི། འདུས་བྱས་ནི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས། འོད་དང་སོགས་ནས། མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། མུ་སྟེགས་ལའང་གྲོང་འཇུག་དང་།སྤྲུལ་པ་སྒྱུར་སོགས་བྱེད་པ། ལམ་རྟགས་འོད་སོགས་སྟོང་གཟུགས་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། དྷ་དུ་ར་སོགས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་དཀར་དམར་འཆར་ཆ་སྣ་ཚོགས། ལྷ་འདྲེས་རློམ་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས། ནད་འཁྲུགས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སོགས། རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བརྒྱ་སྟོང་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྔགས་ལམ་མིན་པ་བཞིན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཀུན་གཞི་ཡོད་དེ་མ་འགགས། ཀུན་གཞི་ནི་མངོན་སུམ་དམིགས་དཀའ། ཡིད་ཕྲ་རགས་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་ཡོད་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁྱད་ཆོས། དེ་མིན་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལམ་དང་ནོར་སོ་ཆེ། ལྷུན་གྲུབ་རིག་གདངས་མངོན་སུམ་འདི་གལ་ཆེ། དེ་མིན་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལམ་དང་ནོར་སོ་ཆེ། ཀ་ལྷུན་གཉིས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ལམ་གཞན་དང་མི་འདྲ། ངོས་ཟིན་ན་འཆུག་ས་མེད་དོ། །དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་དངོས་ལ་རེག་ན་མི་འགྱུར་མི་འཕོ། དེ་མིན་ཡིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ལུས་སམ། རླུང་
24-4-55a
བཅས་སྒྱུ་ལུས་དེ་མི་སྒོམ་ཚེ་ན་མི་སྣང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡིད་ངོ་སྣང་བ། རྟོག་ངོར་དོན་སྤྱི་སྒོམ་པའི་ལུས་གཞན་དུ་བསྡུས་སོགས་དང་འདྲ་སྟེ། གསལ་སྣང་ཡོད་མེད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་རླུང་སེམས་ལ་ཐུག་ཐུབ་ན་སྔགས་ཡིན། གཞན་དུ་འཁྲུལ་སོགས་དེའི་རབ་དབྱེ་ཞིབ་པར་དཔྱད་དོ། །ཟླ་༡༠ཚེས་༢༢ལ་དྲན་ནོ།། ༈ །། དེས་ན་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་ན་སྔགས་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ལམ་ཟབ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་མ་གྱུར་ན་སྲིད་རྩ་ཡང་མི་ཆོད་དེ་ཞི་གནས་ཙམ་མོ། །དེས་ན་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི། སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ཡིན་མིན་རྣམ་ཀུན་འབྱེད་ཀྱི། རླུང་སེམས་ཙམ་བསྡུ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཁྱད་མི་ཕྱེད། ཐར་ལམ་ཡོད་མེད་ཀྱང་འདིས་འབྱེད། རྣམ་མཁྱེན་རྟག་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱང་ཚིག་འདྲ་ཡང་དོན་ཡོད་མེད་འདིས་འབྱེད་དགོས་པས། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་མེད་པར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ལ་སྲིད་རྩ་གཅོད་ནུས་མེད་ཟེར་ན། སྔགས་ལམ་
24-4-55b
ལ་སྐུར་འདེབས་དེ་འདྲ་སྨྲ་ཡང་མི་རུང་ན་སེམས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རང་ལམ་ན་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀུན་སྟོང་པར་མདོ་དང་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་བཤད་པ་དང་། སྔགས་ལམ་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མྱོང་བའི་གཏན་ལ་འབེབས་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན། ཟུར་དུ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ཅི་ཞིག་སྟེ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་གོ་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཙམ་ལས་ཆེས་འཕགས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེའི་ནང་དུ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁལ་གཅིག་ནང་བྲེ་གང་མི་འདུས་ཐབས་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས་མཚོན་པའི་སྒོར་མ་གྱུར་ན། སྒྱུ་ལུས་གྲུབ། ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཏིང་འཛིན་གྲུབ་ཀྱང་སྔགས་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་རུང་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལའང་དབང་ཕྱུག་ཨུ་མ་སོགས་རླུང་གིས་མི་རྟོག་ཙམ་དྲང་བ་དང་། གྲོང་འཇུག་བྱེད་ནུས་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ལུས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，若存在无为的大心和无为的空性影像，那就是不变之道，而有为法则是气心的幻变，如从"光"等开始所说："引导外道入道路。"如此等等，正如外道也能进行转生他身和变化化身等，能成就道相如光等类似空性影像，以及通过曼陀罗等物质条件而显现各种白红等现象，被天魔所自认的各种显现，疾病混乱的视野中显现的各种形态等，虽有气心的上百上千种幻变，但这些都不是密乘之道，就像无想中虽有阿赖耶识而未停止一样。阿赖耶识难以明显感知。无论是粗细意识，只要能认识到自生智慧，这就是大圆满的特点。否则，所指示的实义智慧很容易与外道之道混淆。任运觉性的明显显现至为重要，若无此，则极易与外道之道混淆。因为本净与任运两者都是无为法，所以与其他道路不同。若能认识，则无错误之处。若能触及实义俱生本身，则不变不迁，否则，仅仅意识的三摩地身或带气的幻身，在不修时就不显现。三摩地中意识前的显现，与在分别心前修总义的身被收摄等相似，只有明显显现与否的差别而已。
心的无量幻变，若能触及俱生气心，则是密乘；否则，迷乱等的细致差别应当详细考察。十月二十二日所忆。
因此，若成为表征非名言胜义法界空性之义的门，则密乘二次第是深道；若非如此，则甚至不能断除轮回根本，只是止观而已。因此，对于胜义俱生实相的了悟与否，能够区分是否为佛教之道；仅仅收摄气心等，无法与外道区分。有无解脱之道也由此区分。遍知常住和自生的一切智，以及自在天等，虽然词语相似，但有无实义也需由此区分。
因此，若说没有中观所说的空性，金刚乘之道不能断除轮回根本，这是对密乘道的诽谤，不应说，更不必思考。因为金刚乘自道中在解脱道阶段也如同经典共同之道一样解说一切法为空，在密乘道时有确立体验明光一切空性如来藏的内容，（既然如此）另外所谓的"中观所说的空性"是什么呢？实际上，中观所说的理解对境的空性，远远不如（密乘的空性），如同在（密乘）空性中，中观所说的空性必然包含在内，如同一箱中含一升一样。
因此，若实义智慧未成为表征法界的门，即使成就幻身，成就如虚空的三摩地，也不适合作为密乘道的智慧，这就像外道中的湿婆、乌玛等也能通过气引生无分别，以及能完成转生他身的气心之身一样。
;


 །དེས་ན་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་པའི་ལག་རྗེས་ལས་དོན་འོད་མྱོང་ཡང་རུང་། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ལས་རྣམ་རྟོག་མ་འགགས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པའང་རུང་སྟེ། གཉིས་ཀ་སྔགས་ལམ་གྱི་མྱུར་ལམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རླུང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་ཕྲ་མོ་རེ་
24-4-56a
ཤར་ཡང་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མཚོན་མ་ནུས་པར་སོང་བའང་ཡོད་པས་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གོལ་འཆུག་མེད་ཀྱང་། ཅིག་ཤོས་མན་ངག་གིས་མ་ཟིན་ན་གོལ་ཤེས་ཀྱང་ཆེ་སྟེ། ཕྱོགས་སྨྲ་བ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་སྒྱུ་འོད་མྱོང་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མི་མཚོན་པ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། མཚན་ཉིད་པ་ཤར་ན་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་གིས་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་མ་འབྲེལ་ན་སྲིད་རྩ་གཅོད་ནུས་མེད་ཅེས་གསུངས་པས། སྒྱུ་འོད་ཤར་ཡང་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བར་ཞལ་བཞེས་དེས་གྲུབ་ལ།དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་སོ། ། ༈ དབུ་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་པོ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་རུང་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་བཞིན་ལྷ་སྐུར་ཡང་སྣང་སྟེ། སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་ཆེན་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡེ་རླུང་གི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དང་མི་འདྲ་བར་རང་སྣང་སྟོང་གཟུགས་སུ་ངེས་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འཆར་ཐུབ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་དག་པ་དྲན་པས་སོ། །དེ་ཡེ་རླུང་ལས་གྲུབ་ཀྱང་ལས་རླུང་གི་བསླད་པ་དང་འདྲེས་ཕྱིར། ད་
24-4-56b
དུང་དེའི་ཆ་ཇེ་དག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པས་མ་དག་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་གསལ་ལའང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པའི་དབང་གིས་དག་པར་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོད་དེ། མཐར་ཐུག་ཟུང་འཇུག་གི་བར་དུའོ། །དོན་འོད་ཤར་ནས་སྒྱུ་ལུས་དག་པ་འཇོག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང་མི་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྲིབ་པའི་བསླད་མང་དུ་ཡོད་དེ། ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་འོད་ཀྱི་སྐབས་ན་བསྒོམ་བྱའི་བློ་དང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མི་དབྱེ་བར་ཡོད་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་རྟག །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་མི་རྟག་པས་མི་རྟག་པར་འཇོག་ཀྱང་། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་བློ་མི་རྟག་ཀྱང་། དེས་བསྒོམ་བྱའི་སྟོང་ཉིད་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱི་ཤར་ཚེ་བློ་དེའི་རྣམ་ལྡན་ཡིན་པས་བློ་མེད་ན་དེ་མེད། བློ་ཡོད་དུས་དེ་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་སྟེ། ནམ་མཁའི་དོན་སྤྱི་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་ནི་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་། དེ་བློས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་
24-4-57a
བློ་མེད་ལ། བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་དབྱིངས་རྗེན་པར་ཤར་བ་ཡོད་པས་འདུས་མ་བྱས་རྟག་ཀྱང་། རྟག་ཏུ་དེ་མི་གནས་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི། སྒྲིབ་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཆུ་ལ་རི་མོ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ན་རིགས་སམ་སྙམ་སྟེ་ད་དུང་ལུང་ལ་བསྟུན་ཏེ་དཔྱོད་ཅིག །སྒོམ་བྱེད་མེད་ན་སུས་རྟོགས་ཞེ་ན། ཆོས་དབྱིངས་ལས་གཞན་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཤིན་ཏུ་སྣང་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，无论是从气息入、住、融于中脉的结果而体验实际明光，还是通过大圆满的直指而未停止分别念却认识到实义智慧，二者都是密乘道的捷径，但也有气心的一些微细体验显现却不能表示实义俱生的情况，所以虽然大圆满的直指无有偏差与错误，但另一种若未掌握窍诀，易生偏差，如同持偏见者们一样。
若想：若体验密乘的幻身明光，怎么可能不表示实义智慧呢？如果真实的显现，确实如此；然而你自己所说的"若不结合中观所说的空性，则无法断除轮回根本"，（由此可见）即使幻身明光显现，你也承认不能了知不能见到实义实相，这也由你将实义智慧承认为有为法的方式可知。
中脉智慧气可以显现为一切相，随意识的想法而显现为本尊身，如同空性影像大手印一样。因为这是本初气的功用，所以不同于梦境之身，能够自然而然地确定显现为自显空性影像，通过十二幻化譬喻所表示的清晰完备、纯净的相好能被忆念出来。虽然它是由本初气形成，但因与业气的污染混合，仍有逐渐清净的过程，故称为不净幻身。明光也因为心与智慧混合而可以进一步清净，直至最终双运。
实际明光显现后安立为净幻身，因为不混同于有为的修持，然而仍有许多障碍的染污，如同二地以上修持空性一样。在譬喻明光阶段，虽然所修心与智慧混合而不分别，但智慧部分是常，心识部分是无常，所以安立为无常，但实义智慧是常，就像修空性的心是无常，但所修的空性是常住一样。
当心中显现空性总义时，因为是该心的具相，所以无心则无此，有心时则显现与之相关，如同显现虚空的总义一样。然而，大圆满必须确立为实义俱生的本性，所以安立为无为，就像空性虽是无为，却必须由心识确立一样。初地智慧无能修的心，所修的法界直接显现，所以虽然无为常住，但不恒常安住，且逐渐增长，这或许可以接受为因障碍染污而如水上图画一样，请继续参照经论进行考察。
若问：若无能修，谁能了悟？无法找到丝毫离法界的所谓心，因为在对境与有境平等性的境界中极为显现，所以如此称说。
;


 །ལར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཟིགས། ཆོས་དབྱིངས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་འོད་གསལ་ལྷན་སྐྱེས། བསླད་བྲལ་དེ་ལས་མི་གཡོ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། དེ་དག་གནས་སྣང་མཐུན་མི་མཐུན་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོཿ ༈ ཡང་འཇའ་ལུས་ལ་ཕྲག་དོག་མ་མཛད་ཅིག །གྲུབ་རྟགས་ལ་ཞེ་སྡང་མ་བསྐྱེད་ཅིག །ལུས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ལའང་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། བཅུད་ལེན་གྱི་རྫས་སོགས་
24-4-57b
ཀྱིས་རགས་ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་པའང་ཡོད། དེ་བཞིན་རིགས་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ལྷའི་བྱིན་རླབས་དང་། རླུང་གི་སྦྱོར་བ་དང་། ལམ་གོམས་པའི་མཐུས་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱི། ལམ་གོམས་ཚད་རགས་ལུས་དྭངས་མར་འགྱུར་ངེས་དང་། ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་ཚད་འོད་གསལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ངེས་མེད་དེ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་རིག་འཛིན་མཁའ་སྤྱོད་བགྲོད་པ་སོགས་བཞིན། དེ་བཞིན་གྲུབ་རྟགས་ལའང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་དང་། རིགས་སྔགས། རྫས། སྔོན་ལས་ཀྱིས་ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ། བསམ་གཏན་གྱིས་མུ་སྟེགས་པ་སོགས་ལའང་ཡོད་མོད། དེ་ཀུན་ལས་ལམ་གྱི་གྲུབ་རྟགས་རྒྱ་ཆེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མ་ནོར་བ་བཟང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། གཞུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སོགས་ཀྱང་སྦྱང་བ་རྣམས་དང་འདྲ་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ། སེར་སྐྱའི་བཟང་མོ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་མ་ཐོབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར། སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་སྦྱང་བ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡོད། རྟོགས་པ་བཟང་ན་གཞུང་སོགས་ཚེག་ཆུང་ངུས་ཤེས་ནུས། དབང་བཅུ་དངོས་ཐོབ་དུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཆོས་ཀུན་བཞེད་པས་དབང་འབྱོར། རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པའི་དག་སར་ཡོན་ཏན་ཀུན་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འཐོབ་མོད་ཀྱི། 
24-4-58a
སོ་སྐྱེས་སར་ཡོན་ཏན་གཅིག་གིས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་དུ་སྟོན་པའི་ངེས་པ་མེད། རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་ནུས་ཡོད་ཀྱི། དཔུང་བཟང་ལས་ལ་ལར་ཚེ་དང་ལ་ལར་འབྱོར་སོགས་སྐལ་བ་བཞིན་རྩོལ་བར་གསུངས་བ་ལྟར་རོ། །རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཇེ་བཟང་ཡིན་དགོས། ༈ མིང་གིས་བཏགས་རུང་བ་ཐམས་ཅད་རྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་སྟེ། ནམ་མཁའ་སོགས་དགག་པ། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་འོད་གསལ་སོགས་རང་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བཏགས། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རོ། །མིང་གིས་གདགས་རུང་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཚད་རྟེན་འབྱུང་དང་སྟོང་ཉིད་དུ་སོང་བ་གོ་དགོས་ཀྱི། དེ་མིན་པར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཡིན་ན་ཁྱབ་ཆུང་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀུན་རྟེན་འབྱུང་མིན་མཉམ་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀླུས་ལུང་ཞིག་དྲངས། དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཇི་སྙེད་སྣང་བའི་ངོས་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་ཚུལ་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ངོར་སྟོང་པ་སྣང་བ་སོགས་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་ཀུན་ཞི་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་
24-4-58b
ཙམ་མོཿ ༈ གཟུགས་སོགས་འབྱུང་གྱུར་ཏེ་རྒྱུ་བྱུང་དུ་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ། འབྱུང་བ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་གྲུབ། ཡིད་ཐིམ་པའི་གཉིད་འཐུག་ཀྱང་གྲུབ། དེས་ན་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
总之，一切法由分别念而生灭增减，而法性大平等法界丝毫不变异，当离分别而法界现前时，一切皆见为唯一法界。如实了悟法界即为明光俱生，不离此无染而不动摇者即是佛陀，他们只是住处显现相合不合的差别而已。
另外，请勿对虹身生嫉妒！请勿对成就相生嗔恨！身体所生起的成就也有各种因缘，如依靠长寿丹等物质使粗身变得清净。同样，也有通过真言的力量、本尊加持、风修习以及道之熟练力而成就，但并非道修习程度必定使粗身清净，也非身体清净者必定现证明光，如同欲界、色界的持明空行道等一样。
同样，成就相也有现证道的证悟、真言、物质、前世业力等，饿鬼、罗刹、通过禅定的外道等也有，但这些中道的成就相更广大。在随信行地也有无误良好的道之证悟，但与通达各种论典文义等修学者相比并无确定性，如同萨迦女得阿罗汉果却未获得神通神变的历史记载一样，各自相续中有修学大小的差别。若证悟良好，则能通过小小文句了解经论等。当实得十种灌顶时，由于佛地一切法皆如意，故得自在；获得随顺灌顶的净地也能自然获得一切功德；
但凡夫地时，一种功德不一定能现证显示道的一切功德。通过明咒能获得各种功德成就，如《善臂请问经》中所说的"有些寿命、有些财富等，随缘分而精进"。大圆满证悟的结果，悲心和智慧等应当越来越好。
一切可以命名的皆是依缘而安立，即依所立基础而安立：虚空等是从遮遣方面安立，空性影像明光等是从自显建立方面安立，法性明光等也是如此。应了解所有可以命名的所知皆归为缘起和空性，若认为唯有从因而生者才是缘起的意义，则范围太小，这样一切无为法都将不是缘起、不是平等性，如龙树引一段经文所说。
同样，在轮涅一切法的尽所有显现方面，是空性缘起双运的方式；而在了悟双运实相如实义的境界中，空性、显现等一切戏论之网皆平息，仅为各自内证而已。
色等是从元素所生，即是由因而生，这由世间直接经验成立。无元素而色等显现由梦境直接经验成立。意识融入的熟睡也成立此理。因此，从心显现各种现象，外境色等也是心的习气增强而成。


 །མ་དག་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་སྒྲུབ། སེམས་ཀྱི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སྣང་སྟོང་འདུས་མ་བྱས་སུ་སྒྲུབ། དེ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མི་དགོས་ལ། དེ་ལས་གཟུགས་སོགས་སྟོང་གཟུགས་སྣང་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་སོགས་བཞིན། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་རིག་པ་ལ། དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་སྣང་། མ་དག་སྣང་བ་གདོས་བཅས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅན། དག་སྣང་སྟོང་གཟུགས་གཞོམ་མེད་ཡིན་དགོས་ལ། སྟོང་གཟུགས་རྣམས་སྣང་རྐྱེན་ཡེ་རླུང་གཡོ་བས་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་སྣང་བར། ནམ་མཁའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དོན་ལ་མི་རྟག་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཆ་ནས་རྒྱུ་བྱས་ཕྲ་མོར་བརྗོད་དགོས་མི་དགོས་ལུང་གིས་དཔྱོད་ལ་རིགས་པས་སྒྲུབས་ཤིག ༈ གཞི་འདུས་མ་བྱས་སུ་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན། འབྲས་བུ་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་འདུས་མ་བྱས། གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་
24-4-59a
གསུམ་འདུས་བྱས་སུ་སྣང་བའང་བློའི་དབང་གིས་འཇོག་ཀྱང་། གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ལམ་ནི་སྐྱེ་འགག་ཏུ་བྱེད་པས་འདུས་བྱས་སུ་སྤྱིར་འཇོག་དགོས་ཀྱང་། འདི་ལ་སོ་སྐྱེའི་སའི་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་ངོར་སྣང་ཚུལ། འཕགས་པའི་དག་པའི་ཚད་མར་སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཕྱེ་ལ། དང་པོ་ལྟར་ན་སྟོང་གཟུགས་དང་ལམ་ཐམས་ཅད་རེས་འགའ་བའི་སྣང་བ་ཡིན་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་རྟག་པ་དང་། དེ་བཞིན་བསྒོམ་པ། སྤྱོད་པ། རྟག་པར་ཁས་ལེན་མི་ནུས་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་སྣང་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་ན། གཞི་རང་བྱུང་གི་རིག་པ་ལ། སེམས་བཞག་པའི་ཚེ་སྒོམ་པ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བ་སོགས་སུ་ལྟ་ཡུལ་དང་ལྟ་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཤན་ཕྱེད་ན། ཡུལ་ཅན་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན། དོན་དམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་དཔྱད་ན། རིག་པ་ལ་ཇི་སྲིད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྣང་བ་སྲིད་དུ་ཡིད་དཔྱོད་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ནུབ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རིག་པ་ཉིད་ངོ་འཕྲོད་ཚེ། ལྟ་བ་ལྟ་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་མེད། དེ་བཞིན་སྒོམ་སོགས་ལམ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པས། གཞི་རྫོགས་ལམ་རྫོགས་འབྲས་བུ་རྫོགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། 
24-4-59b
དེ་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱར་མེད་ལ། །ས་ལམ་བརྩི་བའི་རྨོངས་པ་འཁྲུལ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞི་བཤད་ཚད་འདིར་མཐར་ཕྱིན། དེ་གཞི་ལམ་འབྲས་ཀུན་རྫོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྫོགས་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེའི་ངོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོར་ཁས་ལེན། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། འདུས་བྱས་ལམ་དང་། འདུས་བྱས་འཁོར་བ་སོགས་མི་དམིགས་པས་དེ་དེའི་ཁས་ལེན་མེད་དེ། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཙམ་ལས། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་མེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་དམིགས། དེ་བཞིན་ལམ་མེད། ཡེ་ཤེས་མེད་སོགས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཁས་ལེན་ཀུན་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་མ་གྲུབ་ན་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
不净显现证成为心的自显，以心的基础法性之理证成显空无为，若此成立，则其不需要因，从其显现色等空性影像的知觉如同梦境等。因此，一切的根本是觉性，从其境界中一切显现。不净显现有质碍且具因缘，清净显现空性影像必须是不可摧毁的，空性影像由于本初气动而显现增减等变化，如同虚空高低一样，实际上不成为无常和有为法。从气的角度是否必须称为微细因，请依据经典考察并以理证成立。
基础是无为法，这点人人承认。果位从本性方面是无为法，在所化众生前显现的智悲力三方面虽依心识而安立为有为法显现，但基与果不可分是无为法。道因为有生灭而普遍必须安立为有为法，但这里应区分凡夫地名言量前的显现方式和圣者清净量前的显现方式两种。按照第一种，由于空性影像和一切道都是偶尔的显现，所以承认为无常，大圆满的见解不能承认为常住，同样修持、行为等也不能承认为常住，因为否则将导致无变化的过失。
因此，从名言显现方式角度分析，基础是自生觉性，将心安住其中时为修持，与之相应的执持为见解等，如果从所见对象和能见主体的不同方面区分，则承认能缘主体是无常的。若从胜义实相角度分析，只要在觉性中有能所显现，就是意识考察的见解；当此消失，觉性本身被认识为不二时，见解与所见无有差别。同样，修持等一切道也不见为异于此，这就是所谓"基圆满、道圆满、果圆满"的含义。
关于这点，"大圆满无可为，计算地道之迷惑乃错乱"，如是所说。八乘所解释的基础在此达到究竟。因为基道果皆圆满，所以一切等同于唯一明点自生智慧无为大平等，无有差别。在其前，大圆满被承认为觉性自生智慧大无为。除此实相外再无丝毫他法，因此不见有为道和有为轮回等，故无彼等承认，就像圣者入定智慧中，除了境识不二的实相外，无有能所，一切法成为平等性，不见有为无为，同样无道、无智慧等，远离一切有所缘的承认一样。若此不以法性之理成立，则不会产生如实了悟实相的智慧，因此必须如是确定。


 །གནས་ལུགས་ལ་ལྟ་བས་དེ་ལྟར་འཇལ་དུ་ཆུག་
24-4-60a
ཀྱང་། རྗེས་ཀྱི་ངེས་ངོར་ལྟ་གྲུབ་སྒོམ་སྤྱོད་ས་ལམ་འབྲས་བུ་སོགས་འདི་དང་འདི་ཞེས་རྣམ་བཞག་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚུར་མཐོང་གི་ཚད་མས་གཞལ་ཚུལ་དང་། གནས་ལུགས་ངེས་པའི་རྗེས་ཀྱི་དག་པའི་མཐོང་བའི་ཚད་མ་གཉིས་ལ་སྣང་ཚུལ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། རིག་པའི་རྩལ་སྟོང་གཟུགས་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྒྱུ་བཅས་མི་རྟག་པར་སྣང་ལ་མི་རྟག་པར་འཇོག །རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྟོང་གཟུགས་རྒྱུ་མེད་རྟག་པར་སྣང་ལ། དེ་ལྟར་འཛིན། ལར་རེས་འགའ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བུམ་པའི་བདེན་སྟོང་ལྟ་བུའང་། རྟག་ཏུ་སྣང་བ་དང་ཡོད་མི་དགོས་ཀྱང་། འདུས་མ་བྱས་དང་རྟག་པ་ཡིན་པ་བཞིན། ཐིག་ལེ་སྟོང་སྒྲོན་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལོག་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་སོ། །མདོར་ན་གནས་སྣང་ཕྱེ་སྟེ་དཔྱད་ཚུལ་གལ་ཆེ་སྟེ་སླར་འདི་ལས་སྤྲོས་པར་བྱའོ། ། ༈ སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་བདེན་གྲུབ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མ་མྱོང་བའང་མིན། ཡོད་མ་མྱོང་ན་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ་རི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་སོགས་འདྲ། ཐག་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྱོད་
24-4-60b
ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ན་ཡིན་ན། གཞན་དབང་སྣང་གཞི་ཐག་པ་ལྟར་ཡོད་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་ཤུགས་ལས་གྲུབ་བམ་མི་གྲུབ། གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཐལ་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་དེའི་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གྲུབ་དེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་ཁེགས་སམ་མི་ཁེགས། ཁེགས་ན་དོན་དམ་མི་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པ་མི་སྲིད་དོ། །མི་ཁེགས་ན་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ཅེས་མི་རུང་བས་བུམ་པ་དང་དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེས་ན་བདེན་མེད་ཅེས་པ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། བུམ་པའི་སྟེང་ན་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སུ་གོ་མི་རུང་སྟེ། གོ་ན་སྟོང་ཉིད་ཡང་དག་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་གལ་ཆེ། ལར་ཆོས་དབྱིངས་དང་གཞི་རྫོགས་ཆེན་ལ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་མི་སྲིད་དེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པའི་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། །
24-4-61a
འདུས་མ་བྱས་པའི་སྣང་བ་རིག་པ་ཞིག་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཆོས་དབྱིངས་ནི་མེད་དགག་ཙམ་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཟུང་འཇུག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་རང་ས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་གཉིས་གཤིབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཆ་གཅིག་འདུས་བྱས། ཆ་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་སུ་གྱུན་ནས་གནས་པས། འདུས་བྱས་རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་འདོད་དགོས་ན། དེ་ལྟ་ན་གཉིས་སྣང་མི་ནུབ། རྟོག་པ་མི་ཞི། སྤྲོས་པ་མི་བྲལ། སོ་སོར་བཅད་དུ་མེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་མེད་སོགས་འོང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་མེད་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་བོ། །རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཀློང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འུབ་ཆུབ་པ་སྟེ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་མིན། རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོ་རང་རིག་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་སྟེ། བསལ་གཞག་མེད་པ་ཡིན། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཡིན། ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་
24-4-61b
དུ་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
虽然实相可以通过见解如此衡量，但在后得决定境界中，由执持"此是见解、修持、行为、地道果位"等建立的意识境界，与实相决定后的清净见解量二者有不同的显现方式。觉性的力用空性影像在意识对境中显现为有因无常，也安立为无常；在后得智慧对境中，空性影像显现为无因常住，也如此执持。总之，虽说某些如瓶子真空等为偶尔无常，不必恒时显现和存在，但它们如同无为法和常法一样，明点空灯等也与此相似，仅仅从本性空性中遣除无常的角度而言。简言之，区分实相与显现而分析的方法非常重要，此后将从此处展开。
在凡夫普通人前，真实成立存在还是不存在？若存在，则不曾在名言中存在也不对。若不曾存在，则不必证成真实不存在，如同兔角一样。同样，自性成立等也类似。除了承认它如同绳蛇般存在于遍计所执的境界外别无他法。
如果这仅是如同绳上之蛇般的遍计所执，那么依他起的显现基础，如同绳子一样，是否能通过胜义观察理证间接成立？若成立，则成为真实成立，因为未被胜义观察方式所发现者被称为真实不成立，否则将无此安立的理由。另外，真实成立是被名言观察遮破还是不能遮破？若遮破，则不需要胜义，因为名言在名言中不可能为真。若不遮破，则"真实成立在名言中不存在"就不合理，它与瓶子无差别。因此，"真实不存在"意思是经分析不成立，不应理解为瓶子上独立存在的属性，若如此理解，则无法成立正确的空性。这点很重要。
总之，法界与大圆满的基础在实际上毫无差别，因为不可能有第二如来藏。然而，能够超越意识分析而确立的法界，唯有在具有特殊窍诀的大圆满典籍中才有教授。
若认为无为显现和觉知是不可能的，则法界将仅是无遮，无法成为不二法性，虽称为双运，但实际将变成两种本来未混合的法并列而已，其中一部分为有为，一部分为无为持续存在，若必须承认为有为觉知了悟无为空性而已，那样则二现不消，分别念不息，不离戏论，无法割断分离且无不二之义等过失将产生。一切法不能成为法界的本性，因为有为法将成为非法界，由于不同的缘故。因此，成立不二法性。
大圆满的境界中一切法融入，这就是法界如来藏。是具一切相的殊胜空性，不是无遮，其本性是各自内证，超越遮遣与建立，无遣除和安立，三时无变化，轮涅不可分，一切平等性，不动摇此而现起种种轮涅。
;


 །སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྟག་མི་རྟག་དགག་སྒྲུབ་སོགས་གང་རུང་རེར་ཁས་ལེན། ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་བའི་ཚེ་ཡོད་མེད་སོགས་མུ་བཞི་གང་ཡང་མིན་པར་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་བར་སྨྲ་རུང་། གནས་སྣང་རྣམ་ཀུན་མཐུན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅན་མེད་པ། རྟག་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱང་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་ངོར་མཁྱེན་བརྩེ་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་མི་རྟག་པར་འཇོག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སྣང་མུན་གྱི་གནས་སྐབས་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། གཉིས་སྣང་ངམ་དེའི་བག་ཆགས་མ་ཟད་པའི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་བརྩེ་འཇུག་པ་ནི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་རྟག་པར་འཇོག །འཇོག་པ་ལྟར་དོན་ལ་དེ་བཞིན་ཡོད། སངས་རྒྱས་གནས་སྣང་མཐུན་པས་དེའི་མཁྱེན་བརྩེ་སོགས་ནི་མི་རྟག་པར་གཞན་སྣང་གི་བློས་འཇོག་གི དོན་གྱི་སྟེང་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཁྱད་ཕྱེའོ། ། ༈ གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། ལམ་ནི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་མིང་
24-4-62a
ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་པའོ། །བཏགས་པ་ལ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་མཚན་ཉིད་པ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉི་གཟུགས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཀྱང་། དེས་ཉི་མ་དོན་བྱེད་ཡང་དག་གི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་མི་ཁེགས་པ་བཞིན་ནོ། ། ༈ ཡང་སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་པ་ཀུན་མཐུན་དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་དེ། ད་ལྟའི་སེམས་འདིའི་རྒྱུན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། སེམས་གསལ་རིག་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཙམ་ནམ་ཡང་ཆད་པ་མི་སྲིད་པས་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་འདས་ནས་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་། ཟག་མེད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ལྔ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། འདི་ལྟར་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་བཟོས་པའི་འཁྲུལ་བ་གློ་བུར་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། འཁྲུལ་བའི་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ཀྱི་
24-4-62b
གཤིས་ལ་ཞུགས་པའམ། འབྲལ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན། ལམ་ལ་འབད་ཀྱང་སེམས་མ་ཟད་བར་དུ་ཉོན་མོངས་མི་ལྡོག་ལ། ཉོན་མོངས་ལྡོག་ན་སེམས་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པ་ཐེག་དམན་གྱི་འདོད་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱང་། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་ཟད་ཀྱང་སེམས་མི་འཛད་དོ། །སེམས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་མ་རིག་པ་བྱུང་བ། ཐག་པ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །བདག་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་རིགས་པས་གནོད་པ་བསྟན་པས་ལྡོག་པ་ཡོད་པས། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བདག་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་མི་ལྡོག་ལ། དེས་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་མི་ལྡོག།བདག་དང་བདག་མེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་ལ་གང་བཟུང་བས་ཅིག་ཤོས་སུ་འཛིན་པ་འགོག་མོད། བདག་མེད་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་ལ། བདག་འཛིན་ནི་འཁྲུལ་བས་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་ཏེ་སྣང་མུན་བཞིན་དང་། ཐག་འཛིན་དང་སྦྲུལ་འཛིན་བཞིན་དེས་དེ་སེལ་ནུས་ལ། སེམས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀ་འཛིན་ཡང་བདག་མེད་རྟོགས་ནས་
24-4-63a
དེའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་འཛིན་གྱི་བདག་འཛིན་ལ་མི་རྟེན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། འཁོར་བའི་སེམས་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་། མྱང་འདས་ཟག་མེད་རྣམ་བྱང་གི་སེམས་རྒྱུན་ཆད་དོན་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
从显现方式的角度看，可以承认常或无常、遮或立等任何一种。在远离一切承认时，可以说不是有无等四边中的任何一种，不作区分。在佛地实相显现一切方面相合时，法界之外无有能缘者，虽然任运为大常住，但对于其他所化众生，从智悲作用方式安立为无常，然而如同见到虚空中有明暗不同状态，虚空并不因此成为无常一样。对于二现或其习气未尽的有学者，其智悲作用从显现方式的角度安立为无常，如此安立在实际中也确实如此。佛陀实相与显现相合，因此他的智悲等被他人显现的心识安立为无常，但在实际上不必如此存在，这是其差别。
基与果不可分是大圆满的定义，这是胜义实相的含义，而道是从显现方式角度来说，是二现者的对境，因此是以对境之名而安立能缘者。虽然此安立成立为无常，但其真实义不会成为无常，就像水中日影虽是颠倒世俗，但这并不妨碍太阳是能起作用的正确世俗一样。
又，一般而言在名言中了知心的事物真相并圆满二资粮最终而成就佛果，对此大乘一致同意，这样成为佛陀无分别智慧之心，必须承认是现在此心的相续，心的明觉相续绝不会断灭，所以必须承认中间涅槃后不会如灯熄灭般断绝。虽然其因的烦恼、业和异熟所摄的有漏轮回因果相续断灭，但无漏因果所摄的五蕴相续不断。
这是因为此心的本性并非自性迷乱，必须承认是由缘所造作的暂时迷乱，若烦恼污垢进入心性或与之不可分为一体，则即使努力修道，在心未尽之前烦恼也不会逆转；若烦恼逆转，则心也会断灭，必须承认实际上如小乘所主张那样。但实际并非如此，因为二我执的无明尽了，心却不尽。心并非由无明因而生，而是从心中生起无明，如同绳上执蛇的心识一样。
由于二我执的对境经由理证而被损害后可以逆转，所以业烦恼和苦的部分可以断灭，但执著无我的心不会逆转，因此无漏业和无漏异熟清净法不会逆转。我执和无我执的执持方式直接相违，执取其一会阻碍执取另一方，但无我具有自力理证，因此具力，而我执是迷乱所以无力，如同明暗、执绳与执蛇一样，前者能除后者，心虽能执持二者，但了悟无我后只执持那一方，不依赖我执。因此，仅仅轮回因果的逆转不会断绝心相续，虽然轮回心相续断灭，但涅槃无漏清净心相续无需断灭。


 །དེས་ན་མ་རིག་པ་ནི་སེམས་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རིག་པ་མེད་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ས་རྡོ་ལའང་ཡོད་དགོས། ས་རྡོ་ལ་སེམས་མེད་ན། སེམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་འཛིན་སོགས་ཡོད་མི་སྲིད་མོད། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདག་མེད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཡིན་པས། སེམས་བྱུང་མ་རིག་པ་འཁོར་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན། སེམས་བྱུང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། འདི་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ལས། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཉིད་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ་དོན་འདྲར་སྒྲུབ་དགོས། དེས་ན་དམན་ལམ་གྱི་མྱང་འདས་སུ་རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་འདོད་པ་ལ་འཁོར་རྒྱུ་ཆད་ཀྱང་མར་མེ་འགག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་གཏན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རིགས་པ་མེད་པས། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པ་དེ་དག་རེ་ཞིག་འགོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་སེམས་བྱུང་མངོན་རྒྱུ་ལོག་
24-4-63b
ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་པའི་དོན་འདི་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་མེད་དགག་ལ་སླད་མ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་ཞུགས་པ་ཅི་ཡོད་དེ། སེམས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་བདག་འཛིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་དེས་སེམས་རང་ལ་ལྷད་མ་ཞུགས་པར་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ཚུལ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་ཡོད་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་དུ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་བ་དེ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བར་གྲུབ་ལ། འཁྲུལ་བའི་སེམས་གློ་བུར་བ་ཡིན་ན། གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པའི་འཁྲུལ་བས་མ་བསླད་པ་གཞི་
24-4-64a
ཡི་སེམས་ཞིག་ཁས་མི་ལེན་ཀ་མེད་དུ་གྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཚོགས་དགུ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་དེ་བྱུང་མོད། དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའམ། ཐ་མི་དད་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པས་མེད་པར་གྲུབ། དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནམ་གཤིས་ལ་བསམ་ནས་དེ་ལྟར་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟའི་འཁྲུལ་སེམས་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་ལོགས་སུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་མོད། ཕྱིས་འཁྲུལ་བ་ལྡོག་པའི་སེམས་དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་མེད་པ་ཡིན་པས། སྤྱིར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསླད་པ་མེད་ཞེས་པ་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའོ། །ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སེམས་ཐ་དད་མིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་རང་བཞིན་ཅན་ཐ་དད་ན་ཚ་བ་མེད་པའི་མེར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་རང་བབས་སམ་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ནི། རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་ཡེ་ནས་མེད་པ་བཞིན་རྟག་ཏུ་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ནའང་། 
24-4-64b
དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་པ་རྣམས་སམ། སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་རྟོག་གེ་བ་གཉིས་ཀ །དང་པོ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་ལ། གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་ཟུང་འཇུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་ཤིང་། སྟོང་རྐྱང་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་མོད། གྲོལ་བའང་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲས་ཆོས་ཅན་སེམས་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་མི་རུང་ལ་བདག་འཛིན་དང་འབྲལ་རུང་དུ་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ་མི་རིགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，无明是心迷乱本性的颠倒执著，而其对治的觉性智慧并非仅仅是没有觉知，因为若仅是这样，土石也应当具有。土石无心，所以不可能有心的法如我执等，而觉性智慧是执著无我的心，就像心所无明是轮回之因一样，心所了悟无我的心识是涅槃之因。这与时轮释中所说的"大贪欲本身是无明的对治"的道理应当证成为相同意义。因此，对于小乘道涅槃中主张意识相续断灭的见解，虽然轮回之因断灭，但如同灯灭一样心相续永断的道理是不存在的，所以那些获得无漏五蕴者，虽然暂时由入灭定之力使心心所不再显现，但通过入大乘道断除所知障而现证佛果的主张，是由自力理证所成立的。
如此，"心之本性明空，诸垢唯是暂时"这句话的含义，可从胜义空性角度解释，从世俗心性角度解释，以及从二谛不二心的究竟实相角度解释三种方式。第一种，心的本性指的是空无真实、无有遮遣、未被污染者。它有什么迷乱染污呢？因为它是无心的缘故，如同证成木头上无我执一样，这样证成了也对心本身未被染污毫无帮助。
第二种，解脱与迷乱两者都必须从心上安立，若心的本性或状态有迷乱染污，则永远无法解脱，但既然迷乱被证成是暂时产生的，迷乱的心是暂时的，那么就必须承认有一个非暂时的、未被迷乱染污的基础之心，如此便出现了承认"无垢意识"即第九识的说法。然而，这种离能取所取的意识，无论是与八识异体或同体，都不合理，因此被证成不存在。所以"心之本性"是指心的相续或本质，而不是指在当前迷乱心中另外辨识出一个未被迷乱染污的部分，而是指后来迷乱逆转的心中无迷乱染污，因此说一般而言"心的本性无染"被证成无过失。在名言中，心的本性与心非异体，若本性与持有本性者异体，则将成为无热之火。
第三种，"心之本性"是指自然状态或实相，而其究竟实相是觉空双运真如，此中从来没有迷乱染污，恒时不动摇于此境界，但由于不了知如此，执著心为自性成立的轮回众生，或者认为空性仅是断灭的逻辑学家，这两者，前者被胜义观察遮破，后者被究竟双运观察的理证遮破，虽然在单空中无迷乱，但也无解脱，这种法性怎样能使作为有法的心离不开无我之对治方而又能离开我执呢？这是不合理的。


 །འོན་ཏེ་སེམས་མི་སྟོང་ན་བདག་འཛིན་དང་འབྲལ་མི་རུང་ཡང་། སེམས་ལ་བདག་མེད་པས་བདག་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་སྙམ་ན་དེ་ཡིན་མོད་སེམས་ལ་བདག་མེད་ཅེས་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་དེ་དང་རང་བཞིན་ཅན་སེམས་གཉིས་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་དགོས་ཀྱི། ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་སེམས་བདག་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་གཉིས་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པས། སྟོང་ངོས་ནས་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་ལ། སྣང་ངོས་ནས་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་བསླད་པ་མེད་པའི་དཔེ། ནམ་མཁའ་དང་། ཆུ་དག་པ་དང་། 
24-4-65a
གསེར་གྱི་དཔེས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་སོགས་སུ་གསུངས་པ། སྒྲུབ་ཚུལ་དང་པོ་དང་བསྟུན་ན་རུང་ལ། གཉིས་པ་དང་བསྟུན་ན་མི་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་སྟོང་རྐྱང་ཙམ་ཆོས་དེ་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་ལ། ཕྱིས་དྭངས་བའི་ཚེ་ན་སྟོང་རྐྱང་དེ་བཞིན་ཡིན་མོད། ཆུ་རྙོགས་པའི་ཚེ་དང་། དྭངས་བའི་དུས་ཀྱི་དཔེ་དེ་ཆོས་ཅན་སེམས་རང་གི་དཔེར་འོས་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་ལ་རྙོགས་དུས་དང་སྟོང་དུས་གཉིས་ག་ལ་ཡོད། གསུམ་པ་དང་བསྟུན་ན་ཤིན་ཏུ་འགྲིགས་སྟེ། གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་ནི་སེམས་ཡེ་ནས་བསླད་བཞུགས་རྒྱུ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ཡང་། སྣང་ཚུལ་ལ་གནས་ཚུལ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་འཁྲུལ་བ་བྱུང་སྲིད་དེ། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་སྒྲིབ་དང་། ཆུ་རྙོགས་པ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཕྱིས་འཁྲུལ་བ་ལོག་ནས་གནས་སྣང་མཐུན་པའི་དུས་ན། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད། ཆུ་རྙོགས་དྭངས་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། སྤྲིན་དང་རྙོགས་པའི་དུས་ནའང་གཤིས་ལ་སྒྲིབ་བསླད་མ་ཞུགས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་བསླད་མ་ཞུགས་པའི་དྲི་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་གཟུང་འཛིན་
24-4-65b
མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད། དེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་ཅིང་གཟུང་འཛིན་ཅན་མིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ཡེ་ནས་བདག་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཟིན་པའི་སེམས་ཡོད་ན། དེ་ལ་སླད་མེད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་གྲོལ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། དེས་ན་དེས་ཀྱང་འཁྲུལ་བས་བསླད་ཞུགས་པའི་སེམས་ལ་མི་ཕན་པས། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་སེམས་གཉིས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ན་དུས་མཉམ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན། བདག་མེད་དུ་ཡང་མི་འཛིན་ཟེར་ན། ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཤེལ་གོང་ལྟ་བུ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདག་བདག་མེད་སོགས་གཟུང་འཛིན་གང་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་སུ་བདག་མེད་འཛིན་པ་པོ་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡིད་ཡིན་ལ་དེས་གྲོལ་བ་སྟོན་ནུས་པ་ལ། གྲོལ་
24-4-66a
འཁྲུལ་གཉིས་ཀར་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་དགུ་པ་འདི་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་དམིགས་ལ། ཡོད་པར་ཁས་བླང་ཡང་ཕན་པ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །འདིའི་འགྲོས་ཡིད་ཕྲ་གཉུག་སེམས་སུ་འདོད་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཁོགས་ཅིག །ཡིད་རགས་པ་བདག་མེད་བསྒོམ་པས་གྲོལ། ཡིད་ཕྲ་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་དེ། བདག་མེད་རྟོགས་ཟིན་ནམ། མ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན། རྟོགས་ཟིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། མ་རྟོགས་ན་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསླབ་བྱ་ཚེ། དེས་སྔོན་གཟུང་འཛིན་ཅི་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་སྲིད་པ་ཡིན།མི་སྲིད་ན་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད། འཛིན་ན་ཡིད་རགས་པ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སོགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如果心不空，则不应能离我执，但若认为"因为心中无我，所以执持无我方面"，虽然确实如此，但所谓"心中无我"意味着心的本性是无我的，因此本性与持有本性的心二者只是反体上的差别，实体上必须无别，若实体有别，则心将不成为无我，因为心的本性无我与心二者在实体上不同一，所以从空的方面无，但不能断定为无；从显现方面有，但能断定为有等等。
关于本性无染的比喻，如《法界辨别》等中所说的虚空、清水和黄金的比喻，若与第一种证成方式相应则可行，但与第二种相应则不合理，因为仅仅是空性的本性必须与该法一同产生，虽然后来澄清时的空性本质是如此，但混浊水时和清澈时的比喻适合作为有法即心本身的比喻，而法性单空怎么会有混浊时和清净时两个阶段呢？若与第三种相应则非常契合，因为从实相角度来说，心从来没有可以被染污的基础，所以本性如虚空般清净，但在显现方式上，未如实了知实相，实相与显现不一致而产生迷乱，如同虚空被云遮蔽、水被混浊等。后来迷乱消退，实相与显现一致时，如同无云虚空、水从混浊变澄清一样，然而即使在有云和混浊时，本质上也未曾被遮蔽染污。
如果像主张有无能取所取染污的无垢识那样，则从无始时至最终，将有一个离能取所取的识，与八识集合分离而存在。虽允许它不执为我且无能取所取，但它是否执持无我、执持无能取所取？若是，则必须承认一切众生本来就有了悟无我和无能取所取的意识，这是不合理的，因为若众生的心从无始以来已经了知无我的心存在，那么虽然允许它无染，为何不成为解脱？因此，这对被迷乱染污的心也无益，必须承认解脱与迷乱两种心同时存在于一个人的相续中，这是不合理的。
若说它不执为我，也不执为无我，若是一种不执著任何东西的心识，如同水晶球一样空无能取所取，其本性上不可能执取我、无我等任何能所，那么后来执持无我者是八识集合中的意，它能显示解脱，而对于既不迷乱也不解脱的这个第九识，量上未见，即使承认其存在也看不出任何益处。这种思路请应用到认为意识细微及本初心的主张上。
粗意识通过修无我而解脱，而细意识无能取所取，它已经了悟无我还是未了悟？若已了悟，则应成一切本来就解脱的过失；若未了悟，则需要向它新教授空性时，它之前是否可能执取能所？若不可能，则怎样可能执取无我？若执取，则与粗意识有何差别等等。
;
;


 །འདི་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་དང་། བདག་འཛིན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁེགས་སྙམ་ན། སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་མངོན་གྱུར་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆ་ནས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་རུང་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་འདིའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་རྒྱུད་ཐ་དད་མེད་ལ། འཁྲུལ་བའང་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བ་
24-4-66b
རྟོགས་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ། ཇི་ལྟ་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་། དེ་དང་དེར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པར་མི་འགལ་ལོ། །འདི་རྣམས་དཔྱད་སྒོ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་མཐར་དམ་བཅའ་མིན་ནོ།། ༈ །། ཡིད་ཕྲ་རགས་ངོ་བོ་གཅིག་གམ་ཐ་དད། ཐ་དད་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་བྱས་ཀྱང་། ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་དགུ་བར་འགྱུར་ལ། ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་གཅིག་ཡིན་ན། ཕྲ་རགས་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པས། ཡིད་རགས་པའང་གཉུག་སེམས་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཕྲ་བའང་རགས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་རགས་པའང་ཕྲ་བ་ཡིན་དགོས་ན། ཡིད་རགས་པ་གཉུག་སེམས་མིན་ཏེ་ཕྲ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བ་དོན་མེད་དོ། །ཕྲ་བ་ལ་ཀུན་རྟོག་མེད། རགས་པ་ལ་ཡོད་པས་བྱེད་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་མེད་པ་དང་། ཡོད་པའི་སེམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་གཉུག་སེམས་དེ་རང་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡིད་རགས་པ་སྒོ་ལྔ་དང་བཅས་ཚོགས་དྲུག་མ་འགག་པའི་ཚེ་ནའང་། གཟུང་འཛིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལོགས་སུ་གནས་ཀྱི། ཚོགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་
24-4-67a
ཤེས་རང་རྐྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་འདྲའི་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་། ཚོགས་དྲུག་གམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཆོད་མི་ཆེ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་། ཟུང་འཇུག་ནི་མཐར་ཐུག་འོད་གསལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། འདི་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་གང་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཀུན་རྟོག་ཕྲ་བ་འདི་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མི་བརྟེན་དེ་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཆོད་ཆེ་ན། སྲིད་རྩའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ན་ཆོད་ཆེ་མོད། དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་ཡིད་ཕྲ་བ་ཙམ་ཡིན། ཡིད་རགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་དང་། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྟོག་པས་མཚོན་པའི་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཀུན་རྟོག་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཡིད་རགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如果认为这与十力智慧现前存在以及我执现前存在的情况相似地可以遮破，那么，虽然本来具足十力功德，但就该众生自己而言没有现前；从与其他佛的法性无别的角度来说，虽然可以有现前，但在名言中由于相续不同，此人的障碍未断，从法性角度看无相续差别，也无可见的迷乱，所以不违背了悟如所是的义理。不矛盾的是，以如所是所摄的尽所有法以及以"无彼彼了悟"的方式而了知。这些仅是分析角度，而非宗派的立宗。
细意识和粗意识是一体还是异体？若是异体，则虽然称为细意识，也将成为异于八识的第九识；若本体上无别一体，则因为细粗二者本体无差别，粗意识也应是本初心，细意识也应是粗意识，粗意识也应是细意识，若如此，则粗意识不是本初心而承认是细意识将毫无意义。若说细意识无分别念，粗意识有分别念，则将导致同时存在无能取所取分别念和有能取所取分别念的两种不同类心，等等过失。
这种细微本初心，虽然允许其自身相续不断，但即使在粗意识与五根一起的六识未灭时，这个无能取所取者也单独存在，而非六识的本性，将成为一个独立的意识，即使显现这种本初心，也对了悟六识或八识的法性毫无助益，因为它是不同的有法之心。它对修空性帮助不大，因为空性是一切法显现同时无自性的显空双运之了悟，双运是究竟明光的修习，而此细意识是一种无任何内外法显现的微细分别念，对这种有无有无的处所心不能依靠无漏之道，如同乌鸦飞行无迹一样。若以细心修空性效果更好，那么依靠有顶禅修空性应当效果很好，但未曾如此宣说。
另外，这只是细意识而已，是粗意识时的分别念和以八十自性分别念为代表的一切分别念消失的阶段，如此想的话，那么以比量决择空性的分别念又哪里存在呢？那是粗意识的对境，在这里不可能有。


 །བསྒྲུབ་
24-4-67b
གཞི། སྒྲུབ་ཆོས། རྟགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆར་བའི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་བདེན་སྟོང་དྲན་ལམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དྲན་ལམ་དུ་བྱེད་པའང་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་མེད་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པས། སྒྲ་དོན་གྱི་རྟོག་པ་འདི་ཡི་སྐབས་སུ་ཡོད་ན་ཀུན་རྟོག་མཐའ་དག་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་སྟོང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་སྒྲ་རྟོག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་སྟོང་གསར་དུ་ཇི་ལྟར་དྲན། སྔར་མ་དྲན་པའི་དུས་འདིའི་འཛིན་སྟངས་ཅི་འདྲ་ཡིན། དམིགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ཡིད་ཡིན་དགོས་ལ། སྟོང་ཉིད་སྔར་མ་ཤེས་པ་ལ་གསར་དུ་བསླབ་ནས་ཤེས་པའི་ཚེ་ཇི་འདྲར་འགྱུར་སོགས་དཔྱད། ། ༈ གཉུག་སེམས་ནི་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་རང་མཚན་པ་འདི་མིན་གྱི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སེམས་སུ་མ་ཟད་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་
24-4-68a
ཆོས་ཐམས་ཅད། དེའི་ངང་ལས་སྣང་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་པར་དེར་གནས། འགག་ཀྱང་དེའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འཇིག་བྲི་གང་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ན་ཡང་། བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་སྟོང་རྐྱང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དབྱིངས་སུ་མི་རུང་སྟེ།དེ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་པ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སེམས་སྟོང་པའི་ཆ་རྐྱང་པ་མིན་ཏེ་མཁྱེན་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རིག་པའམ་འོད་གསལ་བའི་ཆ་དེ་སྟོང་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་དྭངས་བ་ལྟ་བུར་བབ་ཀྱིས་གནས་པ་འདི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། འདི་ལ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་རིག་པའམ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྣལ་མ་ཡིན་པས། སྐྱེ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་དེ་ལ་ཐིམ་པ་ལས། དེ་ལས་
24-4-68b
ལྷག་པར་འགག་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞི་དེས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཁྱབ་ཀྱང་། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་སྐབས་སུ་གཞི་སྣང་མ་ཤར་བའི་དུས་ན་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བས་གཞི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་གྲོལ་ཟིན་འཁྲུལ་ཟིན་གང་ཡང་མིན་པས། གཞི་ཆོས་ཉིད་གྲོལ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་གདོད་མ་ཁུངས་ཐུབ་གཉུག་མའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་འཆར་རུང་གི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་ཕྱུངས་ནས་སྣང་བའི་གཞི་སྣང་བཀོད་པ་ན། གཞི་དེ་ལ་རྟོགས་པ་པོ་ཡི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འབྱུང་བས། གཞི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་གྲོལ། མ་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་འབྱུང་སྟེ་གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སོགས་ལ་གཞི་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བ་ཅུང་ཟད་མ་སྤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་ཏེ་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་འོག་གི་གཏེར་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
虽然不是以所立宗、立宗法、因三者方式显现的比量，但如果认为通过将已经由比量决定的真空回忆于心而修空性，那么这种将空性忆念于心的方式也是执持义总的分别念，而非无分别直接见到，因此如果在此阶段存在声义分别，怎么能说一切分别念全都不存在呢？因此，当修空性时，是否有关于一切所立为真空的方式显现的语言分别？若有，则成为有分别；若无，则如何重新忆念空性真空？以前未忆念时，此心的执持方式是怎样？所缘缘是什么？因此，必须是具有五遍行心所的意识，对于以前不知空性而新学后得知时会变成什么样等等，应当分析。
本初心并非实体八识聚，而是心的法性觉空不二、由自己内证的真如，这种真如不仅是心，也是一切法的真如，无有他异，因为显有轮涅十方三世一切法，虽从其境中显现，却不超出它而住于其中，虽然消失，也只是融入其界中，真如本身无生灭增减，如虚空般安住。从空性方面称之为法界，但并非仅是遮遣真实成立的无遮单空能成为轮涅显现的基础，因为单空中无显现。因此，所谓法界不是单空，而是自性明空，故称为具一切相最胜空性。
因此，心的法性并非仅仅是心空的方面，从具有智慧方面称为自生智慧，其觉性或明空方面与空性丝毫不异，所以远离一切相的所缘，因此它无因，如同晴朗虚空般自然安住，称为本初基础明空。它不是单空，而是觉性或明性的本质，因此称为一切法的基础。由于它是一切法的真实法性，所以生起也从其生，消失也融入于它，没有比它更彻底消失的可能，因为它是空性。
因此，虽然此基以法性的体性遍及轮涅一切，但在本初基础阶段，基相未显现的时候，既未了悟而无佛，也未不了悟而无众生，从基础自身本体角度看，既非已解脱也非已迷乱，所以称为基础法性超越解脱与迷乱，这是本初可靠的本性法性。当从这种基础中可以显现的诸法显现为基相安立时，便有了了悟者的名言，因此若了悟此基的本性则解脱，不了悟则迷乱，由此产生佛与众生两种，称为"一基二道"。
因此，对于迷乱的众生的心等，不可能没有这种基础作为法性的形式存在，但未断丝毫迷乱者不知有这样的基础，如同穷人家下的宝藏一样。


 །གཞི་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ལུང་བཞིན་ལམ་ལ་འབད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། གོ་མྱོང་རྟོགས་པ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་
24-4-69a
བའི་ཚེ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྔ་མ་ཤེས་པར་མཐོང་ངོ་།། ༈ །། སེམས་དབེན་སྒོམ་པའི་མཐུས་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་དུ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གང་རུང་མིན་ཡང་། ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ན་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཆོས་ཅན་སྣང་བ་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཟུང་སྦྱར་ཙམ་རོ་གཅིག་མ་འདྲེས་ཀྱི། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་སྣང་བ་རིས་ཆད་དང་སྟོང་པ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་གོ་ཡུལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ཡང་། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མྱོང་བྱའི་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཚོགས་བརྒྱད་འགགས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགག་ལ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་སྣང་བ་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་འོད་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་འགག་མེད་དེ། ཆོས་ཅན་སྐྱེ་ཡང་དེའི་ངང་དུ་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་འགག །གནས་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་གནས་པས། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར། ཚོགས་བརྒྱད་
24-4-69b
དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱི། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགགས་གནས་གསུམ་དུ་སྣང་ཡང་དེ་ལས་འདས་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི། ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་དེ་ནི་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་རང་བཞིན་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་རིགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་ཀྱི། ཉན་རང་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཐུན་མིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་ཆོས་པད་དཀར་འོད་སྲུང་གི་ལེའུ་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་གྱི་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་གསུམ་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་སྐབས་སུ། ཤར་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་དེ་ཡིན། ཤར་ནས་ངོས་ཟིན་པ་པོ་ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ན་སུ་ཡིན། སྙམ་ན། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཉིད་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་
24-4-70a
ཆོད་པ་ཡོད་པར་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། དེ་དུས་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་མཁན་གྱི་བློ་གཞན་དང་མྱོང་བྱ་འོད་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རང་བཞིན་འོད་གསལ་མཐའ་དབུས་བྲལ་བའི་ཉམས་ཤར་བ་དེ། གཉུག་མའི་འོད་གསལ་གྱི་རང་གདངས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མེད་ན་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་རྐྱེན་བཞི་ལས་ངེས་པར་སྐྱེ་དགོས་པས་འདུས་བྱས་ཡིན་གྱི་རང་བྱུང་ག་ལ་ཡིན། འདི་ལ་རྐྱེན་བཞི་མེད་དེ། དམིགས་གཏད་ཀྱི་མཚན་མའི་རྐྱེན་དང་། རང་གི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། སྐལ་མཉམ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། བྱེད་རྒྱུ་བདག་རྐྱེན་བཞི་དཔྱད་དུ་མེད། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་བློ་མེད་པས་དམིགས་རྐྱེན་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་མེད་དོ། །དེ་དག་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་ཀྱི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་དམིགས་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་རུང་ཡང་། དེར་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ལ་རྐྱེན་བཞིའི་ཐ་སྙད་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
了悟此基础的大乘因乘和果乘教法中依照修道努力的诸人，当次第生起理解、体验和证悟时，虽然如此的基础法性本来存在，但见到了之前不知道的。
由修习心解脱的力量，此三种显现终极明空与心的法性觉空相认，此外再无更胜，所以是心的法性而非八识中的任何一种，但若认为若无有法八识，其法性不可能单独存在，那么，有法显现与法性空性结合只是同一未混合，而二谛不二自内证法性并非仅仅局限于个别有法的显现和与空性的结合，虽然这种带有二现的可了知明空，并非直接体验无二现的真如。
因此，虽然八识灭尽，但不二法性不灭。同样，虽然个别有法显现的有为法生灭，但法性无为界明空自生智慧不生不灭，因为有法虽生，也生于其境，灭也灭于其境，住也住于其境，所以在了悟法性的心前，即使在显为八识之时，自生智慧也本来无生地安住，虽然方位时间的一切法显现为生住灭三者，但无有超出它者，如所言："除法界外，无有任何法。"
此法界不论是否了悟，都是自性安住的法性，这称为佛种性，众生时期名为种性的法性大平等，若现证，则成佛，无有成为声闻缘觉的可能，故称为不共佛种性，如《妙法白莲经》世尊品中所说："了悟平等性即是成佛，而且是唯一"等等。
在三种显现的明空显现时，显现的对象是本性法性，显现后若无八识，那认知者是谁？答：是自生智慧，因为通过体验无能取所取相的如是法性的力量，在后得位能断除对不可思议法性义的增益，这是无可否认的，而当时的体验者的心与所体验的明空无二，自性明空离边离中的体验显现，是本性明空的自音的智慧，而非意识俱行的智慧，因为若无意，怎么会有与之相应的心所智慧？不会有。意识俱行的心所智慧必定从四缘生，所以是有为，怎么可能是自生？此处无四缘，因为没有所缘相的所缘缘，无作为自己等无间缘的因，无同类等因缘，以及无作用因增上缘四者皆不可考察。无有异于法性对境的心，故无所缘缘，既无此，则无因缘等。若对此等稍有对境和有境各异的观想，则可有如是，但在此无少许对境，故无四缘的名言。


 །དེས་ན་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་གཞི་ཇི་བཞིན་པར་རང་འོད་དུ་གསལ་བ་ལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱི་
24-4-70b
མྱང་བྱ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །འོ་ན་འོད་གསལ་རང་ལས་རང་གདངས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡོད་ན། ལམ་ལ་མ་འབད་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པ་མེད་པར་དེ་འདྲའི་ངོས་ནས་འོད་གསལ་ངོས་ཅིས་མི་ཟིན་སྙམ་ན། མི་ཟིན་ཏེ། གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ཤེས་རབ་འཆར་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བའི་སྒྲིབ་པ་འཐུག་པོས་མནན་ནས་གཞི་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་དུས་དེར། སྒྲིབ་པའི་དབང་གིས་འོད་གསལ་མི་མཐོང་བས། སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ཤེས་འདི་དྲན་ཅི་ཡང་མེད་པར་བརྒྱལ་བ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཉིད་འཐུག་པོའི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཤར་ཀྱང་ངོས་མ་ཟིན་ཟེར་བ་ལྟར་ན། ཤར་ཞེས་པ་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་མ་འགག་ལ། ཚོགས་བརྒྱད་འགག་པ་ལ་ཤར་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཤར་རྒྱུ་འོད་གསལ་ལམ་གཞི་དེ་ཉིད། སུ་ལ་ཤར་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་གནས་སྐབས་དེ་ལ་བབ་པ་དེ་ལ་ཤར་བའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །འོད་གསལ་མ་ཤར་ཟེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ངོས་མ་ཟིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་སོང་བ་མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་སུའི་མིག་ལ་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ལ་བསམ་ནས་འོད་
24-4-71a
གསལ་མ་ཤར་ཟེར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཤར་བའི་དུས་སུ་འོད་གསལ་ཤར་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་མིན་ཡང་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་གཉིད་འཐུག་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་འོད་གསལ་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་ཤེས་དུས་འོད་གསལ་ཡོད་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་དེ་དུས་གཞི་འོད་གསལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་དོན་དེ་ལྟ་བུར་སུས་ཀྱང་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །འོ་ན་དེ་དུས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་མེད་པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པར་མི་སྲིད་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་ཡང་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས། བསྒོམ་པའི་མྱོང་བ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞི་ཡི་སྟེང་གི་འཁྲུལ་བའི་སྒྲིབ་པ་བསལ་སྟོབས་ཀྱིས། དེ་དུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདངས་ཀྱིས་དེ་ངོས་ཟིན་པ་སྲིད་དེ། སྔགས་ཀྱི་གྲོལ་ལམ་ལྟར་ན་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས། སེམས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མྱོང་བ་ན། སེམས་དེ་ཉིད་རིག་སྟོང་བློ་འདས་སུ་རྟོགས་ནུས་ལ། དེ་ལ་གོམས་པས་སེམས་དབེན་སོགས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་དང་འཆི་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་
24-4-71b
ངོས་ཟིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །རིག་སྟོང་གི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐབས་ན་ཡིད་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་གྱི། ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ཤེས་མི་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་མི་ལ་རས་པས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྣམ་ཤེས་མ་མཐོང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་། །སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཚེ། གནས་འགྱུའི་སེམས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ།དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་སོ།

 །དེས་ན་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་གཞི་ཇི་བཞིན་པར་རང་འོད་དུ་གསལ་བ་ལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱི་
24-4-70b
མྱང་བྱ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །འོ་ན་འོད་གསལ་རང་ལས་རང་གདངས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡོད་ན། ལམ་ལ་མ་འབད་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པ་མེད་པར་དེ་འདྲའི་ངོས་ནས་འོད་གསལ་ངོས་ཅིས་མི་ཟིན་སྙམ་ན། མི་ཟིན་ཏེ། གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ཤེས་རབ་འཆར་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བའི་སྒྲིབ་པ་འཐུག་པོས་མནན་ནས་གཞི་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་དུས་དེར། སྒྲིབ་པའི་དབང་གིས་འོད་གསལ་མི་མཐོང་བས། སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ཤེས་འདི་དྲན་ཅི་ཡང་མེད་པར་བརྒྱལ་བ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཉིད་འཐུག་པོའི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཤར་ཀྱང་ངོས་མ་ཟིན་ཟེར་བ་ལྟར་ན། ཤར་ཞེས་པ་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་མ་འགག་ལ། ཚོགས་བརྒྱད་འགག་པ་ལ་ཤར་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཤར་རྒྱུ་འོད་གསལ་ལམ་གཞི་དེ་ཉིད། སུ་ལ་ཤར་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་གནས་སྐབས་དེ་ལ་བབ་པ་དེ་ལ་ཤར་བའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །འོད་གསལ་མ་ཤར་ཟེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ངོས་མ་ཟིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་སོང་བ་མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་སུའི་མིག་ལ་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ལ་བསམ་ནས་འོད་
24-4-71a
གསལ་མ་ཤར་ཟེར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཤར་བའི་དུས་སུ་འོད་གསལ་ཤར་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་མིན་ཡང་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་གཉིད་འཐུག་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་འོད་གསལ་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་ཤེས་དུས་འོད་གསལ་ཡོད་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་དེ་དུས་གཞི་འོད་གསལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་དོན་དེ་ལྟ་བུར་སུས་ཀྱང་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །འོ་ན་དེ་དུས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་མེད་པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པར་མི་སྲིད་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་ཡང་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས། བསྒོམ་པའི་མྱོང་བ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞི་ཡི་སྟེང་གི་འཁྲུལ་བའི་སྒྲིབ་པ་བསལ་སྟོབས་ཀྱིས། དེ་དུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདངས་ཀྱིས་དེ་ངོས་ཟིན་པ་སྲིད་དེ། སྔགས་ཀྱི་གྲོལ་ལམ་ལྟར་ན་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས། སེམས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མྱོང་བ་ན། སེམས་དེ་ཉིད་རིག་སྟོང་བློ་འདས་སུ་རྟོགས་ནུས་ལ། དེ་ལ་གོམས་པས་སེམས་དབེན་སོགས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་དང་འཆི་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་
24-4-71b
ངོས་ཟིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །རིག་སྟོང་གི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐབས་ན་ཡིད་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་གྱི། ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ཤེས་མི་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་མི་ལ་རས་པས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྣམ་ཤེས་མ་མཐོང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་། །སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཚེ། གནས་འགྱུའི་སེམས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ།དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
因此，虽然基础自生智慧与二元不分，但从表象方面来看，在如其本然的基础中显现为自光明时，被赋予了"体验"的名称，但并没有被体验对象和体验主体这两种实质上的区别。那么，如果清明光自身中有自显现的智慧自生，为什么未经道路努力的普通人不能不费力地从那样的角度认识清明光呢？确实无法认识，因为虽然基础自生智慧的自显现智慧本来就存在于可显现的本性中，但由于被厚重的迷乱障蔽压制，在安住于基础之上的那个时候，由于障蔽的缘故无法看见清明光，因此这种无心的状态就像是没有任何意识、没有任何记忆、昏厥一般。因此，当说在熟睡时虽然清明光生起却未被认识，所谓的"生起"是指清明光本身未被阻断，而八识聚被阻断，称之为"生起"；而生起的东西即是清明光或基础本身，虽然没有"对谁生起"这样的名称可言，但对于处于熟睡状态的那个人，只是使用了"对他生起"这样的名称而已。那些说"清明光未生起"的人们，是因为没有认识到它，而成为不可确定的状态，就像黑暗中的瓶子未在任何人眼中显现那样，想着这点而说"清明光未生起"。
虽然说在对瑜伽士生起的时候称为"清明光生起"，但即使对非瑜伽士的普通人来说，在熟睡等时候清明光也并非断灭。因此，在瑜伽士认识的时候有清明光，而对其他人而言在那时基础清明光也不是不存在，虽然这两种表述方式不同，但这样的意义是任何人都必须接受的。那么，在那个时候没有能知的意识，是否意味着瑜伽士通过道路的力量也不可能知道它呢？不是这样的，无论是显教还是密教的道路，在对二谛不可分离的基础法性获得确信，并通过生起的修持体验的力量，以及通过消除基础上的迷乱障蔽的力量，在那时由智慧的光芒认识它是可能的。
如按密教的解脱道，在八识聚未阻断时的意识，当体验到心的法性为明空双运时，能够理解心本身为超越概念的明空，通过熟悉这一点，即使不专门修持心解脱等，也会出现在熟睡和死亡时认识清明光的情况。在了解明空法性的阶段，包括有分别和无分别意识在内的八识聚或六识聚的所有意识都显现为仅仅是智慧的本性，除智慧外不见有其他的意识，因为除了所有心的法性外，没有其他的心。如尊者密勒日巴所说："如是了解的瑜伽士，未见意识而见智慧"等。在了解心的法性并安住于其中时，所有变化的心都显现为自生智慧的展现，而了解法性真理的人们，将一切法看作法界的本性，不见有异于此的其他法。


 །དེ་ལྟ་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བའི་གདགས་གཞིར་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ཡིན་བཞིན། ཚོགས་བརྒྱད་དང་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་འགག་ཅན་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འཆར་སྙམ་ན། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་
24-4-72a
ངོ་ན་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། དུ་མར་སྣང་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་ལས་མ་འདས་པ་དང་། བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་སོགས་མི་མཉམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བཞིན། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལས་མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་གནས་མེད་ཀྱང་། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སུན་འབྱིན་ནུས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།། ༈ །། ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བའི་དུས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་རྣམས་འགག་ནས་མེད་པས་ཕྲ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཕྲ་ཡིད་དེ་ཡིད་རགས་པས་དུས་ན་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། གཉུག་སེམས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི་རེས་ཡོད་རེས་མེད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའི་ཡིད་གཉིས་ཅིག་ཆར་ཡོད་དགོས་ལ། སྔ་ཕྱིའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཕྲ་ཡིད་དེ་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བ་ཅི་ཞིག་སྟེ། མ་མྱོང་ན་དེ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མངོན་
24-4-72b
རྗེས་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་མྱོང་སྟེ། རགས་ཡིད་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྲ་ཡིད་མེད་ལ། ཕྲ་ཡིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རགས་ཡིད་འགགས་པས། ཀུན་རྟོག་རགས་པ་འགག་པའི་ཡིད་གཅིག་དང་། མ་འགགས་པའི་ཡིད་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་མི་འགྲོགས་ཏེ། ཡིད་གཅིག་ལ་ཀུན་རྟོག་འགག་པ་དང་། མ་འགགས་པའི་གཉིས་ཆོས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་རགས་པས་སྒྲིབ་ནས་མི་སྣང་སྙམ་ན། མི་སྒྲིབ་ཏེ། ཡིད་ཐ་དད་གཉིས་ཡོད་པས་གཅིག་གཅིག་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་གེས་དཔྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་སོགས་ཀྱི་གནད་བཤད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་འབྱེད་པའི་ལུང་གི་དོན་བཞིན་བསམ་ན་ངེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་བསྐལ་པར་བསམ་ཡང་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མི་གོའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译，现完整直译成简体中文：
如此，自生智慧和法界无生灭，因此被量度所未见作为生灭显现的假立基础，而八识聚和物质法则是依缘而生的有生灭性，那么这两者如何能显现为同一义呢？在已悟法性的境界中，虽显现如生灭，但安住于无自性生的状态；虽显现为多样，却不离多样平等；虽显现为自他和三时变迁等种种不平等的现象，却未曾动摇、不动摇、也不会成为动摇于大平等法性中的显现，这极为奇妙。虽然凡夫们没有领悟这点的能力，但通过事物法性的推理能够确立，因此不可能有任何时候能够驳斥它不是如此。
若认为"非意识，因为在如此微细意识的时候，粗大的意识分别念已灭而不存在，所以是微细的"，即使如此，这样的微细意识在粗意识存在时必然单独存在，因为本具心必须恒常存在，不可能时有时无。如此，微细和粗大的两种意识必须同时存在，并且不仅是假立在前后意识的相续上，而是成为实质上不同的东西。那么，在粗大意识时期的微细意识为何不被自知所体验？如果不体验，请说说证明它存在的直接或推理证据是什么？
直接感知并未体验到它，因为在粗意识存在的阶段微细意识不存在，在微细意识阶段粗意识已灭，所以具有粗分别念已灭的意识和未灭的意识二者不能同时并存，因为对一个意识而言，分别念已灭和未灭是相互矛盾的属性。这将导致意识不是一个，而是两种不同类型的存在。若认为"微细意识虽然存在，但被粗意识遮蔽而不显现"，这不会被遮蔽，因为有两种不同的意识存在，无法证明一个会遮蔽另一个。
因此，这样的问题不是逻辑推理的对象。然而，在解释大圆满续中关于本初基础明光等要点时，应当如此确定：区分意识与智慧、阿赖耶与法身、意与智慧的差别，如果按照经典的意义思考，能够生起确信，否则即使思考一劫，也无法彻底理解。


 །ཕྲ་ཡིད་དེས་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསླབ་ནས་མ་ཤེས་བར་དུ་འོད་གསལ་མིན་ན། གཞི་དུས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་
24-4-73a
གསལ་བར་གནས་པ་མིན་པ་ལམ་དུས་སུ་འོད་གསལ་བར་གནས་འགྱུར་དགོས་ན། སྟོང་ཉིད་བསླབ་པའི་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུའི་ཡིད་དང་། བསླབ་བྱའི་སློབ་མ་ལྟ་བུའི་ཡིད་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་ལ། རྗེས་དཔག་གི་དཔྱད་པ་དྲན་ཡུལ་དུ་འཕང་ཚེ་སྔར་གོམས་འདྲིས་མེད་ཀྱང་། དེ་མ་ཐག་ཤེས་ནུས་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་འདིས། ཡིད་རགས་པའི་དུས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཤེས་མི་ནུས་པ་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། ཡིད་རགས་པ་འགགས་ཟིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གི་ངེས་པ་སློབ་པའི་ཡིད་རགས་པ་འདི་སུ་ཞིག་རེད། འོད་གསལ་རང་དུས་དཔྱོད་མཁན་མེད་ཀྱང་། སྔར་དཔྱད་པས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བག་ཆགས་ཡིད་ཕྲ་བར་བཞག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོད་གསལ་འཆར་སྙམ་ན། འདི་ཀུན་གཞི་ཡིན་ཏེ་བག་ཆགས་བསགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཡིད་ཀྱང་ཡིད་ཕྲ་བ་འདི་ཡིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སྐྱེས་བུ་མུ་སྟེགས་པས་འདོད་པ་དེའི་ངོ་བོ་འདིར་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་བདག་ཅིས་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་འདི་བདག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ངེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ནི་བག་ཆགས་འཛིན་
24-4-73b
པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བས་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཛིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རེས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱང་བསླབ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་སོགས་དཔྱད་དགེ། ། ༈ ཡང་གཉུག་སེམས་དེ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡིད་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ལ་མིང་དོན་འདྲེས་འཛིན་ཅན་དེ་དེའི་ཡུལ་དོན་སྤྱི་ལས་རང་མཚན་མེད་དམ། མེད་ན་དེས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། རྟོག་མེད་ཡིན་ན་དེའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ན་ནམ་མཁའ་དང་འགོག་གཉིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདུའམ། མི་འདུ་ན་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་སེམས་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པར་ཐལ་ལ། ཡོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་དེ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ་གཉུག་སེམས་ཟེར་དོན་མེད། མིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། དེ་ལ་གཉུག་སེམས་ཟེར་དོན་དེ་རང་གི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ན། སྟོང་ཉིད་བསླབ་པས་མི་ལོབ། ལོབ་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱང་ལོབ། དེ་ད་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མྱོང་། དེ་ཚད་
24-4-74a
མ་གང་གིས་དམིགས། རང་རིག་མེད་པ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་སུས་དམིགས། རྗེས་དཔག་ཅི་འདྲ་བྱེད། ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བ་དེ་ནི་དམིགས་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་ནི་མ་མྱོང་བའང་མིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འདི་དེའི་ཆ་ཡིན་ལ། རྒྱ་མ་ཆད་པ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །སྣང་གསུམ་གྱི་ཐ་མར་ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་ན། དེའི་གཞོན་པའི་རླུང་དེ་འཁོར་བ་ཡིན་ནམ། ཡེ་རླུང་ཡིན། དེ་ཡང་དག་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྡོག་ཏུ་ཡོད། ལོག་ན་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལྷག་པར་བཟང་དོན་ཅི་རེད། དེ་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བས་ཡིན་ན་གོ་ལོག་སོགས་དཔྱད་དེ་འདི་རྣམས་ཕྱོགས་འགོ་ས་བོན་ཙམ་ལས་དཔྱད་རྫོགས་མིན་ཡང་སླར་ཤན་ཕྱེད་པར་འཇམ་དཔལ་མཁྱེན། རེ་རེ་བཞིན་སེམས་ཡིན་པ་ལ་སྐྱོན། ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ལ་མི་སྐྱོན་ཚུལ་རེ་བཤད་དགོས། དེ་ལས་སྣང་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དེ་ཡིན་ན། འདི་ཡིད་ཕྲ་བ་བྱས་ཀྱང་དོན་ལ་ཀུན་གཞི་རེད་པས། ཀུན་གཞི་ལ་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས་སུ་འདོད་པ་འཁྲུལ་ཏེ་འདི་
24-4-74b
བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པས་བགོ་རུང་ན་གཉུག་སེམས་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་འགྱུར་བས་སོ།

如果微细意识需要新学习空性直至了解才能成为明光，而不是从基础阶段起自然安住于明光中，而是需要在道路阶段转变为明光，那么就必须同时存在如老师般教导空性的意识和如学生般学习的意识两者。当将推理分析投入记忆范围时，即使之前没有熟悉，具有大智慧的人能够立即理解，那么为何在粗意识阶段不能了解空性呢？如果粗意识已经停止，那么学习空性推理确定性的这个粗意识是谁呢？
如果认为虽然在明光自身阶段没有观察者，但由于先前分析而确立的见解习气安置于微细意识的力量而显现明光，这就是阿赖耶识，因为它是积累习气的依据，也是取得转生的意识，也就是这个微细意识，并且清楚展示了外道所认为的常常内心安住的人的本质——这怎么不是"我"呢？因为这不断相续流转的东西就成为"我"，由于其相续而成为常恒。我们所说的明光不是持有习气的依据，因为它是有为法，且空无一切相的形态。因此，微细意识为何不持有轮回的习气呢？由贪等习气而时而学习贪嗔等也是可能的等等，这些都值得深思。
又，本具心是有分别还是无分别的意识呢？如果是第一种情况，它对名称与对象混合执著，它的对象是否缺乏从普遍相中的自相？若没有，它如何直接了解法性？若是无分别的，它的对象如虚空般是有为法还是无为法？若是无为法，虚空和灭是否归入真如？若不归入，那它是什么？智慧与此不同，因为它超越心识，无二故。
又，它有因还是无因？若无因，则成为无因的意识；若有因，其因是烦恼还是非烦恼？若是烦恼，则是集谛，称其为本具心就没有意义；若非烦恼，其因是什么？对它称为本具心的意义是它不会改变自己的形态，那么学习空性就不会有所领悟；若能领悟，对如果微细意识没有新学习空性就不知道，在那之前就不是明光，那么如果基础阶段不是自然安住于明光而需要在道路阶段转变为明光，就必须同时存在一个如老师般教授空性的意识和一个如学生般被教导的意识。当推理观察投入到记忆对象时，即使之前没有熟悉，具有这种能立即了解的大智慧者，为何在粗意识阶段不能了解空性呢？如果粗意识已经停止，那么学习空性推理确定性的这个粗意识又是谁呢？
若认为"虽然明光自身时没有观察者，但由于先前观察而确立见地的习气存于微细意识中，凭借此力量明光得以显现"，这就是阿赖耶识，因为它是积累习气的基础，也是取生的意识即这个微细意识，同时也清楚地显示了外道所主张的那个恒常内在安住的人的本质，这怎么不是自我呢？因为它永不间断地运行，就成为自我，因相续而成为常有。我们所说的明光不是持有习气的基础，因为它是有为法，并且远离一切相的表现。
因此，微细意识为何不持有轮回的习气呢？那么贪等习气也能时而学习贪嗔等，等等值得思考。
再者，本具心是有分别还是无分别的意识？如果是第一种情况，它具有名义混淆执取的话，它的对象是否没有从概念普相中分离出的自相？如果没有，它如何能直接领悟法性？如果是无分别，那么它的对象如虚空般是有为法还是无为法？如果是无为法，虚空和灭二者是否归于真如？如果不归于，那又如何？智慧与此不同，因为它超越心识，无二。
再者，它是否有因？如果没有，就成为无因的意识；如果有，其因是烦恼还是非烦恼？如果是烦恼，它就是集谛，称为本具心就没有意义；如果不是，它的因是什么？关于所谓的本具心，如果它不会改变自己的相，那么学习空性就不会领悟；如果能领悟，贪等也能被领悟。那么现在为什么不体验它？它被什么量所缘取？在没有自证的情况下，其他什么意识能缘取它？如何进行推理？智慧与此不同，因为作为法性，虽然存在但不了知，如同空性。
如果在现象三分的最后有法的意识，那么它的年轻的风是轮回还是本初风？如果是应净化的，它可以消除；如果消除，意识就会断灭。那么修空性有什么特别的好处？如果是因为它的流动不明显，应当考虑颠倒等问题。这些只是方向性的种子，虽然思考未尽，但愿文殊菩萨了知将来能够区分。应当分别解释为什么每一种被视为心识时有过失，而被视为智慧时则无过失。如果从它生起三种显现并且它是一切的基础，那么即使称之为微细意识，实际上就是阿赖耶识，因此认为阿赖耶识是明光本具心是错误的，因为它可以被各种习气污染，就不会是本具心，因为会变化。


 །དེས་ན་ཀུན་གཞི་འགག་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གཉུག་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་སྟེ་ཆོས་ཅན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ལུས་མི་ཤེས་པས་སོ། །འདི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དབྱིངས་འགྱུར་མེད་རྗེན་པར་གོ་དགོས་སོ། །དོན་དམ་མེད་དགག་དེ་བློ་ཕར་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ལ། མིན་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་བློས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལས་འདས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་ཆོད་དེ། བློས་ཕར་བཏགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་གྱི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་མ་ལུས་པ་ལོག་པའི་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་མིན་པར་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་སམ་བེམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་
24-4-75a
མེད་མཉམ་པར་རང་གིས་རིག་བྱའོ། །རང་འོད་གསལ་བའི་ཆ་ནས་ཡེ་ཤེས་སུ་གདགས་ཀྱི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ཕྱེ་བའམ། བེམ་རིག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ཡོས་ཟླ་༡༠ཚེས་༢༦ལའོ།། ༈ །། རི་བོང་རྭ་མེད་དང་ཕྱོགས་འདིར་བུམ་མེད་ལྟ་བུ་མེད་པར་གདགས་པ་ཇི་སྙེད་པའང་ཆོས་ཅན་སྤྲོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་དབྱིངས་མིན། བུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་དབྱིངས་དང་དེ་ཉིད་མིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཆོས་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་དུ་མེད་ན་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བུམ་ཡོད་དང་བུམ་མེད། བུམ་པ་བདེན་ཡོད་དང་བདེན་མེད་ལྟ་བུ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ། རང་རང་གི་ཆོས་ཅན་དང་། ཉི་ཚེའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ལྷུང་གིས། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས། ཡང་དག་མཐའ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆའམ་ཡོད་མེད་ལ་
24-4-75b
སོགས་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་དེར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ་རང་བཞིན་ཞི་བའི་དབྱིངས་སོ། །ལྕགས་ཡོས་ཟླ་༡༡ཚེས་༡ལའོ།། ༈ །། ཡང་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཡིད་ཕྲ་འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་འདི་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཡིན་པས་གཉིས་སྣང་མངོན་གྱུར་པའང་མ་ལོག་པ་སྟེ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ཡིན་པས་དག་པའི་སེམས་ག་ལ་ཡིན། འདིའི་གཤིས་ལ་གཉིས་སྣང་མེད་སྙམ་ན། དེ་ཡིད་རགས་པའི་རང་བཞིན་ལའང་མེད་མོད་དེས་ཅི་ཕན། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་སུ་བཞག་ཏུ་མེད་དེ། རྒྱུད་ཅེས་པ་གང་ཟག་གི་སེམས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡིན་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པས། ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། འདིར་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་སོགས་གསུངས་ལྟར་འགྲིག་གི། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཕྲ་རགས་ནི་སོ་སོའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ག་ལ་སྲིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

因此，阿赖耶识灭尽后，法性之心才是本具心。这不是将现象与法性分开的名义上的法性，因为那只是分别念的假立，没有现象就无法了知法性的存在。应当理解这是非名义性的不变裸露界。
胜义谛的无遮是否是心识向外假立的呢？若是，则它也会成为世俗；若非，则成为真实存在。因此，只要不承认胜义谛超越心识的推测范围，就无法断除增益，因为心识的外在假立是增益而非实相，法性是不受任何人增益而安住的。
当心、心所和色等一切显现消失时，胜义谛空性并非是单纯的空无，而是光明的，这是究竟实相，是一切法的法性。它不成立为心或物质等任何戏论的形态，应当无对象平等地自我了知。从自光明的方面来说，可称之为智慧，而非分为对象和主体，或分为物质和意识的知识。铁兔年十月二十六日。
如同兔角不存在和此处无瓶等一切所假立的不存在也是戏论的现象，并非真如和法界。瓶子无自性等也与此类似，不是一切法的法界和真如。其原因是法界和真如是一切法都成为其本性的，不被方位的部分和时间的变化等所动摇，才是法界和真如。瓶子存在与不存在、瓶子真实存在与非真实存在等二法对于一切法而言，都会落入各自的现象和局限的法性中，不是没有界限、没有偏向的，也不是三时平等的。非二平等性是一切法的法界、真实边际、真如，因为无论如何以时间和方位的部分或存在不存在等进行戏论，法性中都不成立为彼，因此是不被戏论所戏论的自性寂静的法界。铁兔年十一月一日。
另外，你所主张的微细意识是否是如来藏？若是，由于它本身的本性是能取所取的，所以明显的二元显现也未消除，既然是二元显现的迷乱心，怎么会是清净心呢？如果认为其本质中没有二元显现，粗意识的本性中也没有，那又有什么益处？此外，法性如来藏是一切众生心的法性，虽然以法与法相的方式有关联，但不能安立为众生相续所摄的法，因为"相续"是指个体心识实体的相续，而法性没有不同的相续，对于法性自生智慧，这里如所说的"无始中末"等说法是合适的；而每个众生相续的粗细意识与各自的相续相关，怎么可能随顺一切法呢？否则一切众生将成为一个相续。


 །བདེ་གཤེགས་
24-4-76a
སྙིང་པོ་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་འབྱེད་པ་མེད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཡེ་ནས་མི་མངའ་མོད། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་གི་ཡིད་བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། གཞན་གྱི་ཡིད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་བཞིན་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། འོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་རང་སོ་སོའི་བློའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དང་འདྲ་སྙམ་ན་མི་འདྲ་སྟེ། འདི་ལ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སོགས་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པ་ཡོད་ན་དེར་འགྱུར་ན། མཚན་མ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་གྱུར་ཀུན་ཏུ་སོང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་སོགས་མཛད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་ནི། སྤྲོས་མཚན་བརྒྱད་དང་། མཐའ་བཞིའི་མུ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ཐ་མལ་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་འགག་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་
24-4-76b
ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ག་ལ་ཡིན། ༈ གཉུག་སེམས་ནི་རིག་པ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན། སྣང་གསུམ་མཐའི་དུས་སུ་རིག་སྟོང་རྗེན་པའི་རང་ངོ་འཆར། སུ་ལ་འཆར་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཞན་མེད་དེ་རང་གསལ་དུ་འཆར། དེ་ཤར་བ་རྟོག་བྱེད་དེ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་འགྲོས་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡིན་ཏེ་ཡིད་མིན། རྗེས་སུ་ཡིད་རགས་པས་དེ་དྲན་པ་ནི། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གིས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེས་ཤེས་པས་ཡིད་དང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་པས་ཡིན། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ལ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞི་གནས་རང་བྱུང་། སྣང་བ་ཅེར་འཛིན། དྲན་པ་འགག་མེད་སོགས་དབྱེ་བ་ལྔར་གསུངས་པ་ལས། དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཉམ་བཞག་ཏུ་གསལ་དྭངས་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྫོགས་ཆེན་གྱིས་ལྟ་བ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཁྱབ་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྤྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ། འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ཚོལ་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། འདི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང་ལྡན་ཆོས་སུ་
24-4-77a
ངོ་བོ་གཅིག་པར་བརྟེན་པ་སྟེ། རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་དང་གཟུང་འཛིན་ཅན་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པར་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས་སོ།། ༈ །། ཡང་ཆོས་གང་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཡོད་པ་འདུས་བྱས། མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་སུ་སུས་ཀྱང་འཇོག་དགོས་ལ། དེ་གསུམ་ཡོད་མེད་ཅིས་འཇོག་ན་རང་འཛིན་གྱི་ཚད་མས་འཇོག་གྱི། ཐ་སྙད་དོན་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡོད་མེད་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁའ་འགགས་མེད་དུ་དམིགས་ཀྱང་། དོན་ལ་འགག་ཡོད་སོགས་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་དགོས་ལ་འདིའི་འཇོག་བྱེད་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཁོ་ན་ལ་གཏུགས་དགོས་སོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའམ་འཇིག་པ་མེད་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག རྟག་པར་འཇོག་དེ་བཞིན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་འདི་ལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་མྱོང་ངོར་རིག་ཆའམ་གསལ་ཆ་དེ་མྱོང་ངོར་ཡོད་བཞིན་དུ་འདི་ཞེས་ཅུང་ཟད་མ་དམིགས་ཏེ་སྟོང་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ། ཅི་ལྟར་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་འཇོག སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་དམིགས་ན་དེ་གསུམ་
24-4-77b
དང་མ་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། མ་བྲལ་ན་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་མེད་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར། དེས་ན་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ།

如来藏没有自他的区别，因为从来就不具有自他相的戏论。而你所说的自我的意识被自我的相续所摄，他人的意识存在于他人的相续中，那么为何不会有如同众生数量一样无量的不同相续呢？如果认为法性之心也是每个众生各自心智的法性，因此与之相似，这并不相似，因为如果它被视为自他相续等的相，那么才会如此，但在没有任何相的情况下，哪里会有相续的差别？正如所说"如同虚空遍及一切色法"等，虽然依据空性基础的现象而分为十六空性等，但空性自身的本质中没有一多差别的戏论。
同样，如来藏本具心超越八种戏论相、四边际、三十二种增益，而你所说的平凡意识并未断除生灭等戏论相。因此，它怎么会是大圆满的本初清净和自然成就呢？本具心是明觉如来藏。在三种显现的终极时刻，明空赤裸的自相显现。对谁显现呢？没有其他的对象和主体，而是自明地显现。说"体验这显现的是微细意识"是下等宗派的说法，这实际上是智慧的力用，是自生智慧，而非意识。随后粗意识对它的回忆，是因为自生智慧遍及一切知识的那个方面已经了知，所以无法与意识分开。
关于自生智慧的灯，大圆满的续《胜义直显》中说到五种区分：基础安住自生、显现直视、无碍忆念等，其中无碍忆念智慧在禅定中辨别明晰。大圆满通过闻思确立见地，也是遍及意识部分的分别智慧，了知自相的特征，如所说的"通过趣入三种智慧以闻思修而寻求"。这依赖于自生智慧，作为具有和所具法，本质为一体，是安住自性的智慧，是智慧的部分，而非包含在思维观察和能取所取的心识中，这是大遍智所说的。
又，对任何法，有生灭住三者的是有为法，无者是无为法，这是任何人都必须建立的。如何建立这三者的有无呢？是由自身执持的量来建立，不依靠名言考察量就永远无法成立有无，虽然虚空被认为是无灭，但实际上必须确立在实际上没有灭有等，而其建立者必须依赖于名言考察者。
因此，由于在虚空上无法观察到任何实质，所以在名言上称之为无生灭或无坏灭，并立为无为法，立为常法。同样，对于意识的法性双融，在究竟考察的体验中，虽然在体验中有明分或觉分，但未观察到"这是"的任何事物，没有看到与空性有丝毫差别的东西，那么如何建立生灭住三者呢？若观察到生灭住三者，那么就未脱离这三者；如果未脱离，法性怎么会成为无生等呢？因此，证明了存在超越生灭住三者的明觉。
;


 །མི་གྲུབ་སྟེ་རིག་ཆ་གསལ་ཆ་སྣང་ཆ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་ལ། སྟོང་ཆ་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་དང་རྟག་པའོ་ཟེར་ན། ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ནམ་ཡང་མེད་ལ། ཟུང་འཇུག་གནས་ལུགས་མིན་པས་ན་ཆོས་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་སྟེ་སྟོང་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་ཡང་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་དབྱེར་མེད་མི་གཟིགས་སོ། །ཡང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་མིན་ན། ཡིད་ཤེས་ཕྲ་བའི་རྫོགས་ཆེན་ཡོད་ལ། དེས་ན་ཚོགས་དྲུག་ཕྲ་བའི་རྫོགས་ཆེན་ཅི་ལ་མེད། ཡིད་ཤེས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ཡིན་གྱི། ཡིད་ཕྲ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་མིན་ནོ། །ཡིད་ཤེས་རགས་པ་རྫོགས་ཆེན་ཅིས་མིན་ཅེས་དེའི་དོན་དྲིའོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ན་ཕྲ་རགས་གང་ལའང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡོད། མ་ཤར་ན་ནི་ཕྲ་རགས་གང་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་མཚུངས་སོ། །
24-4-78a
སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀས་སྒོམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་བའི་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲི། གཉིས་སྣང་དང་རྟོག་བཏགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྲ་བའང་ཡིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་མེད་ལ། རྟོག་རགས་མེད་ན་གཏན་ཚིག་སོགས་མི་དྲན་པར་མཚུངས་སོ། །ཡིད་ཤེས་རྣམ་ཤེས་སུ་ཤར་བའི་སྐབས་གཟུང་འཛིན་ཡོད། སྐྱེ་འགག་ཡོད། ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ཚེ་དེ་གཉིས་མེད། མེད་ཀྱང་རིག་ཆ་མི་རྟག་པའོ་ཟེར་ན། འཇོག་བྱེད་གང་ཡིན་དྲི།དེ་ནི་ཚོགས་དྲུག་གང་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་དེའི་རིག་ཆའང་མེད་དོ་ཟེར་ན། དེའི་སྟོང་ཆའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དེའི་རིག་ཆ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་སྟོང་ཆ་དེ་ཡང་རིག་ཆ་མེད་པར་མེད་དོ། །ཡོད་ན་སྟོང་ཆ་ནི་རིག་ཆ་ལ་མི་རྟེན་པར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཐལ་ལོ། །བུམ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཆ་དང་དེའི་སྟོང་ཆ་དེ་འདྲ། དེ་ངོ་བོ་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་སོ་ཟེར་ན།རིག་ཆ་ལའང་འདྲ། བུམ་པའང་སྐྱེ་མེད་ཞེས་པ་སྣང་བའི་བུམ་པ་སྐྱེ་མེད་མིན་ན་བུམ་པ་འདུས་མ་བྱས་ནམ་ཡང་སྐྱེ་མེད་མིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས། སྐྱེ་བ་མ་ཁེགས་ན་སྟོང་
24-4-78b
ཆའང་མི་འགྲུབ། བདེན་པས་སྐྱེ་མེད་ཅེས་ལོགས་སུ་ཡོད་ན་བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་དཔྱད་ཡོད་དུ་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ཚོགས་དྲུག་རང་གསལ་བའི་གསལ་ཆ་དེ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་ཆ་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ། ཡོད་ན་འདིའི་རིག་ཆ་མིན་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར་ན། རིག་ཆ་དམིགས་པ་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པས། སྣང་ཚུལ་མི་རྟག་པར་བཞག་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་རྟག་མི་རྟག་གི་མཐར་ལས་འདས་སོ། །མཐའ་འདས་དེ་ཡོད་ལ་འགག་པ་ཅན་མིན་པ་ཙམ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག །དེ་མིན་ན་སྟོང་ཉིད་ལའང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའི་སྣང་བ་མི་རྟག་ལ། ནམ་མཁའ་རྟག་པར་ཐལ་སོགས་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྟག་སོགས་བརྗོད་རིགས་ཏེ་རིག་སྟོང་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་། རིག་པ་མི་རྟག །སྟོང་པ་རྟག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་མི་སྣང་བར་བློ་ངོར་རེས་སྣང་རེས་མི་སྣང་བས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ན། སྟོང་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལའང་འདྲ། སྣང་དུ་ཡོད་པའམ་རིག་པའམ་གསལ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་ན། སྟོང་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་འདྲ་སྟེ། དེ་གཏན་མི་སྣང་ན་ཡོད་པར་
24-4-79a
མི་རུང་ངོ་། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་རྣམས་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་འགྲོའོ་ཟེར་ན། རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེ་སོགས་མ་དམིགས་པས་དེར་མི་འགྱུར་བར། དེའི་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་ན། ཐོག་རེག་ཡོད་མེད་དང་། ཆོས་ཅན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོའི་འདུས་མ་བྱས་ཀུན་དེར་ཐལ་ལོ།

不成立，因为所有的明觉分、明晰分、显现分都是有为法和无常所涵盖，而所有空性分都是无为法和常法，若如此说，则法性双融永远不存在，既然双融不是实相，那么就不是法性，法性就变成只是单空而已。如此一来，修持法性就只是忆念空性，永远不会获得离戏等，因此佛陀就不会见到法性与现象不可分离。
又，如果意识的法性不是智慧，则有微细意识的大圆满，那么为何不存在微细的六识的大圆满呢？粗细两种意识都是现象，其法性是大圆满的明觉，而微细意识不是大圆满的明觉。为什么粗意识不是大圆满，我询问其意义。如果显现为智慧，无论是粗是细都有明空双融；如果未显现，则无论粗细都同样不能领悟真如。
修持空性也与此类似，因为粗细两者都能修持。若说"微细的修持尤为殊胜"，我问"为什么"？若答"因为没有二元显现和分别假立"，微细也是意识，所以不可能没有能取所取；如果没有粗分别，也同样不能记忆正理等。
意识显现为意识时有能取所取，有生灭；显现为智慧时则没有这两者，虽然没有，但明觉分是无常的，如此说的话，就应询问其建立根据。答"因为它是从六识中产生，由四缘所生，如果没有它们，其明觉分也不存在"，那么其空分也同样，因为明觉分与双融的空分，在没有明觉分时也不存在。如果存在，就会导致空分不依赖明觉分而恒常存在的过失。瓶等的显现分和其空分也是如此，如果说"那是因为无本质故是无为法"，对明觉分也同理。
若说瓶子是无生，如果指的不是显现的瓶子无生，那么瓶子作为无为法永远不会是无生，因为不能遮止生起；若不能遮止生起，空分也不能成立。若真实无生是单独存在的，那么瓶子的生起就应该在考察中存在。
此外，六识自明的明晰分与法性的明觉分没有区别，若有区别，则不会是此法的明觉分。若问为何，因为所观察的明觉分是意识的所取对象，而不被观察的是智慧的所取对象，虽然在显现方式上被安立为无常，但在安住方式上超越常无常的边际。这种超越边际的存在，仅仅因为存在且无灭而被安立为无为法，若不如此，对空性也会有同样的问题。
再者，虚空的显现是无常，而虚空本身是常的，同样，可以说虚空无常、虚空的自性是常等，虽然明空未被观察为相异，但若明觉无常、空性是常，就会如此。如果因为在心前时而显现时而不显现而成为无常，对空性和虚空也同理。若仅仅因为有显现或是明觉或仅仅明晰而成为无常，空性和虚空等也相似，因为如果它们完全不显现，就不应该存在。
若说"与有为无常法无别，随着有为法的因的有无，法性也随之而行"，由于自身本质上未观察到生等，所以不会如此，如果仅仅因为随行而成为无常，那么随着接触雷电的有无，以及现象的有无等而随行的所有无为法都将成为无常。
;


 །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་ན་ཆོས་ཀུན་རྟག་པར་ཐལ་ཟེར་ན། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་སུས་ཁས་བླང་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་རྟག་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཉིད་དམིགས་རུང་སྟེ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཡིན་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་མེད་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་སྣང་བས་རྣམ་ཀུན་ཁེགས་དགོས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དུའང་མི་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་སོགས་དཔྱད་དོ།། ༈ །། རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གདོད་མ་གཞིའི་འོད་གསལ་དེ་ལས་འཁོར་འདས་སྣང་། དེར་ཐིམ། དེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་སྤྲོ་བསྡུ་དང་རྒྱུན་ཆད་མེད། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེའི་ངང་ན་ཆོས་ཀུན་སྣང་ཞེས་རྒྱུད་དང་དགོངས་འགྲེལ་ཀུན་ནས་གསུང་གི རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་མེད་ན། སེམས་
24-4-79b
ཅན་ཐམས་ཅད་དང་པོ་བྱུང་ས་ཐོག་མ་གང་དཔྱད་ན། སྟོང་རྐྱང་ཡིན་ན་ཅི་མེད་ཅང་མེད་ངང་ལས་སེམས་ཅན་རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་རང་གི་རིགས་འདྲ་ཐོག་མེད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ལས་བྱུང་ན། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་གི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་འཁོར་ཅི་འདྲ་སེམས་ཡིད་སོགས་གང་ཡིན་དཔྱད། ཕྲ་བ་དེ་ལས་ཚོགས་བརྒྱད་མཆེད་ན། ཚོགས་བརྒྱད་དེས་ཀྱང་དེ་རྒྱུན་མི་བཅད་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་དགོས། དེ་འདྲའི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ན་རེ་རེ་ཡོད་པས་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་བསླབ་ནས་ཤེས་ན་དེ་ཕྲ་བར་མི་འགྱུར་ཚུལ། ཕྲ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཅི་ཡིན། དེ་སྟོང་ཀྱང་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མིན་སོགས་དང་། དེ་དེའི་སྟོང་པ་དང་འབྲེལ་ཀྱང་སྟོང་པས་མི་ཕན་ཏེ་འདུས་བྱས་དེ་རྒྱུ་ཡིན། རིགས་ཀྱང་དེ་ཡིན་དགོས་ལ་ཆོས་སྐུའང་དེ་ཡིན་དགོས་པས་དེ་ཀུན་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་སོགས་དཔྱད། ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་རྣམ་སོགས་གསུངས། འདི་ཀུན་གཞི་མིན་པས་འདིའི་དམིགས་རྣམ་སོགས་སྟོན་པའི་ལུང་ཁུང་རྩ་བ་ནས་མེད་ཚུལ། རིག་པ་ནི་སེམས་བྱུང་འདུས་བྱས་ཅན་མིན་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་སོགས་རྩ་ནས་མིན་སོགས་ཁྱད་ཕྱེ། ༈ ཉིན་སྣང་
24-4-80a
དུའང་སེམས་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་འདུ་འབྲལ་མེད་ཀྱང་དེ་ངོ་མི་ཤེས་པ་དེས་བཙལ་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མི་འཆར། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་དུས། ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ནག་ངམ་མེ་བ་ལྟར་སེམས་མེད་ཙམ་མྱོང་། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ཤར་ན་དེ་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན། འོད་གསལ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་གཡོས་པས་སྣང་གསུམ་དང་འོད་ལྔའི་སྒྱུ་ལུས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཡང་། འདུས་མ་བྱས་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར་རྟོགས་བཞིན་པའོ།

如果说一切显现都是常的，那么一切法就会变成常法，对此，谁会承许一切显现都是常的呢？无法观察的法性显现，才称为常。法性有显现，因为法性是可观察的，具有一切种最胜等特性。如果是无本性而显现的显现，就不必与法性相违，如果法性的显现必须遮遣一切种，那么在法性的对境中也将不显现，这是错误的。这些等等应当思考。
明空双融的本初基础明光，从中显现轮回和涅槃，归摄于其中，它是无为法，所以没有生灭和间断，它是一切法的法性，在它的境界中一切法显现，这是一切续部和释论所说的。若无无为的明觉，当考察一切众生最初出现的源头时，如果是单空，就会导致众生从空无一物的状态中无因而生的过失。若有为的心从无始以来从自类的刹那中产生，应当考察那究竟微细的刹那心的形态如何，轮回如何，它是心、意等哪一种。
如果从这微细状态中生出八识聚，就必须说明八识聚也不会断其相续的道理。这种刹那心在每个众生的相续中各自存在，如果学习空性后了解它，为什么它不会变得微细，微细的含义是什么？为何之后不会间断？虽然它是空，但为何不是一切法的法性等等；虽然它与其空性相关，但空性无助于它，因为它是有为的因，也必然是种性，法身也必然是它，那么这一切就会变成有为法等等，这些都应当思考。对阿赖耶识有所缘相等说法，而这不是阿赖耶识，所以完全没有展示它的所缘相等的教证，这些都应当分辨清楚。明觉不是有为的心所，完全不是想蕴和受等。
在白天意识中，心与其法性虽不相离，但由于不认识它，即使寻找也不会显现智慧。当极其微细的风心融入明光时，阿赖耶识如同黑暗的镜子或煤炭般体验到无心的状态。若智慧如太阳升起，则认识这明光。从不分别的明光状态中，由极细风心的活动而形成三种显现和五光的幻身，虽然它是有为法，但已了悟未从无为法界中动摇。


། ༈ །། ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་འདུས་མ་བྱས་འདི། དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་མིན་ཏེ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་འདས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་སྟེ། རིམ་ལྔའི་ཟུང་འཇུག་ཉེར་གསུམ་དྲངས། དུས་འཁོར་མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ལེའུ་དྲངས། འདི་ལ་ནི་མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་སོགས་བཏགས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོར་ལས། ང་ལས་གནས་གསུམ་པོ་ཡང་འབྱུང་། །སོགས་དང་། སྒྱུ་མ་ཆེན་པོ་ལས། འབྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱུད་ཆེན་པོས། །སོགས་དང་། བདེ་མཆོག་ལས། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་སོགས་ཐམས་ཅད་དང་། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། 
24-4-80b
ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་ཀུན་བྱས་གཅིག་མ་བྱས། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བྱ་མི་དགོས། །སོགས་ཐམས་ཅད་དྲངས། གཞན་ཡང་རིག་སྟོང་ཀ་དག་གི་གཞི་མ་འཁྲུལ་ཚུལ་རྫོགས་ཆེན་ལྟར་བཤད། འདིས་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་དོན་རྗེན་གཅེར་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་སྦྱར། གདོད་མའི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་ལས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རླུང་འོད་ལྔ་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་པའི་གཞིར་འཆར་ཚུལ་བཤད། ། ༈ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མེད་ནས་ཐ་མའི་བར་རྒྱུན་འཆད་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུད་ནམ་ཡང་མི་ཆད་པ་ཡོད་ན་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་སྤྲོས་བདག་ཞི་ཕྱིར་དམ་པའི་བདག་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཏེ་ང་བདག་ཏུ་དམིགས་བྱར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེན་པས་སྟོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བས་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ལ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་སེམས་ཅན་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་གཅིག་མིན་ཏེ་
24-4-81a
ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་གྲངས་བཞིན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་སོགས། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་སོགས་དེ་འདྲའི་ལུང་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་པ་སྦྱར་ཏེ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་འདི་དང་ཁྱད་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་ཡིད་གནས་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པས། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པས་ཅིས་མི་གོས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་རགས་སེམས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕོ་ཆགས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ན། ཕྲ་ཡིད་དེ་འཕོ་ཆགས་ཀྱིས་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། མ་བྱུང་བ་ཡིན། བྱུང་ན་འཕོ་ཆགས་མེད་པར་འཕོ་མེད་ཀྱི་ཚེ་འདི་རྒྱུན་ཅིས་མི་འཆད། མ་བྱུང་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་ལ། དེས་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ་གསར་སློབ་ཅི་དགོས། འཁོར་རྩ་ཕྲ་ཡིད་ཡིན་གྱི་འཕོ་བ་མིན་ལ། འཕོ་བ་མིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་
24-4-81b
འཕོ་བ་ཡོད་ན་ལུང་དང་འགལ་ཚུལ། འཕོ་སྒྲིབ་ཟད་ཀྱང་ད་དུང་འཁོར་རྩ་མི་མཛད་དེ། འཕོ་སྒྲིབ་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་སེམས་ཁོ་རང་ཡོད་ལ། དེ་ནས་ཡང་མེད་པར་བྱར་མི་ནུས་པས་འཁོར་བ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། སྣང་གསུམ་འཕོ་སྒྲིབ་ཟད་པའི་ཐབས་སྔགས་ནས་གསུང་གི། དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ཡིད་ཟད་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་མེད་དོ། །འདི་ཟད་མི་དགོས་ཏེ། འཕོ་བ་ཟད་ན་ཡིད་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་གམ་མ་དག་པ་གང་ཡིན། དག་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་དག་པ་ཞིག་ཡོད་པས། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་རིགས་ཏེ་འདུས་བྱས་རྫས་ཡོད་ཡིན་པས་སོ། །མི་དག་ན་དག་པའི་ཐབས་མེད་དོ།

法性明空无为，这不是无实有之无为，而是超越有无边际的大无为，引用五次第的双融二十三与时轮不变品章。对此称为遍虚空虚空金刚持、心金刚、俱生大乐等，如喜金刚所说："从我中亦生三处"等，大幻化中说："以大金刚因之元素"等，胜乐中说："此乃自生薄伽梵，唯一即是一切"等。遍行王经中说："遍行王造一切而未造一，法性菩提心无须作为"等，引述一切。另外，还按照大圆满的方式解释了明空本初清净基础不迷乱的方式。以此解释一切密咒的意义要义赤裸裸显示的方式。解释了本初大明光，从明觉自身的力用中显现的智慧，从其存在的方面作为风和五光等一切显现的基础的方式。
若一切众生的相续中从无始至终不断的微细刹那心相续永不断绝，那它将成为补特伽罗之我，即成为无常性质的我。如来藏是为了平息我与无我的戏论而称为胜义我，是一切法的实相，作为"我"的所缘对象什么也没有。若说因为那刹那心是空的，即使承认它是真实空，但它作为刹那性永远不会舍弃，所以毫无帮助，它如何能成为一切法的法性呢？它只是众生自身相续中的局部现象而已。它与一切法的实相不是一体的，因为会随着不同现象的数量而有所不同。如此一来，"一之空性"等，"一事物即是一切事物的真如"等，"前后等"这类所有教言都将失去意义，因为这种法性根本不可能存在。
即使允许瑜伽士这样了解，但这与执持瓶子和瓶子的空性结合的分别念没有区别，因为在这种情况下不可能有使一切法平等一味的原因。若微细意转变成遍智，由于它可能逐渐变得更大、更广、更好，那么它为何不会被烦恼染污？它是一切烦恼的根本，因为若无它，粗意识就不可能存在。
若说迁移执着是轮回的根本，那么这微细意是由迁移执着而产生的还是非产生的？若是产生的，当无迁移时，在无迁移的时候，它的相续为何不断？若非产生的，就成为离障的心，那么它为何需要新学空性？若轮回根本是微细意而非迁移，但若其自性有迁移，这与教言相违的方式。即使迁移障碍尽了，仍然不能终止轮回根本，因为由迁移障碍产生的有为心仍然存在，从此无法使其不存在，所以轮回永远不会逆转。密咒中讲述了使三种显现的迁移障碍灭尽的方法，但没有教导比这更细微的意识灭尽的方法。
若说"这不需要灭尽，因为当迁移灭尽时，意识就会变得清净"，那么意识本性是清净的还是不清净的？若是清净的，就有一种清净的有为心存在，那么一切众生都应当能够了解它，因为它是实有的有为法。若不清净，就没有使其清净的方法。


 །དེ་སོགས་ཕ་རོལ་ལུང་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱོད། ། ༈ གཉུག་སེམས་སམ་རིག་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཉུག་མ་ཁྱབ་བདལ་གྱི་རིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གཟུང་འཛིན་བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་མ་བྱུང་། མི་འབྱུང་། འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་སྟེ། གཡོ་མི་སྲིད་
24-4-82a
པས་སོ། །དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་ན་འཆར་རུང་བའི་གོ་འབྱེད་པ་ཅན་ནོ། །ཤར་ཡང་ངང་ལས་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་རུ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་མངོན་དུ་ཤར་བའི་ཚེ་ནའང་དེ་ལ་སྔར་མེད་གསར་རྟོགས་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྔར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་ངོས་མ་ཟིན་པའི་ཚེ་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་ཙམ་དུ་གནས་ཀྱི་ཡོད་པར་ཡང་མི་ཤེས་ལམ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དང་པོར་རྟོགས་བྱེད་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོ་འཕྲོད་པ་ན། དེ་ཕན་ཆད་འོད་གསལ་གྱི་དེ་བཞིན་འཆར་ཏེ། ཉིན་པར་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགགས་པའི་སྐབས་སུ་ངོས་ཟིན་པ་ཁོ་ནས་མཚན་མོའི་འོད་གསལ་ཡང་དེ་ཁོ་ནས་ཟིན་པ་འོང་། ཟིན་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཐ་དད་དུ་མེད། ངོས་མ་ཟིན་ཚེ་ཡེ་ཤེས་མི་སྣང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པས་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་མཐོང་། ངོས་ཟིན་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པས་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་འཆར། རང་བཞིན་འདི་ཡིན་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་ལུང་དྲངས། 
24-4-82b
ཟིན་ཐབས་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་རླུང་སེམས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ད་ལྟ་ནས་ངོས་འཛིན་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། དེའི་དོད་ཙམ་ནི་ཚིག་དབང་རྣམས་སུ་ཡོད་ཀྱང་མན་ངག་མེད་པས་ཇི་བཞིན་མི་རྟོགས་ཀྱང་། རླུང་སེམས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་དབེན་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེའི་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་མཐར་ཐུག་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཡང་། མྱུར་བུལ་ཁྱད་ཆེ། རླུང་དབུ་མར་ཚུད་པ་སོགས་གྲུབ་དཀའ། འདི་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོལ་ས་ཡོད་མེད་ཁྱད་ཆེ། དེས་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ། དེ་རིང་ལམ་དུ་བཟུང་ནས་རྩ་ཐིག་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་མཚན་བཅས་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལ་མྱུར་ལམ་དུ་འཛིན་པ་ནི། ཡུམ་ལས། གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་རྗེས་ཚོལ། །ནོར་བུ་བཞག་ནས་འཆིང་བུར་རེ། །སོགས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ།། ༈ །། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་རེ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་མ་འདྲོང་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བའམ། རྫོགས་ཆེན་
24-4-83a
འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ་ངེས་ཤེས་ཏེ། གཉུག་སེམས་དངོས་པོ་ཅན་དུ་བཟུང་གི དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་མ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཅན་དུ་མ་དམིགས་ན་འདུས་བྱས་སུ་ཅི་ལྟར་གདགས། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མ་དམིགས་ཀྱང་རིག་པ་མི་འགགས་པ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་རང་མདངས་སུ་ཤར་ན་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་གནད་མེད་དོ།

这些应当参照对方的论述和经典进行思考。
本具心或明觉是：如同"空性无我本智自觉心"所说，它是从本初即与空性无二的本具周遍明觉，因此在它上面没有生起、不会生起、也不可能生起执著迷乱的能取所取二我的分别念。它永远不会从其自性中动摇，因为不可能动摇。虽不动摇，但一切二元法都能在其境界中显现，具有开显的特性。即使显现，也不会从其境界中动摇。对于拥有自相续的人来说，有认识和不认识自己的法性这两种情况，如所说的"基一道二"。
当它明显显现时，也没有丝毫先前不存在的新认识，虽然不离先前的状态，但当具有自相续的人未能认识它时，它只是作为未定之基而存在，甚至不知道它的存在。当通过道缘的力量，最初通过认识作用的意识智慧而了悟它时，从此以后明光就会如实显现。仅仅通过在白天八识未停止的状态下认识它，也能认识夜间的明光。当认识时，八识也被视为与它的本性一味，没有差别；未认识时，智慧不显现，只见到由意识活动产生的迷乱显现；认识时，一切都通过智慧的活动而显现为清净显现。自性就是如此等等，引用《释量论》。
不依赖于通过风心击要点方式而认识**智慧的方法，从现在开始就直接认识，这是唯大圆满的特点。虽然在语言灌顶中也有类似的内容，但因为没有口诀，所以无法如实了解。而通过风心击要点的口诀来体验的方法，就是修持心离戏等续部有相的圆满次第。虽然两者最终都指向所表示的本义俱生，但在快慢上差别很大，风入中脉等很难成就，而这个方法容易。在有无歧途上差别很大。因此，虽然所有乘的顶峰，与金刚精髓相同的无上密咒的本义智慧现前的道路别无他法，但今天把它当作道路，将脉和明点作为道路，执着有相的比喻智慧为速道，这就像《般若经》中所说："得到大象后还寻找象迹，放下宝珠而玩弄绳索"等类似的情况。
即使生起一些乐明无念的体验也好，仅仅比喻智慧不满足，这就确定是认为俱生乐或大圆满是有为法的错误见解，因为执取本具心为有实体，而未能了悟它为无实体。若未观察到它有实体，怎么能安立为有为法呢？即使未观察到丝毫实体，若明觉不断显现为空性的自光辉，就没有理由承认它是有为法。


 །བུམ་པ་མ་དམིགས་ཀྱང་བུམ་པ་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་པ་དང་འདྲ་སྙམ་ན། མི་འདྲ་སྟེ། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་པ་མེད་སྟོང་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་འདུས་བྱས་སུ་བཟུང་ནས་བདེན་གཉིས་རོ་གཅིག་དབྱེར་མེད་དུ་མ་མྱོང་བའི་ངོར་དེ་ལྟར་ཡིན། རིག་པ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དེ་ལས་དོན་དམ་མ་དམིགས། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་ཞེས་དབྱེར་མེད་དེ། གནས་ལུགས་ངོ་འཕྲོད་པའི་ངོར་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་གི བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ། དེ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་འདས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་བྱའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཡང་། རྗེས་ངེས་ཀྱིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མི་རྟག་པར་ཐ་སྙད་བྱ་མི་རུང་ངོ་། །མི་རྟག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཁོ་ནས་དམིགས་ཀྱི་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པས་
24-4-83b
དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །དོན་དམ་པས་དམིགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་རྟག་པ་སོགས་སུ་བཞག་དགོས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དམིགས་མི་ནུས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ཡོད་སོགས་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པའི་སྟེང་གི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟེང་ན་སྣང་ཆ་མི་རྟག་པའང་ལོགས་སུ་མེད། སྟོང་ཆ་མེད་དགག་ཀྱང་ལོགས་སུ་མེད་དེ། གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པས་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་གྱི་འདུས་བྱས་མིན་ལ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་མེད་དེ། ཆ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་དང་། སྣང་སྟོང་གང་རུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ནི་ཟུང་འཇུག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མེད་རྐྱང་རྣམ་ཀུན་མིན་ལ། ཟུང་འཇུག་གི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ཞེས་ལྡོག་ཆས་བརྗོད་པ་དེ་རྟོག་ངོར་ལྡོག་ཆ་བཟུང་བ་ཙམ་ལས། སྟོང་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དབྱེར་ཡོད་ན་དབྱེར་མེད་མི་སྲིད་པས་ཟུང་འཇུག་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་མ་འདྲེས་ཉིས་
24-4-84a
གཤིབས་སུ་འགྱུར་ལ། དེས་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་མི་ཆོད་དེ་བདེན་གཉིས་ཤ་རྭ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐ་དད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་རོ་མཉམ་པ་སོགས་མི་སྲིད་པས། མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་མི་སྲིད་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློས་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཁེགས། མཐོང་ལམ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཅིག་ཆར་རྟོགས་པའང་མི་སྲིད། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ནམ་ཡང་མི་ཁེགས། འཛིན་པ་མ་ཁེགས་པས་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ཐམས་ཅད་ཆུད་ཟ་བའི་ཉེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། །སྟོང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ཅི་ལྟར་ནུབ་སྟེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་རིགས་ཀྱི། དེ་འདྲའི་ཆོས་དབྱིངས་མི་སྲིད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། ཆོས་དབྱིངས་དང་རིག་པ་དབྱེར་མེད་མི་སྲིད། གཟུང་འཛིན་ནུབ་པ་མི་སྲིད་པ་སོགས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཡོད་དེ། 
24-4-84b
ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若想"即使未观察到瓶子，仍承认瓶子为有为法"与此相似，这并不相似。因为胜义中未观察到瓶子只是空无而已，而名言中所观察到的被执为有为法，对于未体验真俗二谛一味无别者来说是如此。明觉与明空无别，不能说"胜义中未观察，名言中观察"这种区分，因为在了悟实相者的体验中，它就是那样显现，无法分为二谛，它超越有无的边际，虽然是各自自证的法性，但后得定解时必须以常法等来表述，不应以无常来表述。
无常只能通过名言观察而见到，以胜义观察是不可能见到的。这是通过究竟观察而见到的，而非名言观察所能见到。对于胜义所见，必须以名言安立为"存在"和"常"等，如同空性一样。虽然名言无法观察空性，但在名言中仍然承认它存在等。
就瓶子上的真实不可分双融、非名义义胜义而言，它是显空不可分的，因为在它上面既没有单独的无常显现分，也没有单独的无遮空分，二者不可分，是自证自明的对象，是考察二谛的成果，它是常法的法性、无为法而非有为法。它没有有为无为两个方面，而是无分遍行周遍，超越显空任一边际。
因此，法性唯是双融，而非单纯的空无，并非一切种类。虽然以分类角度说"双融的显现"和"明觉"，这只是在分别心前执取分类而已，与空性并无差别。如果实际上有差别可分，则不可能无别，即使称为双融，也变成不混合的并列，这不能理解为双融，而成为如同角与皮毛一样截然不同的二谛。
如此一来，如同现象各不相同，法性也同样各不相同，一切法在实相状态中等味等说法不可能存在，所谓平等性和法界，作为一切法本性的单一体不可能存在。了悟空性的心也无法遮除一切戏论，在见道时不可能同时了悟一切法的空性，永远无法断除对现象和法性的执取方式。由于执取未断，永远不可能有离能取所取的禅定等，这都是大乘意趣全部丧失的极大过失。
如何能够消除空性中的二元显现？若在法界中一切法不可分，则二元显现应该消失；但在认为这种法界不可能存在的观点中，法界与明觉不可能无别，能取所取不可能消失等。存在不属于法界的某些法，因为一切现象都不是法界，因为它们是不同的。


 །ཐོབ་པ་མེད་པ། ལམ་མེད་པ་སོགས་རྣམ་ཀུན་མི་སྲིད་དེ། ལམ་དང་ཐོབ་པ་དངོས་པོ་བ་ནམ་ཡང་མི་ཁེགས། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཁས་བླངས་ཀྱང་དངོས་སྨྲ་བའི་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཅན་རྣམས་རང་སར་བཞག་ནས་ཆད་སྟོང་ཡན་གར་བ་ཆོས་གཉིས་གཤིབས་སུ་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཆེ་བ། ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་འཛིན་ལ། ཁྱོད་མེད་སྟོང་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེའི་སྤྲོས་པ་ལྷག་པོར་ཡོད་པས། ལམ་དེས་སྲིད་རྩ་མི་ཆོད་ལ་སྤྲོས་པ་ལྷག་པར་སྤེལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། ༈ །། ཆོས་དབྱིངས་དེ་གཅིག་ཡིན་ནམ་དུ་མ་ཡོད། གཅིག་ཡིན་ན་ཀ་བའི་སྟོང་ཉིད་བུམ་པའི་མིན་སོགས་རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་མིན་པར་གྲུབ། འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་འདོགས་ན། ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འདོགས་ཏེ་ཤེས་བྱ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡིན། ཆོས་ཉིད་མིན་ཏེ་བཏགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཙམ་མོ། །གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཀྱང་མིན་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ལུགས་ཙམ་མོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཉིད་
24-4-85a
མཚན་ཉིད་པའོ། །དེ་ནི་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ། སྤྲོས་བྲལ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆ་ཐ་དད་མེད། དེའི་མཐོང་བ་འདི་ཞེས་རིས་བཅད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཟུང་འཇུག་དེ་བུམ་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པས་བཏགས་ཀྱི། དོན་ལ་བུམ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་བུམ་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ནའི་ག་ལ་ཡིན། ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཟུང་འཇུག་དང་། མིག་ཤེས་སྟེང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཉི་ཚེ་བར་སྣང་བ་ནི། ཁབ་མིག་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཉིས་འཛིན་གྱི་བློའི་ནམ་མཁའ་རིས་ཆད་ལྟར་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་དུམ་བུར་སྣང་ཡང་། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་དེ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དོན་ལ་རིས་ཆད་དུ་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ནུབ་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་དབྱིངས་ནི་མི་འགྱུར་ལ་སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའོ། །དེས་ན་སོ་སྐྱེས་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་མཐོང་ཡང་གཉིས་སྣང་མ་ནུབ་པས་རྒྱ་ཆུད་ལ། རྟོགས་དོན་མ་འཁྲུལ་བས་དེ་སྒོམ་པས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད། རྣམ་གྲངས་པ་གོམས་ན་གཟོད་སྟོང་ཉིད་དང་
24-4-85b
པོ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་མིན་མ་རྟོགས་བར་དུ་དེ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་གཉིས་སྣང་མི་ནུབ། ཆོས་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་ངེས་སོ། །རྣམ་གྲངས་པ་ལ་གོམས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མི་ཞིག་ལ། འཛིན་པ་མ་ཞིག་པའི་གཟུང་ཡུལ་དེ་ལ་ཁས་ལེན་དང་དགག་སྒྲུབ་སྤྲོས་པ་མི་ཞིག །རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་མཐོང་ཡང་འཛིན་སྟངས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛིན་སྟངས་ཞིག་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདི་ཞེས་ཁས་ལེན་དང་སྤྲོས་པ་མི་དམིགས། དེ་མ་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་དོ།

无所获、无道等一切种皆不可能存在，因为实有的道和获得永远不会被遮破。因此，即使承认空性，也将落入实事论者的究竟见，把现象各自放置不动，而把断灭空单独执取为并列的二法，这是更大的戏论。普通人执取现象为实有，而你所说的"无空法性"作为与现象在义理上各自不同的东西，有更多的戏论，因此这种道路不能切断轮回之根，只是增添更多的戏论而已。
法界是一还是多？若是一，则柱子的空性不是瓶子的空性等，这就证明了名义空并非法界。若仅因相似而称为一，那么现象也应称为一，因为它们作为所知都是相似的。因此，名义空也是现象，不是法性，只是假立的名义而已。它也不是究竟实相，只是二谛的显现方式而已。二谛不可分的实相是非名义胜义，是真正的法性。
它超越一切承认、离戏、由各自自证，没有不同部分，其见地无法被界定为"这是"而观察到。瓶子上的双融只是瓶子自身的，这是分别心假立的，实际上并未观察到唯瓶子，所以怎么会是唯它的呢？不同现象的双融和如眼识上的局部智慧等显现，就像通过针眼看天空一样，虽然因二取心的作用而显现为有边界的天空片段，但了悟它的心实际上不迷乱，因为见到了法性。这实际上并非有边界，只是在法界中瓶子上的现象和法性消融而已。法界是不变的，恒常遍及轮涅一切。
因此，凡夫虽见非名义，但由于二元显现未消，所以受到限制；但由于了悟义不迷乱，所以修持它能成为消除二元显现的因。熟悉名义空才能成为最初了悟空性的因；在未了悟非名义前，无论如何熟悉它，二元显现都不会消失，肯定不会了悟法性。即使熟悉名义空，也不会破除把现象执为法相的执著方式，执著未破则其所执对象上的承认、破立、戏论就不会破除。在瓶子上虽然见到名义胜义，但只是执著方式而已，当执著方式破除时，在其对象上就不会有"这是"的承认和戏论。在那不可观察中，就无法与其他法的法性区分开来。


 ། ༈ མདོ་ཧྲིལ་དྲིལ་ན་མདོ་ཡི་གྲུབ་དོན་མཐར་ཐུག་སྔགས་ཀྱི་གནད་ལ་ཐུག་གི དེ་ཡི་མཐར་ཐུགས་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་རིག་པ་འདི་ལ་ཐུག །དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་མི་ཤེས། དེ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པའི་ཚེ། གཞི་འོད་གསལ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ། དེའི་ངང་ལས་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས། རིག་སྟོང་ངམ་སྣང་སྟོང་རྣམ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་དེས། གདོས་བཅས་རགས་ཕུང་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་སྦྱང་ནུས། དེ་དག་རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་ཤེས་དགོས།
24-4-86a
དབུ་མ་ཕལ་གྱིས་ཀྱང་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་འདོད་ཀྱི། དེ་དག་གི་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བློས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། དེ་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་མེད་བློ་བྲལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན། བློ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས།བེམ་ཤེས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བློ་ཞེས་མི་བྱ། བློ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའོ། །སྟོང་པ་ཞེས་པ་མེད་དགག་རྐྱང་པའོ། །དེ་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གང་ཡང་མེད། ཟུང་འཇུག་ཅེས་བརྗོད་ཆོག་ཀྱང་། དོན་བློ་བྲལ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་དུ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང་། ཤེས་བྱ་དངོས་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་འོང་ཤེས་ཏེ། གཞི་དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་ཀུན་སྣང་བའོ། །བློ་དང་ཡུལ། སྣང་བ་དང་སྟོང་པར་ཕྱེ་བ་ནི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞི་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ། །འདི་གལ་ཆེ། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་སོགས་དང་། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་སོགས་བཞིན། །
24-4-86b
རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་མེད་དེ། རྒྱུ་མེད་བཞིན་དངོས་པོ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ཀྱི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོ་རང་རྒྱུད་པ་ཅན་མིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་དང་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ནམ་ཡང་མེད་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མེད་མི་སྲིད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།། ༈ །། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ནི་གཟུགས་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་། རང་ངོས་ནས་བཞིན་དང་མེ་ལོང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུའང་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། བུམ་སོགས་བཞིན་དུ་རང་གི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ་གཞུང་བསྟུན་དཔྱད། སྐྲ་ཤད་སོགས་དོན་མིན་ཏེ་སོགས་ལྟར་དཔྱད། གཟུགས་བརྙན་བྲག་ཆ་སོགས་རྣམས་འདུས་བྱས་མ་བྱས་གང་མིན་པར་ཁས་ལེན་མི་རུང་ངོ་། །ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་དངོས་མེད། རྣམ་པ་འདུས་བྱས་དང་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཡོད་ན་སྟོང་གཟུགས་དཔེར་བཟང་། ༈ འདུས་བྱས་བུམ་སོགས། འདུས་མ་བྱས་མཁའ་སོགས་བློ་ངོར་
24-4-87a
དབྱེ་ལ། དེའི་ཐ་སྙད་བཞིན་དོན་ཀྱང་བློ་ངོར་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་། དེའི་འཇོག་བྱེད་མཐར་ཐུག་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་མི་འགྲུབ། རྟོག་པས་བུམ་པ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་གྲུབ་ཀྱང་། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པས་སོ། །སྟོང་གཟུགས་ཡིན་ཡང་། དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་མི་སྣང་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་སུ་སྣང་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བའི་རྟག་པ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་ངོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་འཆར་རོ། །དེ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་སོགས་འགལ་མེད་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་བཞིན་ནོ།

总结而言，经典的究竟成就点到达密咒的要点，而其究竟则归结于明空不可分的无为明觉。若不通达这一点，就不会了解密咒的明光意趣。当通达时，对基础明光生起确定信解，相信从其境界中空性影像显现的方式。这个明空或显空最胜空性能够净化一切粗重有质碍的蕴聚为明光。这些应当按照意识和智慧的方式来了解。
一般中观也承许瓶子和瓶子空性的双融，但他们的那种是意识的行境，是心所造的空性。这只是入智慧和实义明光的理解之门而已。从智慧角度而言，是离心的境与有境无二的空性平等性。它不是心，而是法性，因为它是物质、心识等一切法的法性，所以不称为心。心是指局部的现象，空是指单纯的无遮，而它不是这两者，因此没有境和有境。虽然可以称之为双融，但实际上是离心的本质实相，在其境界中，能知的心和所知的有无诸法都平等一味，基础不动而一切显现。将心和对象、显现和空性分开并非基础，而是从基础中显现的现象，这一点很重要。
如同"无因不依他，恒常存在"等和"若无因，由何而，有时生起"等一样，如果认为自生智慧无因而存在，是否有此过失？没有，因为若无因而有实法则有此过失，但自生智慧虽存在却非独立自主的实法，因为是无为且未生的自性。同样，空性影像也应当如此理解，它从不是无实法的特性，也不可能永不存在于无为的本性中，如同虚空。
镜中影像等虽然空无实质，但由于从自方的面容和镜子的因而产生，所以是有为法，因为因是刹那性，所以其果也是刹那性；如同瓶子等从自身前刹那的近取因而生，有这种差别，应当参照论典思考。如同"发丝等非事物"等进行思考。不能承认影像、回声等既非有为又非无为。若本性是无为无实，形相显现为有为和实法，则空性影像是很好的比喻。
有为的瓶子等，无为的虚空等在心前有区分，依据这些名言，对境也由心前量所成立，但其最终安立只是分别假立而已，不由对境自性成立。虽然分别心成立瓶子为生灭法，但在真实义中成立为无生无灭，因为它是空性影像。虽然是空性影像，但不是不能显现为根境、显不显、增减等，如同承许有时存在的常法一样。在了悟法界的智慧前，一切法都显现为空性影像、具一切种最胜的空性。在其中，尽管如现在般显现为增减等，但实际上无增减等，如同不相违的甚深八相随行一样。
;


 །དེ་བཞིན་སྣང་གསལ་བདེ་རིག་གི་ཆ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་བདེ་བ་མིན་པས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་བདེར་འགྱུར་ལ། སྣང་ཆ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཅི་མེད་ཅང་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྣང་ཆ་འདུས་བྱས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་
24-4-87b
ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཟུང་འཇུག་དངོས་མི་སྲིད་དེ་དབྱེར་ཡོད་གཉིས་གཤིབ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འདུས་བྱས་ནམ་ཡང་མི་སྟོང་ངོ་། །འདུས་མ་བྱས་ནམ་ཡང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་གལ་ཆེ། སྣང་ཆ་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཕན་ཆད་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་། གཞོམ་དུ་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གཞོམ་མེད་དུ་སོང་གི སྣང་ཚུལ་རེས་འགའ་བར་སྣང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་བློའི་དབང་གིས་མཁའ་ལ་ཆེ་ཆུང་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་རོ། །རྩལ་སྣང་སྟེ་ཆུ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གཞི་རིག་པ་རྟག་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་ལས། རྩལ་སྣང་རྣམས་སྣང་ཚུལ་རེས་འགའ་བར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྟོང་གཟུགས་གཞོམ་མེད་དུ་ཤེས་དགོས་སོ། །གཞིའི་ངང་ན་ཐམས་ཅད་མཉམ་མོ། །རྩལ་སྣང་སྣང་ཚུལ་ནི་ཡུལ་དུས་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་མཉམ་པར་འཆར་རོ། །དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཡ་མཚན་ནོ། །རྩ་བ་ཟུང་འཇུག་ཆོས་དབྱིངས་བརྗོད་བྲལ་ལ་ཐུག །དེའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རིག་ཆ་ཡོད་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་
24-4-88a
ཡོད་པ་འདི་གལ་ཆེ། ཨེ་ཉིད་སྟོང་པ་སོགས། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་སོ། །གཞི་ལ་འཁོར་འདས་མེད་དེ་མཉམ་མོ། །གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་མཉམ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་སོགས་མཉམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ་གཞན་བྱུང་ངམ་རྒྱུས་བྱུང་མིན་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་བཏགས་ཀྱི། རང་ལས་རང་སྐྱེས་དང་། གསར་བྱུང་གཉིས་ཀའི་བྱུང་བའམ་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་ན་ཡོད་མི་རིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མིན་པ་ལ་རང་རྟགས་ཚིག་དེས་མི་གནོད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་བདེ་བ་གཟུགས་སོགས་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་ལ་དེ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། རྟོག་ངོར་དངོས་དངོས་མེད་ཕྱེ་བའི་དངོས་མེད་ལ་དེ་མི་སྲིད་པ་ནི་བློ་དེའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཅི་ཡང་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་སོགས་ཆོས་ཁམས་ཡིན་པས་ཆོས་སྲིད་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྲིད་དེ། ནམ་མཁའ་བུམ་སོགས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ལས་ཤར་བས་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ། །མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལྟར་སླར་ཞིབ་པར་དཔྱད་དོ།། ༈ །། 
24-4-88b
འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ནི། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོད་ལ། གང་གི་ངོར་ཡོད་ན་བློའི་ངོར་ཡོད་ཅེས་གདགས་སོ། །དངོས་མེད་རྣམས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་ཡུལ་དུ་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བཏགས་གཉིས་ཀས་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་འདས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་ཆོས་ཉིད་བབ་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད། དེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་བྲལ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས། དགག་སྒྲུབ་བསལ་གཞག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བབ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བའང་མེད་པས། དཔྱད་པས་མི་གཞིག །སུས་ཀྱང་མི་ཕྱེད། ཆོས་ཀུན་གྱི་ཟད་སའོ།

同样，显现明晰的乐与觉知的各个方面也与空性无别，这是依法性而可能的。由于不是有为之乐，所以成为无变化的乐、无为之乐。因为与显现方面不离不合，所以空性也是具一切种最胜的空性。如果蕴聚经观察是空无一物、什么都没有的断灭空性，而显现方面仅仅是相互排斥而存在的有为法，那么真正的双融就不可能存在，只是两个可分的并列而已。如此一来，有为法永远不会成为空性，无为法也永远不会成为具一切种最胜。
因此，显空平等性非常重要。只要显现方面是无为的显现，就是常法，但这是不可破坏的常法，而非恒常不变的。实际上，因为它是无生灭的显现，仅凭这点，它以自身本质而成为不可破坏的，虽然显现方式有时显现，也不相违，就像因心识之力而在虚空中显现大小等不同所处与显现一样。这是力用显现，如同水中的虚空影像。
从基础明觉大常法界中，力用显现虽然以显现方式时而显现，但实际上应当了解为不可破坏的空性影像。在基础的境界中一切平等，而力用显现的显现方式则以不同时间地点等多样不平等方式显现。这两者无相违，真是奇妙。根本归结于双融法界离言，因此，自生智慧有明觉分而能显现轮回涅槃一切幻化，这一点很重要。如同"E性空性"等，大游舞的神变是轮回和涅槃两者。在基础中没有轮回和涅槃，它们是平等的。基、道、果三者平等，见、修、行三者等平等。
因为是智慧而非他生或因生，所以假立为自生，而非自从自生或新生的两种生，因为它是无生的。无生则不应存在的理由只适用于实有，对于非实有，自相词语无法损害，如同虚空一样。若认为明觉、乐、色等只存在于有为法中，在无为法中不可能存在，则在分别心前分别有无的无实法中这确实不可能，这是由那种心识所决定的，但并非什么都不可能存在，因为虚空等是法界，所以法可以存在，法处所摄的色也可以存在，因为虚空、瓶等一切都从空性界中显现，由此证明一切都是空性影像。按照最胜不变品进一步详细思考。
有为法的存在方式是：依靠缘起力量而存在，存在于何前呢？应安立为存在于心前。无实法依靠缘起假立的力量而存在于心境中。法性不必通过生起或假立两者而存在，因为它超越这两者。若问如何存在，则法性自然以各自自证的方式存在。这不会导致自性成立，因为无法观察。虽然无法观察，但它本自明光，超越心识和一切名言，在无有遮遣、成立、遣除、安立的法性中，安住于无二状态的瑜伽士等持的对境。由于这样的法性是一切法的实相，所以没有分别心的活动，观察不能破坏，任何人都不能区分，是一切法的尽处。


 །དེས་ན་ཡོད་མེད་ཅེས་སོགས་བློས་བཏགས་ལ་བློ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་བབ་ལ་གནས་ཚེ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་བྲལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་སོགས། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་
24-4-89a
བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་སོགས་ལྟར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་དོན་ལ་གཉིས་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་བབས་སོ། །དེ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་གོ། རང་བཞིན་རོ་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དབེན་ཚེ་འགོག་བདེན་མཐར་ཐུག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །རིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་རྟོགས་དཀའ་ཡང་རིག་ངོ་འཕྲོད་ན་ཇི་བཞིན་རྟོགས་སོ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དང་བཏགས་པ། དངོས་དངོས་མེད། སྟོང་མི་སྟོང་། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ཏེ། དེ་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཚེ། མིང་གིས་གདགས་སུ་མེད། རྟོག་པས་བསམ་དུ་མེད། སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། སོགས་ལྟར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་གཉིས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ནི་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཤར་བའོ། །གཉིས་ཆོས་དེའི་ངོར་བྱས་ན། ཆོས་ཉིད་ལའང་འཇུག་པ་དོན་མཐུན་
24-4-89b
གྱིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས། ཤེར་ཕྱིན། ཆོས་དབྱིངས། དོན་དམ། འགོགས་བདེན་སོགས་སུ་འཇོག་པའང་མིང་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐ་སྙད་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཙམ་མོ། །རིག་ནས་ལྡོག་པ་མེད་དེ་མཆོག་མི་འགྱུར་བ་འགྲུབ་ངེས་སོ། །མངྒ་ལཾ།། ། ༈ ཟབ་གནད་མ་རྟོགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་འཇའ་ཟེར་སོགས་ལམ་བསྒོམ་མ་སྒོམ་སུ་ལའང་ཡོད་ལ། དུས་འཁོར་གྱི་སྟོང་གཟུགས་སོགས་ལམ་བསྒོམ་པའི་རྟགས་སྣང་ཡིན་པས་ཕྱི་མ་འཕགས་སོ་ཟེར། ཆོས་ཉིད་ནི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་བསྒོམ་ན་ཡོད་ཀྱི་མ་བསྒོམ་ན་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ།གཉུག་མ་དོན་གྱི་སེམས་ཉིད་གསར་དུ་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ག་ལ་རུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་རྣམས་ཆོས་ཅན། ལམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཟབ་མོ་མིན་པར་ཐལ། ལམ་མ་བསྒོམ་ཡང་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་བཞིན་སེམས་
24-4-90a
ཉིད་དང་གཉུག་སེམས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡེ་རླུང་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་རྣམས་འདྲའོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་འཆར་ཆ་ཡང་། དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་ཆ་རིག་པ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པའི་རྩལ་སྣང་ཕྱིར་གསལ་ཡིན་པས། ལམ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་འཆར་བ་དེ་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལམ་དུ་སྟོན་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། རྩོལ་བཅས་རྫོགས་རིམ་གཞན་ན་དེ་འདྲ་མེད་དོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་ལམ་གྱི་མན་ངག་གིས་ཟིན་ན་སྣང་བཞི་རྫོགས་ནས་གདོད་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་གྱི། མིན་ན་དེས་གྲོལ་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ལམ་དུ་མ་བྱས་ན་མི་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་རླུང་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ངམ། དབུ་མ་དང་མི་ཤིག་ཐིག་ལེ་བཞིན་ནོ། །འདི་འཆར་ཆ་ཡིན་པས་མ་བསྒོམ་ཀྱང་ཡོད་ན་སྔགས་ཀྱི་ལམ་དུ་ག་ལ་རུང་སྙམ་ན། འདི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་མ་བླང་ན་སྔགས་ལམ་ཡིན། ཅེས་མ་སྨྲས་སྟེ། སྔགས་ལམ་གྱི་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འཆི་བའི་འོད་གསལ་བཞིན་ནོ།

因此，当远离"有"、"无"等心识所假立，而安住于离心的法性状态时，一切承认都已远离。如同"若以现量等之义"等，以及"常与无常等四者，于此寂灭"等所说，对象和有境等在实际上没有任何二法，这是无二大平等的状态。这是自生智慧、法界、唯一明点，是了悟的究竟。本性平等一味的法性大圆满。当它远离暂时垢染时，就是究竟灭谛，是佛陀智慧之身，是无分别的平等性。虽然它难以了悟，但若明觉得以认识，则能如实了悟。缘起生和假立、有无、空不空、现象与法性等一切二法平等一味的唯一明点，就是双融的意义。当各自自证领悟时，无法以名安立，分别心无法思考，语言无法表达，如同"离言思表达，般若波罗蜜"等所说。
从无二法性中显现各种二法是可能的，显现为无生之生的神变。对于二法而言，进入法性的契合意义安立为无为，以及安立为法性、自生智慧、般若、法界、胜义、灭谛等，都是进入离名法性的门径。离名的法性大平等超越名言分别的境界，只是各自自证的对象。一旦了悟，就不会退转，必定成就最胜不变。吉祥！
有些未领会深奥要义的人说："无论修不修道，任何人都有扑灭式的虹光等，而时轮的空影等是修道的验相，所以后者更殊胜。"法性是实相，若说修则有，不修则无是不合理的。本具义心岂能是从新修而生起的有为法？法性、法界、空性等，应成不是作为道的深法，因为不修道也应当存在的缘故。若认为因不成立，则应成一切法的本性从来就不是那样，遍及已承认。
同样，心性、本具心、法身、俱生大乐、自性清净、不坏明点、原始气、明光心等都相似。扑灭式的显现方面也是界与觉的显现方面，明觉本来觉悟的力用显现外显，因此即使不修道也会显现，这是其特性，而将此作为道路来指示只是大圆满的特点，在其他有勤作的圆满次第中没有这种情况。
若以道的口诀掌握了这些任运成就的显现，则四种显现圆满后将解脱于本初界中；若不然，它们不会成为解脱的因，就像心虽本来存在，但若不作为道则不会解脱一样。空性虽本来存在，但不认识它也是如此。原始气虽本来存在，或如同中脉和不坏明点一样。若想：既然这是显现方面，不修也存在，怎么能成为密咒道路呢？我并未说这若不以口诀修持就是密咒道，而是说它是密咒道击要点的明光显现，如同死亡时的明光一样。


 །
24-4-90b
ཡང་ལམ་བསྒོམ་པས་གྲོལ་གྱི་མ་བསྒོམ་ཆོས་དྲུག་མེད་ཅེ་ན། ལམ་བསྒོམ་པའམ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་འདྲ་ཡང་། བཏགས་གྲོལ་གྱིས་གནས་ལུགས་མྱུར་དུ་རྟོགས་པས་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་མི་ཁེགས་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་རྩིག་ངོས་བྲིས་སོགས་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་པ། གཟུངས་བཟླ་བ་སོགས་དེ་ཀུན་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་འདྲ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བསྒོམ་ཆོས་དྲུག་ཁྱད་འཕགས་སུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔགས་ལམ་ཚོགས་ཆུང་ངུའི་སྒོ་ནས་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐབས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་སྟེ། སྔགས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་མྱུར་མཐར་ཐུག་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུད་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཏགས་གྲོལ་སོགས་བསྟན་པའང་དེ་ལྟར་གཞན་ལས་འཕགས་སོ། །བཏགས་གྲོལ་བཏགས་ཚད་གྲོལ་མི་འདུག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཀྱང་ཡོན་ཏན་འདས་དུས་བར་རང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ཁྱེད་རང་གི་ཞལ་བཞེས་དེས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་སྨྲ་བ་མ་ངེས་པར་སོང་ལ། གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་བྱུང་མ་བྱུང་ཕྱི་རྟགས་ཁོ་ནས་མི་ཤེས་པ་དང་། 
24-4-91a
ཐམས་ཅད་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་གྲོལ་ཡང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དད་པ་ཡོད་ན་ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་དུས་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་ནས་གྲོལ་བའམ་སྐྱེ་བ་མང་པོར་མི་ཐོགས་པར་གྲོལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཞེས་མ་གྲོལ་བར་བཤད་པས་མི་གྲོལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ས་བོན་ཐེམས་ཡོད་མེད་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུར་མཐོང་ཁོ་ནས་ཤེས་ནུས་སམ། ནུས་ན་གཟུངས་འདི་ཐོས་པས་སྐྱེ་བ་དྲན་པར་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུང་པའི་ཕན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལའང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཉམ་སྨོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་བཏགས་གྲོལ་སོགས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཕྲག་དོག་གིས་སྨད་མི་རིགས་སོ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའང་དེའི་ཡོན་ཏན་ད་ལྟ་མ་མཐོང་བས་འགོག་ཅེས་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་ཁྱེད་འབྲང་ངམ། ལྷ་ལྕམ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོས་བྲམ་ཟེའི་སྐུ་ཤ་ཉོ་མི་དགོས་པར་བཤད་པའང་། འདུལ་ཐབས་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་ཟབ་མོ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། སྔོན་རྒྱལ་པོ་རྐང་བཀྲ་བཙུན་མོ་ཆུང་བ་ངན་ཤོས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་རེས་ལ་བབས་པ་ན། ཤ་གཞན་མ་རྙེད་པས་དུར་ཁྲོད་ན་བྱིས་པ་ཤི་བའི་རོ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་ཤ་
24-4-91b
བྲེགས་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་བཙོས་པ་དང་། དེའི་ངས་པ་བྱད་བཞིན་ལ་ཕོག་པས་མོ་རྐང་པ་ས་ལ་མི་རེག་པར་འགྲོའོ། །དེ་ཁོས་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་ཏེ། མོ་ལ་སྡིགས་པས་སྐྲག་ཏེ། མཆོག་བྱིན་ནས་བཤད་པ་དང་། ལྷག་མ་ཀུན་ཡང་ཁྱེར་ཤོག་ཟེར་ཏེ་ཟོས་པས་ཁོ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་གི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་བདུན་དུ་མིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྣམས་ནས་དེའི་སྙིང་ཁ་ལ་བརྟེན་པའི་གོ་རོ་ཙ་ན་ཡོད་དེ། དེ་བླངས་པ་ལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་ནས་ཐིག་ལེ་བྱས་ན་སྟེང་དུ་ལྡིང་བར་འགྱུར་ཞིང་དཔག་ཚད་བྱེད་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

又有问：若说通过修道而解脱，不修则无六法，是否有理？答：虽然修道或了悟实相而解脱这点相同，但不能否认佛陀方便善巧的通过标记解脱而迅速了悟实相的助缘，如同如来身像壁画等、听闻大乘之声、诵持陀罗尼等皆如此。若问：既然一切相同，你所说的不修六法怎能成为殊胜？答：这是如来教示的通过小资粮门而迅速成佛的方便，因为密乘一切道中最究竟的乐速是大圆满，所以由大圆满所教导的心解脱方法如标记解脱等也比其他更殊胜。
若说："我们看到并非所有标记都能解脱"，那么即使你获得见道，你也承认自他二者都无法看到临终前的功德，因此你自己的承诺也使你的说法变得不确定。对他人是否生起功德仅凭外相无法知道，虽然并非所有人立即解脱，但如果有无疑信心，在脱离肉身时能认出法性而解脱，或不经多生即解脱，这是佛语。你说"我未见到"就说未解脱，这怎么能使人不解脱呢？解脱的种子是否已植入，仅凭你的凡夫见解能了知吗？若能，那么"听闻此陀罗尼能忆起前世"等佛陀所说的一切利益，你也应当同样诽谤，不应因嫉妒而贬低标记解脱等大圆满特点。
你是否也会追随那些因现在未见如来藏的功德而否定它的逻辑师们的言论，你这位修证传承的大持教者？关于公主说无需购买婆罗门肉一事，这是不了解调伏方便的神变深义。如经中所说，从前有位斑足王轮到要供养地位最低、最差的小王妃，因找不到其他肉，她从墓地一个死去婴儿的尸体上割下肉带回家煮，其汤汁滴到她脸上，使她脚不沾地而行。王见此惊讶，恐吓她后她坦白，王说"把剩下的也拿来"，吃后他能飞行空中。
如同《胜乐摄集经》中说："那是转生为人的第七世，他体内胸部依附着牛黄，取出后念诵百零八遍嚩日罗嘎(黑鲁迦)咒语作明点，就能升空飞行一由旬。仅仅食用就能获得三时智慧。"


 །ཞེས་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། དེ་ཡི་གྲིབ་མ་བདུན་དུ་འགྱུར། །མཐོང་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་མཚོན། །དེ་ནི་ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་མཁའ་སྤྱོད་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། བདེ་མཆོག་སྟོང་ཐུན་ལས། རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་མངའ་འབངས་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བདུན་གྱི་ཤ་ཟོས་པས་མཁའ་སྤྱོད་དུ་སོང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པར་བཤད་པ་དང་། རྗེ་དམ་པ་རྒྱ་གར་གྱིས། 
24-4-92a
བྲམ་ཟེའི་ཤ་ཁམས་གཅིག་ཟོས་པས་དེ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་སོང་བ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་ལོ་རྒྱུས་མང་ངོ་། །བཏགས་གྲོལ་གྱིས་སྡིག་པ་མི་འཕེལ་ཟེར་ཡང་། སྐུ་རྟེན་སོགས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འཁྲིགས་པ་སྤྱོད་པ་འདོད་ལོག་ཏུ་གསུང་པ་བསུབ་ལ། སྐུ་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་བྱས་ན་སྡིག་པ་ཆུང་ཞེས་གྲུབ་མཐའ་གསར་པ་ཞལ་བཞེས་གནང་ན་ལེགས་ཏེ། ཁྱེད་ནི་གཞན་སྟོང་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལ། རྗེ་བཙུན་པའི་ཀླུ་དབང་དགོངས་རྒྱན་མཐོང་བས་རང་ལུགས་བསྒྲུབ་མ་ནུས་པར་རྩ་རྩིའི་ཟིལ་ལྟར་སྙམས་ནས། ཐལ་འགྱུར་བར་ཞལ་བཞེས་བརྗོད་པ་སོགས་འགྱར་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སོ་མ་ཟིན་པ་ལ་དགྱེས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པས་ཅི་མཛད་ཀྱང་ཆོག་པར་གདའ་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་དེ་ཙམ་མཛད་པ་བས་བཏགས་གྲོལ་མགུལ་དུ་མི་བཞེས་པ་ཅི་རེད་ཟེར་ཏེ། སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལམ་མྱུར་བུལ་ཐབས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པས་གྲོལ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གདུལ་བྱ་སྐལ་དམན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དང་འཕྲད་ཀྱང་། ཉམས་སུ་མི་ལོན་པའི་རིགས་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་གྲོལ་བ་སྟེར་
24-4-92b
པའི་རྐྱེན་བཏགས་གྲོལ་ཡིན་ལ། ལམ་ཉམས་ལེན་ནུས་ཀྱང་བཏགས་གྲོལ་སོགས་བཏགས་ན་གྲོལ་བ་མྱུར་བའི་ཐབས་སུའང་འགྱུར་རོ། །སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཏགས་གྲོལ་བཏགས་ཏེ་རྒྱུ་དེས་སངས་རྒྱས་ནས་མི་མཇེད་འདིར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནའང་ཅི་ཤེས་ཏེ། སྔོན་བཏགས་གྲོལ་གྱི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་ནའང་། ད་ལྟ་གདུལ་བྱ་འདུལ་ཕྱིར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟོན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་ཤེར་ཕྱིན་ཡི་གེ་གཅིག་མའི་གཟུངས་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་པར་ཡང་གསུངས། དེ་བཞིན་ནོར་རྒྱལ་གཞལ་མེད་ཁང་གཟུང་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཀྱང་། ད་ལྟ་དེ་འབའ་ཞིག་མགུལ་དུ་བཞེས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།། ༈ ཡང་རང་ནས་རྒྱ་སྟོད་སླེབ་རྗེས་སྔ་མོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པས། འདི་ལ་གོ་བའི་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་ཟིན་བྲིས་བྱེད་སྙམ་དང་ཞག་མང་ལུས་ནས་བརྗེད་སོང་བས། སླར་ཟླ་༢ ཚེ་༢༢ ལ་སྔར་དོན་དཔྱད་ཀྱང་ཆེར་མི་དྲན་མོད། བརྗེད་ཕང་གིས་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ནས་བྲིས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀུན་ཟུང་འཇུག་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚེ། གཟུང་བྱའི་ཡུལ་མེད་ཅིང་། དེ་འཛིན་ཀྱང་མེད་པའི་ཚེ།
24-4-93a
ང་ཞེས་ལོགས་སུ་མེད་པར་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གཤིས་ཙམ་ལས། སྔར་ཡང་འགྱུར་མ་མྱོང་། ད་ཡང་མི་འགྱུར། ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ཡིན། གཉིས་སྣང་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་འགག་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ཅན་འདི་ཅི་ཞིག་སྙམ་ན། བདག་གཞན་བཟང་ངན་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ནི་དེའི་ངོར་དེ་ལྟར་བསླུ་མེད་འབྱུང་ལ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་རྟོགས་བཏགས་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། དག་མ་དག་གི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་བདེ་སྡུག་སོགས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།

如同《二观察经》中说："其影分为七，见已瑜伽士执持，仅食用即，刹那即得空行。"等在密续中有广泛阐述，以及《胜乐千段》中说："国王无边称及其臣民食用七世转生者的肉而往生空行，城市变空。"以及至尊达玛印度说："食用婆罗门一点肉，见他往生空行。"等为例的历史故事很多。
虽然有人说标记解脱不会增加罪业，但请删除关于在尊像前进行欲行是邪淫的说法，若承认在尊像前行淫罪业较小的新教义，也很好。你既然持有他空见，但看到至尊龙王意严后，不能成立自宗，如同被药滴征服，而声称自己是应成派等，说着各种变来变去的话，未能坚持见地，作为特别殊胜的喜悦化身，不管你做什么都可以。
有人问：佛陀经历如此多的苦行，为何不挂标记解脱于颈上？因为成佛之道有快慢不同的多种方法，不必都是仅靠标记而解脱，但对于与大圆满深法相遇却无法修持的下劣根机众生来说，标记解脱是直接或间接赐予解脱的助缘。即使能修持道路，标记解脱等若能佩戴，也会成为迅速解脱的方便。
过去佛陀可能也曾佩戴标记解脱，因此成佛后来到娑婆世界示现最胜化身，也未可知。因为即使过去因标记解脱而成佛，现在为调伏众生示现最胜化身也是有必要的。过去也说通过获得般若一字咒而成佛，同样说通过持诵胜藏庄严宫等而成佛，但现在也不必仅挂这些于颈上。
另外，自从我到达上域后，早先对平等性生起殊胜定解，认为这有重要的理解要点，想做笔记，但多日拖延后遗忘了。后来在二月二十二日再思考前面的意义，虽然大部分不记得了，但因担心遗忘，经思考后写下：当了悟一切法双融无所缘的空性时，既无所取对象，也无能取，那时没有单独的"我"，轮涅一切都成为法界唯一明点不变的本质，从前未曾改变，现在不变，未来也不可能改变，这就是见到不变法性的意义。
若问：这种显现各种二元、生灭、好坏等是什么？自他、好坏、生灭等有法在其前无欺而生，但仅是分别假立，从未以法自身本质而存在，因此分别假立如梦显现般纷杂，如同所说的清净不清净刹土和众生苦乐等都是由分别心安立的。


 །དེས་ན་རྟོག་པ་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན། རྟོག་པ་ནུབ་ནས་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྣང་། འཕགས་སློབ་རྣམས་ལའང་། ཇི་སྲིད་བདག་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་པའི་ས་བོན་བག་ཆགས་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་བདག་གཞན་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། རྟོག་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་སོགས་རིས་སུ་ཕྱེ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་
24-4-93b
ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན། བདག་གཞན་བདེ་སྡུག་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཚེ་སྣང་བ་རྣམས་སྣང་ཡང་དེར་འཛིན་མེད་པའི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་ཡིན་པས། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་གཉིས་ཁྱད་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར། དེ་བཞིན་མི་སྐྱེའི་བཟོད་བརྒྱད་མདོ་རྒྱན་ལྟར་རོ། །དབྱིངས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཟད་མེད་སྟོང་གཟུགས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མ་མྱོང་། ཐ་སྙད་དུ་མེད་མ་མྱོང་བའི་དོན་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀུན་སྐྱེ་མེད་དུ་མཉམ་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མི་མཉམ་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བའི་ཚེ། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངོས་ནས་འགྱུར་མེད་དབྱེར་མེད་མཉམ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་སྐྱེ་འགག་བདག་གཞན་སོགས་སྣ་ཚོགས་སྣང་སྟེ། སྤྱི་ཡི་དབང་དུ་ཟད་འཕེལ་མེད་པ་དབྱིངས་ཀྱི་རོལ་པ་རྟོགས་ནས། བདག་རང་དུ་སྣང་ཡང་བདག་ཏུ་སོ་སོར་ཆད་པ་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ། ཅུང་ཟད་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་། རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པ་ངོ་མཚར། སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་། དེའི་དོན་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་གོ་མི་འགགས་ལ། དབྱིངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡེ་ནས་དམིགས་སུ་
24-4-94a
མེད་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཀུན་མཉམ་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མེད། སོགས་བཞིན་ནོ། །མངྒ་ལཾ།། ༈ །། དེ་ཉིད་ཚོལ་འདོད་རྣམས་ལ་ཟློ་བ། སེམས་ངོ་མཐོང་ཟེར་བ་འདི་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་གོ་བ་ཡིན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དམ་ཀ་དག་ཏུ་ཐག་ཆོད་པ་ལ། སེམས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བཏགས་པ་ཡིན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་ཚེ། གདོད་ནས་རང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་སྐྱེ་བ་མེད་སོང་བ་མིན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དམ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ་སེམས་མེད་སོང་བ་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ན་སེམས་རྒྱུན་ཆད་དགོས་ཀྱང་། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅི་ལ་འབྱུང་སྟེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་དུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་མེད་དགག་གི་སྟོང་རྐྱང་རྟོགས་པ་ག་ལ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།དེའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པའི་དུས་ན་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པ་ཡིན། སྐྱེ་མེད་ཞེས་པ་དགག་རྐྱང་པ་ཞིག་རྟོགས་རྒྱུ་ཅི་ཡང་
24-4-94b
མེད། སྐྱེ་བ་མེད་རྒྱུའི་ཆོས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་དུས། སྐྱེ་བ་མེད་རྒྱུའི་སེམས་ལྟ་བུ་དང་། དེ་གདོད་ནས་མ་སྐྱེ་བའི་དོན་ཅིག་ཆར་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་དུས། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་ཡང་བཀག་སྟེ་མེད་པར་གྲོལ་མི་དགོས་ལ། འདི་སྣང་བཞིན་དངོས་མཚན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ། དངོས་པོ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་གོ་དགོས་ཀྱི། སྐྱེ་མེད་དང་གཞི་རྩ་བྲལ་བའི་ཚིག་གི་གཞན་སེལ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་སྟོང་རྐྱང་ཡན་གར་ཞིག་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པ་འདིས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བའི་སློབ་གཉེར་པ་རྣམས་བསླུས་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་རྟོགས་ཀྱིན་མི་འདུག་པར། ཚིག་གི་འཐེན་རྩོད་ཙམ་ལ་མི་ཚེ་ཟད་པ་སྐྱོ་བའི་རྒྱུའོ།

因此为了调伏分别心而教导各种法门，分别心消失后唯法性显现。即使对于圣者与学位者，只要二我分别心的种子习气存在，虽然显现为自他等，但因无执著，了知一切法唯是法界自性，仅由分别力而显现为众生与器世间等差别，如同梦中的境与有境、自他苦乐一样。因此，当无能取所取时，虽有显现但无执著，虽显现各种差别却一味平等，于是"显现差别"与"从未有过差别"这两者无别同义而显现。如同《经庄严论》中八种无生忍一样。
界不变的显现无尽空性影像如梦，胜义中从未存在，世俗中从未不存在的义理得以了悟。因此，一切法无生平等与显现差别不平等这两者无违同义而显现时，从无生角度是不变、无别、平等性；从生起角度显现为生灭、自他等种种差别；就总体而言了悟无增减的法界游舞，虽显为自我但无各别割裂的自我，如同梦中人物，虽略有不可观察，但能入于圆满、成熟、净化的大海，真是奇妙。众生虽不可观察，但不妨碍为其利益而行，名言幻化而存在，从法界角度本来不可观察，因此"众生皆平等，众生无众生"等。吉祥！
对于那些想求真相的人们重复：所谓"见心本面"就是了解自心无生。当决定自心无生或本净时，"心无基离根"的名言也只是假立。当对自心无生生起定解时，是了知本来自心自性无生如此，而非现在变成无生。当了知自心无生或无基离根时，岂是心变成空无？若是，心应断灭，但现在与未来的心从何而生？因为它们确实生起。
当了悟一切法本来无生时，怎么会了悟一切法都没有的单纯无遮空性？因为一切法虽然显现而本来无生，所以当确定空基一切法与其自性或实相空性不可分离时，就是了悟明空双融。所谓"无生"不是单纯否定而已，无生的那个法当了知其自性无生时，如同无生的心与其本来未生的义理同时不可分地了知，那么现前这显现也不需要否定而解脱为无，而这显现中无有丝毫作为实相对境的所指，这就应当理解为那法的真如。
以无生和离基无根等词语的遣他显示方式，对空性这一单纯的空作意，误导了寻求真如的学习者们，使他们不能了悟双融的意义，仅在文字争论上耗尽生命，实在是令人悲伤之因。


 །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་བདེན་པ་གཅིག་ཡིན་ན། །ཞེས་སོགས་སྐྱེ་མེད་འདི་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་དུ་གསུང་བའི་དོན། ཆོས་ཅན་ཅི་ལ་ཡང་མ་རེག་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡན་གར་བ་ལ་དགོངས་པ་མིན། ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བཞིན་གདོད་ནས་སྔར་སྐྱེ་མ་མྱོང་། ད་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད། མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ།
24-4-95a
སྐྱེ་བ་མེད་རྒྱུའི་ཆོས་མ་བཟུང་བར་སྐྱེ་མེད་ཞེས་པ་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་རྣལ་མ་རྟོགས་ན་ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་མཐོ་མཐོ་ཟབ་ཟབ་ཀྱི་མིང་ཅི་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་དེ་ག་རང་ཡིན་ཨ་པོ་རྣམས། འདི་གལ་ཆེ། ལྕགས་ཁྱི་ཟླ་༢ཚེས་༩ལ་མི་ཕམ་པས་བྲིས། ། ༈ན་མོ་གུ་རུ་བཛྲ་དྷྲ་ར་ཡེ། གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་ལས། །སྣང་སྲིད་བརྟན་དང་གཡོ་བ་ཀུན། །མ་འདས་མི་འདའ་འདའ་མེད་ཀྱང་། །ལས་རླུང་གཡོ་བའི་ཀུན་རྟོག་གིས། །འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་ཉིད་གཞི་རུ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །མི་གཡོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ནམ་མཁའི་མཐིལ་དུ་ལྟ་སྟངས་གཏད། །དབང་ཡུལ་འདྲེས་པའི་སེམས་བསྡུས་པས། །དབུ་མར་རླུང་བཅུ་འཇུག་པའི་རྟགས། །དུ་བ་ལ་སོགས་མངོན་དུ་སྣང་། །སོ་སོར་སྡུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །སྟོང་གཟུགས་དེ་ལ་དམིགས་བྱས་ཏེ། །རང་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་སུ་ཤེས། །གནས་པ་བརྟན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་དང་། །དགའ་བདེ་སེམས་པའི་ཡན་ལག་
24-4-95b
ལྔ། །རབ་ལྡན་བསམ་གཏན་ཡན་ལག་འགྲུབ། །རང་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་ལ་ནི། །སེམས་བརྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དེས། །གཡོ་བྱེད་རླུང་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པས་ལམ་སྦྱངས་ནས། །དབུ་མའི་ལམ་དུ་བུམ་ཅན་བཟུང་། །ནང་དུ་སྟོང་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། །ཇི་འདོད་བུམ་ཅན་འབྱོང་བར་བྱ། །དེ་ནི་སྲོག་རྩོལ་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དེ་གོམས་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ལས་ནི། །སྲོག་ཉིད་མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ལ། །ཞུགས་པས་གཏུམ་མོའི་འབར་སྣང་དང་། །དེ་ཡིས་སྤྱི་བོས་ཧཾ་བཞུ་བས། །བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །བོགས་འདོན་ཞུ་བདེའི་དམིགས་པ་ནི། །བྱའམ་རང་ཤུགས་འབྱུང་བའང་ཡོད། །ཐིག་ལེ་རིམ་བབ་ནོར་བུའི་རྩིར། །འཛག་མེད་འཆིང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །རིམ་ཐིམ་མི་འགྱུར་བདེ་བ་འདྲེན། །འོད་གསལ་རྟགས་སྣང་ཚད་མེད་འཕེལ། །རླུང་དང་སེམས་ལ་དབང་ཆུང་ཐོབ། །འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །བདེ་རླུང་སེམས་ལ་འཛིན་པའོ། །དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན། །ཞུ་བདེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྒྲུབ། །ཡས་བབ་དགའ་བཞི་མྱོང་བའི་མཐར། །མས་བརྟན་དགའ་བཞི་ཅི་རིགས་མྱོང་། །ཡང་ཡང་སྦྱང་བས་བདེ་བ་དང་། །རླུང་སེམས་ལས་རུང་ཇེ་ཆེར་
24-4-96a
འཕགས། །འདི་ནི་རྗེས་དྲན་རྣལ་འབྱོར་རོ།

因此如来所说的"若无生是唯一真实"等，这种将无生视为事物真实性的意思，并非指未触及任何现象的单独无生，而是指现象事物本身如其显现而从本初以来从未生起过，现在无生，未来不可能生起，所以意在了悟无生本净的意义。
因为离开了无生所指的法而单独存在一个"无生"是不可能的，所以如果如实了悟经中所说的无生之义，那就是双融具一切种最胜的空性，除此之外别无他物。不管你给它起什么高深的名字，实际上就是这个意思，这一点很重要。铁狗年二月九日弥旁所写。
南无上师金刚持！
从本初金刚之身，
显现世间一切静动，
未超不超无可超，
业风动摇的妄念，
迷乱显现轮回不断。
为返回彼等基中，
道路究竟大手印，
金刚瑜伽当修持。
具备三种不动性，
凝视虚空深处中。
摄持诸根交融心，
中脉十风入的征相，
烟等明显地显现，
此是别摄瑜伽行。
缘于彼等空性相，
了知自显为空相。
安住稳固的寻伺，
喜乐思维五支分，
圆具禅定诸支分。
对于自显空性相，
心稳定的彼瑜伽，
为胜动风之力故，
以金刚念净化道，
中脉道中持瓶气。
内见空相同时行，
随欲熟练持瓶法，
此为命力瑜伽行。
从彼熟练之力中，
命力入于不坏点，
生起猛烈燃烧相，
由此顶部吽字融，
乐智相续无间断。
增进融解乐明想，
或作或自力而生。
明点次第降下为，
珍宝甘露不泄漏，
由于系缚之力故，
次第融入不变乐。
明光验相无量增，
风心获得小自在，
此为执持瑜伽行。
执持乐风与心也。
此后依托明妃缘，
成就殊胜融解乐。
上降四喜体验后，
下固适当四喜受。
反复修炼乐受和，
风心调顺渐增上，
此即随念瑜伽行。


 །དེ་ལྟར་རྗེས་དྲན་མཐར་ཕྱིན་ནས། །རླུང་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེས། །སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ། །མཉམ་སྦྱོར་འཛག་མེད་བདེ་ཆེན་གྱིས། །འཕོ་ཞིང་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིག་རྣམས། །དབབ་ཅིང་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་བཟུངས། །ཐ་མ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེར། །འཕོ་མེད་ཉིད་དུ་བཅིང་བྱས་པས། །དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་དག་གི་ནི། །རླུང་གཅིག་གཏན་དུ་དབུ་མར་འགག །རྩ་ཡི་བཅུ་ཆ་དབུ་མར་ཐིམ། །དཀར་དམར་ཁམས་གཅིག་དེར་བརྟན་པས། །ཏིང་འཛིན་ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ། །དེ་ནས་ལྷག་མའི་རླུང་ཁམས་རྣམས། །ཡང་ཡང་ཞུ་བདེ་སྟོང་གཟུགས་དང་། །སྦྱང་བས་འཕོ་རླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །ཆ་གཞན་རིམ་པར་ཡོངས་འགག་ནས། །ཐ་མ་གཙུག་ཏོར་ནོར་བུའི་རྩེར། །བཅུ་གཉིས་ཆ་ཡི་ཐ་མ་འགག །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་རླུང་། །སླར་མི་འབྱུང་བར་དབུ་མར་འགག །ཁམས་བརྟན་རྩ་ཀུན་དབུ་མར་ཐིམ། །འཕོ་མེད་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མྱོང་། །འདི་ནི་བདེན་དོན་མངོན་མཐོང་བའི། །ཐེག་ཆེན་རིག་འཛིན་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་རྣམས་ཀུན། །ནང་གི་ས་ཡིས་མྱུར་བགྲོད་ནས། །ཟུང་འཇུག་བདེ་ཆེན་ཡེ་
24-4-96b
ཤེས་སྐུ། །ངེས་པ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ། །འདི་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་ལྡན་ལ། །དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས། །ཐབས་ཀྱིས་རང་ལ་མངོན་གྱུར་པ། །མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བདེ་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟུང་འཇུག་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད། །པྲ་ཕབ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ལ། །གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི། །རྗེས་དཔག་དཔྱོད་པ་ག་ལ་དགོས། །མེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ན། །དུ་བས་མེ་ཡོད་སྒྲུབ་པས་ཅི། །བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་མི་ལྡན་ཅིང་། །ཉམས་མྱོང་བྲལ་བའི་རྟོག་གེ་པས། །གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་ཐབས་ཆེན་པོས། །གཏན་ལ་ཕེབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་རྒྱུས་མེད་པར། །དབུ་མའི་དཔྱད་པ་དགོས་ཞེས་སྨྲ། །སོར་སྡུད་ཡིད་བྱེད་སྤང་བའི་སྒོམ། །འོད་གསལ་འདྲེན་པའི་མཆོག་ཡིན་ཡང་། །དེ་རུ་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི། །དབུ་མ་དམིགས་པས་སྒོམ་དགོས་སོགས། །ལུགས་འདིའི་འོག་མའི་ཐེག་པ་བས། །དམིགས་སྒོམ་བསྐྱེད་རིམ་ཆར་གཏོགས་རྣམས། །གོམས་པས་རྫོགས་རིམ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། །རྫོགས་རིམ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཡང་། །ལམ་འདིའི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པའི། །ཕྱོགས་སུའང་ཕྱིན་
24-4-97a
པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་རེའི་མཐོང་བས་འོག་མ་དང་། །སྦྱར་བའི་བློ་བཟོ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཐོས་ཀྱང་རྣ་བ་དགབ་དགོས་ཀྱང་། །ཐེག་ཆེན་དཀྲུགས་པའི་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས། །དེ་ལ་ཡ་མཚན་འཛིན་པ་ནི། །ཟས་མཆོག་རྙེད་ནས་ཟས་ངན་དག །ཚོལ་བར་གསུང་བའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་བའི། །ལས་ཅན་སློབ་མ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །ཁོ་བོའི་ཚིག་འདི་གཅེས་པར་ཟུངས། །རྩོལ་བཅས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ནང་ན་འདི་བས་ཟབ་པ་མེད། །འདི་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་གྱུར་ན། །རྩོལ་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དགོངས་པའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་དུ། །མཐར་ཕྱིན་འགྱུར་བར་གདོན་མི་ཟ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྟོང་པར་གོ་བ་སྐྱེད་པ་དབུ་མའི་གཞུངས་སོགས་ཡོད་ཀྱང་། སོ་སོ་རང་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན་དཔྱད་ཅི་དགོས། དེ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པའི་སླད་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །རྩོལ་བས་ཕྲ་ཐིག་སོགས་སྒོམ་པ་ལ་རྩོལ་མེད་ལྷན་སྐྱེས་འདྲེན་པར་ཡོད་ཀྱང་།
24-4-97b
འདིར་དེ་མིན་ཏེ་སེམས་ཉིད་རང་བབས་སུ་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་བཅད་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་གཟིར་བས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དུག་ཡིན་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མི་འབྱེད་པར་བྱའོ།

如此随念圆满后，
由风心得自在者，
于空相大手印中，
平等融入不漏大乐，
迁移运动的风点等，
引下摄持于诸轮，
最终金刚宝珠顶，
使之无移而系缚，
十二时轮等的
一风永久止中脉，
十分之一脉融中脉，
一白红界稳固故，
获得初级禅定地。
此后余下风界等，
再三融乐空相和，
修炼使十二迁风，
余分依次全止息，
最后顶髻宝珠尖，
十二分的最后止。
二万一千六百风，
不再生起止中脉，
界稳固一切脉融中脉，
体验不迁实俱生。
此乃现见真实义，
大乘持明菩萨也。
此后一切修道路，
以内地而速行进，
双融大乐智慧身，
成就了义佛果位。
如此瑜伽道具者，
譬喻与实智慧等，
通过方便而自证，
最胜不变之乐和，
具一切种最胜空性，
双融实义俱生性，
如同模具般现见，
离一与多等等的，
比量推理何须要？
当火已经现前时，
烟证有火何益哉？
无传承口诀并且，
离体验的逻辑师，
以密咒乘的大方便，
所抉择的智慧之，
现量对境不了解，
却说需要中观察。
别摄意行断修法，
是引明光之最胜，
然谁也未曾教导，
缘中观而需修等，
此宗下乘者们的，
所属有缘生起次第，
由熟练引圆满次第，
故名为圆满次第，
然此道之真实义，
圆满次第甚至边，
亦不能达到的缘故，
以偏见而与下乘，
联结的妄想各种，
更何况付诸实修？
闻已尚需掩耳者，
乱大乘之魔党徒，
于彼心生稀奇者，
如获妙食却寻求，
劣食之喻所说般。
蒙佛陀加持及，
菩萨们所摄受，
有缘殊胜弟子们，
当珍视我此言教。
一切有勤乘法中，
无有比此更深奥。
若于此获得定解，
于无勤大圆满之，
密意义上生定解。
必定究竟成就为，
自生智慧之身体。
为了生起无分别智慧，虽有以智慧观察后生起空性理解的中观论典等，但若获得各自自证无分别智慧，何需观察？在那里以分别进入无分别是魔业。虽然通过努力修持微细明点等能引发无勤俱生，但此处并非如此，而是通过断除心性自然状态中分别的散聚，专注于法性而使明光现前，对此生起有所缘的分别念是毒，故不应被魔业所动摇。


 །བདག་གིས་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས། །དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་སེལ་བར་ཤོག །མི་ཕམ་པས་སོ།། ༈ །། ཨེ་རྫོང་བཞུགས་སོ། །ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་ཨེ་ཡི་ཚུལ། །ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་དབྱེར་མེད་ཐེག་ལེ་ཆེ། །ཆོས་ཀུན་དེ་ཡི་ངང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན། །ལྷུན་གྲུབ་རོལ་པ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། །ཉག་གཅིག་དེ་ཡི་ངང་དུ་ལ་བཟླའོ། །ཨེ་ཡིག་གཅིག་གིས་སྣང་སྲིད་སྟོང་སྲོག་གཅོད། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་ལ་རྫོགས། །དེ་ལ་ཨེ་ཡི་དོན་གསུམ་སྟེ། །དབྱིབས་ཆོས་འབྱུང་ནམ་མཁའི་ངང་ན་སྣོད་བཅུད་ཀུན་སྣང་བ་ལྟར། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱོགས་རིས་དང་ང་བདག་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་དཔེ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཚུད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དེ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་མི་འདུས་ལ།
24-4-98a
དེར་ནམ་མཁའ་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་ལྟར། རིག་པ་དབྱིངས་ཡེ་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ་དེའི་ངང་ན་ཀུན་སྣང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་བེམ་པོ་རྣམས་དང་། ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་སུ་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཆོས་སྐུའི་ངང་ན་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་ཆོས་སྐུ་ནི་བེམ་པོའམ་ཤེས་པའམ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མིན་ཏེ། དེ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དངོས་དངོས་མེད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡིད་དཔྱོད་བྲལ་བར་བཞག་པའི་གཤིས་རྒྱ་ཡན་གྱི་ངང་དུ་ངོ་འཕྲོད་ཚེ་གཉུག་མ་ལྷན་སྐྱེས་སམ་རང་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ངོ་བོའི་བཞུགས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ལས་རླུང་གི་ལྟ་བ་ངན་པས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རི་བོ་ཅོག་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཨ་ཡི་གདངས་ཨེར་གྲུབ་པའི་སྒྲས་རོལ་པའི་འཆར་ཚུལ་ངོ་སྤྲད་དེ་གནས་ལུགས་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བྲི་གང་འགྲོ་འོང་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པའི་ངང་ན། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་འགག་གནས་པ་
24-4-98b
ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསླུ་བ་མེད་པར་སྣང་ཞིང་། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་། སྣང་བ་མི་འགག་པར་དབྱིངས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བའོ། །དཔེར་ན་མིག་བཙིར་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལྟར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འདི་དག་བརྟག་ན་དབེན་ཀྱང་སྣང་བ་མི་འགག་པར་སྣང་བ་འདི་དགག་མི་དགོས་ལ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ན་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་སྤང་བླང་མེད་པར་དེ་གར་བཞག་པས་ཆོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ངོ་སྤྲོད་གཉིས་པ་སྟེ་སྣང་བ་ཅོག་བཞག་གོ ། གསུམ་པ་ནི། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་གཅིག་པུར་རྫོགས་ཏེ་གཅིག་པུ་ལས་མི་འདའ། དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་ལ་ཟློ་བ་སྟེ། ཨེ་ནི་ཨེ་ཀ་ཞེས་གཅིག་གི་མིང་གི་དང་པོ་ཡིན་པས་བརྗོད་བྱས་མཚོན་པ་ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་བཅད་པ་སྟོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བརྒལ་བའི་ཞིང་ཞིག་རྙེད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་རིག་པ་ཅོག་བཞག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རང་གནས་ཀྱི་དོན་རང་སར་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚེ་བྱ་རྩོལ་དང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་བས་དང་བྲལ་བའི་སྒོམ་རང་གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང་བས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་བཞག་
24-4-99a
བྱ་སྟེ། རྫོགས་ཆེན་ཀ་དག་གི་གནད་ཐམས་ཅད་ཨེ་གཅིག་གི་ངང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

愿我以力量所造作的伪法，
如同大毒药能消除毒害。
弥旁作。
额仲在此。
遍满法身不变额之相，
本净任运无别大明点，
一切法虽未动于其中，
任运游舞如幻而显现。
轮回与涅槃诸法一切，
皆摄融入唯一彼境中。
额字一者断有寂命脉，
大威德尊密意圆满彼。
彼有额的三种含义：
形状犹如法界空中显现一切情器世间，一切法之实相真理无别大法身超越方隅与我执边界，譬如虚空比喻：一切事物虽包含于空中，但虚空不归属于任何一物，然而那里也非无虚空，同样，觉性与法界原始无二自性的坛城犹如虚空，一切皆显现其中。
如何呢？显现为境的物质诸法，显现为有境的心识诸法，以及显现为无为的虚空等诸法，都显现于实相法身之中。因此，法身既非物质，也非心识，也非如虚空，它是超越一切有无的自性。当离开意识思维而安住于本来状态中认识它时，称为本俱生或自明了。这是解说第一、二行诗句中的本体安住方式。
如此了解，由于不被业风恶见所动摇，称为"山岳如是安"。第二，通过阿(字)音转为额(字)的声音来指示游舞显现方式：不可言说的实相唯自证知，它安住于三时平等性中，超越书写、往来、有无等戏论，在此境界中，虽显现轮回涅槃各种生住灭等现象，却以缘起方式无欺显现，而当显现时即从生灭无有的平等法界中丝毫不曾转变，现象不灭而显为法界游舞。
例如，在挤压眼睛时虚空中显现的空影不曾离开虚空而成立一样，这些境与有境若检验则空，但显现不灭，此显现无需遮遣也无法成立，仅是法界中的显现而已，无须取舍，如是安置即可，了知此即第二指示，即"现象如是安"。
第三，一切基道果之法都圆满于此一者中，不超出此一，无有丝毫从此转变为他者，完全归摄于此，因为额是梵文eka(一)的首字母，表示所诠义一刀断绝，如同无法找到超越虚空的刹土一样。这展示了"觉性如是安"。
如此，当自住的义理在自处被认识时，远离造作与作意修行的修习，生起自住的瑜伽，因此"海洋如是安"，应当了知大圆满本净的一切要义都融入于单一"额"字中。


 །ཨེ་བུ། གནས་ལུགས་ངོ་བོའི་བཞུགས་ཚུལ་ངོ་འཕྲོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨེ། སྣང་ལུགས་རོལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་རང་གྲོལ་བར་ལྟོས་ཤིག་ཨེ། ཉག་གཅིག་ཐེག་ལེ་ཡི་ཀློང་དུ་ཐག་ཆོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨེ། ཨེ་མ་ཧོཿ རྒྱ་ཡན་བཞག་པས་གཤིས་དོན་མཐོང་ངོ་ཨེ། །རང་རིག་འོད་གསལ་རིས་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །ཡེ་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཟང་ཐལ་ངང་དུ་གསལ། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་ཕྱིར་འཕོ་འགྱུར་དང་། །མཚན་མའི་ཆོས་ཀྱིས་རྡུལ་ཙམ་གོས་པ་མེད། །མཁའ་དབྱིངས་དྭངས་པའི་ངོས་ན་འཇའ་བཞིན་དུ། །ཡུལ་དང་ཚོགས་དྲུག་སྣང་བ་དེ་དང་བཀྲ། །དེ་དག་སྣང་སྟོང་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་མེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལས་དབྱིངས་གཞལ་ཉི་ཚེའི་རྟོག་བསླད་བཅས། །རིག་པ་ཡེ་གདངས་འོད་གསལ་གཉུག་མ་སྟེ། །སུས་ཀྱང་བཅོས་བསྒྱུར་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་གཤིས། །འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ལ་དེ་མི་ལྟོས། །སེམས་ནི་དེ་ཡི་ངང་ན་རྩལ་དུ་ཤར། །འགྱུར་བཅས་ཉི་ཚེ་བ་བདག་རིས་སུ་འཛིན། །རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །གོ་བར་བྱོས་
24-4-99b
ཤིག་སེམས་ལ་ལམ་བྱེད་དང་། །རིག་པ་ལམ་བྱེད་འདྲའམ་རིགས་ཀྱི་བུ། །ནམ་མཁའ་སྨྲིག་རྒྱུ་འདྲ་བར་མ་འཛིན་ཞིག །ངང་ཉིད་ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་རོལ་པའི་རྩལ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགྱུར་བཅས་དྲི་མས་བསླད། །གཉིས་ཆོས་ཞེན་པས་གཉིས་མེད་དོན་མི་མཐོང་། །ཆོས་ཉིད་གཤིས་ལ་གཉིས་ཆོས་ཡེ་ནས་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་ང་དང་གཞན། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དག་དང་མ་དག་སོགས། །གང་ལ་མི་གནས་གཉུག་མའི་གཤིས་དེ་ནི། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཡེ་གདངས་རང་འོད་གསལ་ཚེ་རིག་པ་ཞེས། །བཏགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད། །འཕོ་བའི་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་འགྱུར་བ་ཅན། །རིས་ཆད་སེམས་ཀྱིས་དབྱིངས་ལ་སྒྲིབ་བྱས་ཤིང་། །ང་བདག་གཟུང་འཛིན་ཞེན་པས་ཀུན་ཏུ་འཁོར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཡུན་དུ་སྟོར། །ཐབས་ཀྱི་མཐུ་དང་བླ་མའི་མན་ངག་དང་། །དམ་པའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་ལ། །རང་གི་དེ་ཉིད་རང་ལས་མངོན་སུམ་སྣང་། །དེ་ཚེ་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་མ་རྙེད་པས། །དེ་སྲིད་རོལ་པ་ཀུན་ཀྱང་འཆིང་བའི་ལམ། །གང་རྙེད་ནས་
24-4-100a
ནི་ཀུན་ཀྱང་རོ་མཉམ་སྟེ། །འགྱུར་མེད་བདེ་བ་ཆེ་ལས་གཞན་མི་རྙེད། །ཨེ་མ་ཧོཿ སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན། །གཤིས་ཀྱི་ངོ་མཐོང་བཟོ་བཅོས་བྲལ་བར་སྐྱོངས། །ཐག་ཆོད་གདེང་དང་ལྡན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །ཨེ་རྫོང་ཟིན་པའི་གཤིན་རྗེས་མཁན་པོ་སྐྱེད། །ས་གླང་ཟླ་༢ཚེས་༤ལ་ཟིལ་གནོན་དགྱེས་པ་རྩལ་གྱིས་སོ། ། ༈
安住心性方便.智慧藏
རིག་ངོ་སྐྱོང་ཐབས་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་བཞུགས། དཔལ་གདོད་མའི་མགོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

额布。认识实相本体安住方式吧额！观看显相游舞神变自解脱吧额！在唯一明点境界中决断吧额！惊叹！任性安置则见本性实义额！
自明觉性光明无分别遍满一切，
原始光芒任运透明境界中明现，
本体本来清净故无有迁变，
相状之法无法以微尘染污。
如同晴空境界中的彩虹一般，
境界与六识显现如此绚丽，
彼等显空如同水中月影，
虽然不异于法界，
然从法界测度则成偏颇分别染污。
明觉原始光芒明光本初，
无人能加工改变法性本质，
恒常不变遍布一切万有，
一切自性不观待任何事物。
心于其境界中显现为力用，
变异偏颇执著为我边界，
缘起显现如同幻化变现。
请理解：在心上道行与
在觉性上道行相似乎族子？
莫执虚空与阳焰为相同！
自性本来安住然游舞力用，
境与有境变异垢染所染，
执著二法故不见无二义，
法性本质本来离二法，
因此有与无、我与他、
境与有境、清净不净等，
本初本性不住于任何处，
即是自性明光唯一明点。
原始光芒自光明时称"觉性"，
虽假立但境与有境无有二，
迁移风与明点变化者，
偏执之心对法界作障碍，
执著我执所取能取而轮转，
俱生彼性永久失去。
依靠方便力及上师口诀，
圣者加持入于心中时，
自己之真性从自身显现，
那时一切游舞皆成自解脱。
未获得俱生自性期间，
一切游舞皆是束缚之道。
若获得后一切皆成平等，
不变大乐之外无他可得。
惊叹！心性明光密咒真如，
见到本性本面离造作而护持，
具决断信念者速得触及。
额仲终结之阎罗上师生。
土牛年二月四日由降伏喜乐力所作。
安住心性方便.智慧藏
恭敬顶礼原始尊者！
;


 །རིག་ངོ་སྐྱོང་བ་ལ། ངོ་ཤེས། རྩལ་རྫོགས། བརྟན་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འོང་པས། དང་པོ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་རིག་པའི་རང་ཞལ་རྗེན་པ་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བའི་བར་ཞུན་ཐག་བཅད། ཐག་ཆོད་ནས་རང་གིས་དེའི་རིག་ངོ་ཁོ་ན་སྐྱོང་བ་གལ་ཆེ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་རྩལ་རྫོགས་དགོས། དེ་ཡང་དང་པོར་རིག་ངོ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཐོག་མ་བཞག་ན། རྣམ་རྟོག་གིས་བར་བཅད་ནས་རིག་པ་རྗེན་པར་འཆར་དཀའ་འོང་སྟེ། དེ་དུས་རྣམ་རྟོག་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་བཞག་ནས་རིག་པ་མ་བཅོས་པའི་དང་དུ་ཡང་ཡང་འཇོག་ཡུན་བསྲིང་བ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་གོམས་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་རྦ་བས་ཤུགས་ཇེ་ཆུང་དང་རིག་ངོ་ཇེ་
24-4-100b
གསལ་སྐྱོང་བདེ་བྱུང་ན། མཉམ་བཞག་ཏུ་དེ་ཡི་ཐོག་ཏུ་ཅི་གནས་དང་། རྗེས་ཐོབ་རིག་ངོ་དྲན་པའི་དྲན་པ་བརྟེན། དེ་ལ་གོམས་ན་རིག་པའི་རྩལ་ཇེ་རྫོགས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དང་པོར་རྣམ་རྟོག་ཤར་ཡང་དེ་འགོག་བྱེད་གཉེན་པོ་གཞན་བརྟེན་མི་དགོས། རང་མལ་བཞག་པས་ཡུད་ཙམ་ན་རང་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་གིས་རང་བཤིག་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། སླར་ཡང་གོམས་པས་རྣམ་རྟོག་ཤར་བས་ཅུང་ཟད་རེ་རྙོག་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་རང་ཡལ་འགྲོ་བ་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་དང་གོམས་པས་རྣམ་རྟོག་ཤར་བས་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས་ཤར་མ་ཤར་གྱི་རེ་དོགས་མེད་པ་ཁང་སྟོང་དུ་རྐུན་མ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཕན་གནོད་མེད་པའི་ཉམས་འཆར། དེ་ངང་གོམས་པས་རྩལ་རྫོགས་པ་མཐར་ཐུག་སྟེ། མཐར་རྣམ་རྟོག་དང་ཀུན་གཞི་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས་པ་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་ནས་རིག་པ་རང་ས་ཟིན། གསེར་གླིང་ནས་ས་རྡོ་ཕལ་པ་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་མ་ལུས་པ་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར་ཏེ་དག་པ་རབ་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་ཚེ་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་དང་སྐྱེ་འཆིའི་རེ་དོགས་རྩད་ནས་ཞིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉིན་སྣང་རྣམ་རྟོག་རིག་པའི་དབང་དུ་འདུས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་མཚན་མོར་ཡང་གདམས་ངག་གཞན་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རྨི་ལམ་དང་སྲབ་
24-4-101a
མཐུག་གི་འོད་གསལ་ཟིན་པ་སོགས་ཆ་མཚུངས་འོང་བ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཅི་ནས་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཡེངས་མེད་ཀྱི་བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་མཐུད་དགོས་སོ།

对于安住觉性，有认识、力用圆满、获得稳固三个阶段依次而来。首先，通过上师口诀见到离开意识分别的觉性本面的赤裸相，断定疑虑。决断后，自己单独安住其觉性面极为重要，因为仅仅认识还不够，需要圆满力用。
最初虽然认识了觉性面，若不安住于其上，则会被分别念阻隔而难以呈现赤裸觉性。此时重要的是对分别念不作遮破或成立，而是安置于不造作的觉性中，反复延长安住时间。如此反复熟练后，分别念的波浪逐渐减弱，觉性面越来越清晰易于安住，在等持中尽可能安住于其上，后得时依靠忆念觉性面的正念。
熟练此后，觉性力用会日益圆满，开始虽有分别念生起，但不需依靠其他对治来遮止。安置于自然状态，瞬间自行解脱，如同蛇结自解一般。继续熟练后，虽然分别念生起稍有扰乱，但立即自行消失，如同在水上作画。与此熟练后，分别念生起也无害，无需期盼其生不生，如同盗贼入空房，无益无害的体验显现。
在此境界熟练后，最终力用圆满，分别念与俱生风一起融入不造作法身，觉性安住自位。如同在金洲寻找普通石头却找不到一般，一切显现世间无余显为法身刹土，成为遍满清净时，称为获得稳固，轮涅与生死的希忧从根本上消失。
如此，白天的显现与分别被觉性摄受的次第，夜晚也无需依靠其他教授，梦境与深浅明光的把握等相应而来，应当了知。必须在未获得稳固之前，保持不散乱的精进如江河般相续。


 །མི་ཕམ་པས་གདམས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། །སླར་སྨྲས་པ། ཕུལ་བྱུང་མཁྱེན་པའི་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ལུང་རིགས་གློག་ཕྲེང་ཆེར་གཡོ་ཞིང་། །ཐེག་མཆོག་འབྲུག་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས་པ། །སྐལ་བཟང་རྨ་བྱ་དགའ་བའི་གསོས། །འདི་ན་ཆེན་པོར་གྲགས་རྣམས་ཀྱི། །ངལ་བརྒྱས་སྒྲུབ་པའི་གླེགས་བམ་བརྒྱ། །ཁྱོད་གསུང་ཤེས་ཀྱང་ཟིལ་གནོན་པ། །རྒྱུ་སྐར་འཚོགས་ལ་ཟླ་བ་བཞིན། །ཟབ་རྒྱས་གཞུང་ཀུན་འགྲེལ་པ་ལ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་སྤོབས་པ་ནི། །འཕགས་ཡུལ་རྒྱན་མཆོག་གྲུབ་རྣམས་དང་། །མཚུངས་ཀྱི་གཞན་དུ་དེ་ལྟ་མིན། །ད་ལྟ་རྙོགས་མ་ལྔས་རྙོགས་པའི། །ཤིན་ཏུ་མ་རུང་ལྟ་བའི་རྫིང་། །གཙང་བར་བྱེད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་གསུངས། །སྔོན་མེད་ངོ་མཚར་ཀེ་ཏ་ཀ །ཐོས་ཚེ་ཡིད་ལ་དགའ་སྟེར་ཞིང་། །བསམ་ན་ཐེ་ཚོམ་དྲྭ་བ་གཅོད། །སྒོམ་ན་ཟུག་རྔུ་ཀུན་སེལ་སྨན། །ཁྱོད་གསུང་སྐྱེ་བ་ལྔ་པར་འགྲན། །རྣམ་དག་ལུང་གི་མུ་ཁྱུད་མཛེས། །འཐད་ལྡན་རིགས་པའི་རྩིབས་སྟོང་བཀྲ། །ཟབ་གསང་མན་ངག་ལྟེ་བ་ཟླུམ། །ཁྱོད་གསུང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གྲུབ། །འདི་ན་
24-4-101b
ཕྱོགས་རིའི་བློ་མིག་ཅན། །ཕལ་ཆེར་ཐུབ་གསུང་འགལ་བར་འཛིན། །ཁྱོད་གཅིག་ཁོ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི། །གཞུང་ཀུན་འགལ་མེད་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབས། །གཞན་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་ཚོལ་བ། །བྱིས་པས་སེར་བའི་རིལ་བུ་ལ། །བྱི་དོར་བྱེད་པས་ངལ་བར་ཟད། །ཁྱོད་ནི་ངང་དཔོན་འཕགས་པའི་རིགས། །ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་ཁམས། །བཤད་སྒྲུབ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་པས། །སྲིད་ཞིའི་དབུལ་བ་སེལ་བ་ལགས། །བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་དྲིས། །ཕལ་ཆེར་མཐར་ལྟའི་གཡང་ལ་འཕྱན། །ཁྱོད་ནི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་པའི། །མཐར་ཐུག་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་གཟིགས། །ཟག་མེད་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛོད། །འགྲོ་ཁམས་སྙིང་པོར་བཞུགས་གསུངས་པར། །གཞན་དག་དམུས་ལོང་བཞིན་དུ་འཁྱམས། །ཁྱོད་ནི་གནས་སྣང་འབྱེད་ལ་མཁས། །ཁ་ཅིག་མཚན་བཅས་ལམ་ལ་འཆེལ། །མཚན་མེད་རྫོགས་པའི་རིམ་ལས་གཡེལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་ཡི། །སྐྱེལ་སོ་འོད་གསལ་མཆོག་ཏུ་བསྟན། །མདོར་ན་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་གྱི། །འཕགས་པའི་རྟོགས་རིགས་ཁྱོད་ལ་མངའ། །དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་སེང་གེའི་སྒྲ། །འཇིགས་པ་མེད་པར་སྒྲོགས་པར་མཛད། །དེ་སླད་ཁྱོད་
24-4-102a
ཀྱི་དཔེར་འོས་ནི། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ནས། །བདག་བློ་དད་པའི་འཁྲི་ཤིང་ནི། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་འཕེལ་བར་གྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་གི་བློ། །ཀུན་རྨོངས་རབ་རིབ་ཀྱི་ཁེབ་པས། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །བྱ་བ་བྱེད་ནུས་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་ཁྱོད་གསུང་ཤས་ཙམ་ཡང་། །སྲིད་འདིར་ཉམས་པ་ཆེས་ཕང་ནས། །མོས་པ་འབའ་ཞིག་རྗེས་འབྲང་སྟེ། །འདི་རུ་ཕྱོགས་གཅིག་བསྡུས་པ་ལགས། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་འབྲས་ནི། །ཟླ་འོད་པད་རྩ་ལྟར་དཀར་བས། །ཉེས་བརྒྱའི་རྒུད་མུན་གཏན་བཅིལ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མངོན་བྱེད་ཤོག །ཅེས་གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་ཟིན་རྣམས་དམ་པ་གང་གི་ཞབས་རྡུལ་ལ་སྤྱི་བོས་རེག་པའི་སྙོམས་ལས་པ་རྡོ་རྗེ་དབང་མཆོག་དགྱེས་པ་རྩལ་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། །མངྒ་ལཾ། །༈ ཨོཾ་སྭ་སྟི། གཞི་རྒྱུད་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །ལམ་རྒྱུད་ཐེག་མཆོག་མཉམ་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱིས། །འབྲས་རྒྱུད་སྐུ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཆས་སུ། །སྟོན་མཛད་འཇམ༷་དཔ༷ལ་དགྱེས༷་པའི༷་རྡོ༷་རྗེར༷་འདུད། །གདོད་མའི་འོད་གསལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་རྩལ་ཡེ་ཤེས་
24-4-102b
དགོངས་པ་རང་ཤར་ཏེ། །ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གྲོལ་སར་དབང་འབྱོར་པའི། །ཐོག་མའི་མགོན་པོ་ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །གང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡིས། །མཁའ་ཁྱབ་ཞིང་གི་སྒྲོན་མ་རྟག་བཀོད་པས། །ཟབ་རྒྱས་ཆོས་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་། །མཐར་ཐུག་སྐྱིལ་སོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེ། །

弥旁教言《增善》。
再述：
卓越智慧大云中，
经论电光大摇动，
上乘雷声悦耳响，
善缘孔雀喜滋养。
此间著名诸大德，
百般劳苦成书卷，
尽知你语却胜过，
如月映照众星辰。
深广一切论注释，
你的智慧与辩才，
堪比圣地殊胜德，
他处绝无如此人。
如今五浊混浊时，
极不调顺见解池，
使之清净是你语，
前所未有妙楝树。
闻时心生欢喜施，
思时断除疑网状，
修时除尽一切刺，
你语堪比第五身。
清净经藏环形美，
合理众理千辐耀，
甚深密诀中心圆，
你言成就法轮相。
此处边山见解者，
大多执持佛语违，
唯有你一人证成，
显密诸论无违一。
其他人于意识中，
寻求基道果之义，
如同婴儿把尿珠，
擦洗徒劳无所益。
你是鹅王圣种性，
无漏智慧宝藏界，
教修佛幢顶端供，
除却有寂贫困者。
执二谛为相违尘，
多数悬于边见崖，
你见显空双融之，
究竟真理不可分。
无漏功德佛宝藏，
宣说安住众生性，
其他如盲徒流转，
你于处境辨明通。
有些依恋有相道，
懈怠无相圆满次，
你则指示究竟果，
送达之处明光胜。
总之甚深八种相，
圣者证解你具足，
因此了义狮子吼，
无所畏惧而宣说。
是故堪为你比对，
任何未见其所有，
我心信仰之藤蔓，
与日俱增而增长。
虽然如此我心智，
愚痴迷乱所蒙蔽，
对于怙主你教法，
无有能力可行事。
然而你语少分也，
世间衰败甚可惜，
随顺信解而汇集，
于此汇成一部分。
由此所生善果报，
如月光照白莲根，
彻底摧毁百过暗，
愿证遍智之智慧。
本着自性心辨析方面的语录，由顶礼圣者足尘的懒惰者金刚自在喜乐力汇集成一部分，愿善增长！吉祥！
嗡萨德！
基续明光本初金刚心，
道续胜乘平等见行由，
果续四身智慧自具足，
敬礼演示文殊喜金刚。
本初明光善逝藏中从，
自力智慧密意自显现，
内界本净解脱自在处，
原始怙主普贤金刚持。
彼之幻化不可思议以，
遍空刹土常设明灯故，
深广法门虽不可思议，
究竟归处自性大圆满。
;


མཐར་ཐུག་སྐྱིལ་སོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེ། །ངོ་བོ་ཀ་དག་སྤྲོས་མཚན་གདོད་ནས་དབེན། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་ཅིར་ཡང་སྣང་། །དོན་ལ་དབྱེར་མེད་སྐུ་བཞིར་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས། །དེ་ཡི་རྩལ་ལས་རོལ་པ་འཁོར་འདས་སྤྲིན། །མཁའ་ཡི་མུ་མཉམ་རྟག་པར་སྣང་ན་ཡང་། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་མཉམ་རྫོགས་བདེ་བ་ཆེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་ཀྱི་གཟེབ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །རིག་སྟོང་ཐེག་ལེ་ཉག་གཅིག་འགྱུར་བ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་ཀུན་ཚུར་མཐོང་བྱིས་བློས་གཞལ་བྱ་ཅི། །དེ་སླད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཡང་། །རྨོངས་པ་བརྟག་ན་རྡོ་ཡི་གོང་བུར་འཛིན། །དེ་བཞིན་ཐེག་རྩེ་བླ་མེད་དགོངས་པའི་གནད། །མ་རྟོགས་བརྒྱུད་མར་འཁུ་འདི་རང་བློའི་སྐྱོན། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་དག་ཚད་མའི་རིགས་མཚོན་གྱིས། །ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་འཁྲུལ་པའི་དྲྭ་བ་འབུམ། །ཅིག་ཅར་
24-4-103a
གཅོད་ནུས་ལུང་རིགས་མན་ངག་དཔུངས། །སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་འཇམ་མགོན་བླ་མར་གཏད། །མགོན་དེའི་ཞལ་ལུང་རྣམ་དག་གངྒཱའི་རྒྱུན། །ཟེག་མ་རེས་ཀྱང་ཉེས་བཤད་དྲི་མའི་ཚོགས། །མ་ལུས་འཁྲུད་ལ་སོམ་ཉིའི་སྐབས་བྲལ་ཕྱིར། །སྐལ་བཟང་མཆོག་རྣམས་དགའ་བས་རྩེན་པར་རིགས། །རང་ཅག་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་ཞུགས་ཤིང་། །རྣམ་གྲོལ་འབྲས་བུ་འཚོལ་ལ་དོན་མཐུན་ཕྱིར། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་ཆགས་སྡང་དེས་ཅི་བྱ། །དེ་ཕྱིར་ལམ་གནད་སྙིང་པོ་ཚོལ་ན་ལེགས། །ལུང་གིས་བསྟན་ཅིང་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡི། །མན་ངག་ཟབ་མོ་གང་ལ་སུ་ཡོད་པ། །དེ་དག་མཁས་པ་ཀུན་གྱི་གཅེས་ནོར་ཏེ། །གུས་པས་སྤྱི་བོས་ལེན་རྣམས་འཕྲལ་ཡུན་འཚེད། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐྱོབ་པ་སྲས་བཅས་ཀྱིས། །ཡུན་རིང་དཀའ་བས་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་ནོར། །དམ་ཆོས་རིན་ཆེན་མཛོད་ཁང་རྗེས་འཇུག་ལ། །ཕངས་མེད་སྩལ་བའི་དགོས་པ་དེ་མིན་ནམ། །དེ་སླད་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་བཅུད། །གཉུག༷་སེམ༷ས་སྒྲུབ་གཞུང༷་རྡོ༷་རྗེ༷་སྙིང་པོ༷་དང་། །ཤན༷་འབྱེ༷ད་བློ་གྲོས༷་སྣང་བ་ཟུར༷་དཔྱ༷ད་བཅས། །སྐོར་གསུམ་ཟབ་དོན་ནོར་བུའི་གྲམ་བུར་བརྡལ། །དེ་ཚེ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་སྐྱེས་སྲས། །བསྔགས་འོས་ཡོན་ཏན་དཔལ་གྱིས་ཆེས་མཐོ་བའི། །སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་
24-4-103b
གཉེན༷་སྤྲུལ༷་དང་། །བཤ༷ད་སྒྲུབ༷་སྐུ་མཆེད་གཏོང་བའི་སྒོ་འཕར་གྱིས། །གོང་གསལ་གཉུག་སེམས་སྐོར་གསུམ་གསུངས་སྒྲོས་བཅས། །མཛད་མེད་སྦར་གྱི་རིང་བསྲེལ་མཆོག་སྒྲུབ་ནས། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གདན་ས་ཞེ༷་ཆེན༷་དུ། །ངོ་མཚར་གསང་གསུམ་རྟེན་མཆོག་མཛེས་ཕྱིར་ཕུལ། །རབ་འབྱམས་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་ཇི་སྙེད་པ། །འཛིན་འཆང་འཆད་དང་སྤེལ་བའི་བསོད་ནམས་ལས། །བླ་མའི་གསུངས་སྒྲོས་ཚིག་གཅིག་འཛིན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་འཕགས་པར་ཚད་མའི་ལུང་གིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་དཔག་དཀའི་བསོད་ནམས་མཐོ་རིས་ཀླུང་། །འཁོར་གསུམ་རྟོག་པའི་རྙོག་མས་བསླད་མིན་པར། །བྱང་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བགྱིད་ན། །འཇམ་མགོན་ཀླུ་དབང་དགོངས་མཚོར་རོ་གཅིག་ཤོག །དེའི་མཐུས་རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་ཡུན་དུ་གནས། །བསྟན་འཛིན་ཞབས་བརྟན་བཤད་སྒྲུབ་མངའ་ཐང་རྒྱས། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་ཟབ་གནད་སེང་གེའི་སྒྲས། །ས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ལེགས་བྱས་འདི་ལ་འབྲེལ་ཚད་མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ། །ཀུན་ཀྱང་ཐེག་མཆོག་བཤེས་ཀྱིས་ལེགས་ཟིན་ནས། །བརླབ་ཆེན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག །བཀྲ་ཤིས་གང་ཞིག་དོན་དམ་འཇམ་པའི་
24-4-104a
དཔལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཀུན་ཁྱབ་པའི། །བདེན་པའི་མཐུ་ཡིས་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀུན་ཏུ། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་།

究竟归处自性大圆满，
本体本净戏论相本离，
自性任运明光无为法，
大悲显现无碍任何现，
实义无别四身任运圆，
从其力用游舞轮涅云，
虽常显现等同虚空际，
本来清净圆满大安乐，
自生智慧从中不曾失，
离八识心网罗大圆满，
明空明点唯一无变异，
智慧广大行境不可思，
这些岂是凡夫所能测？
因此如意宝珠虽珍贵，
愚者验看执为石块团，
如是乘顶无上密意要，
未证传统诋毁是己过。
因此以清净量之论理，
能一时断百千邪见疑，
惑网经教理证口诀众，
献予文殊佛子上师前。
怙主彼之清净恒河流，
即使一滴亦能洗尽净，
邪说污垢无有疑虑处，
善缘胜者欢喜享受宜。
我等追随同一导师众，
求解脱果义利相同故，
自他宗派爱憎何所为？
因此寻求道要精髓善。
经典宣示理论成立之，
甚深口诀何人何处有，
彼等即是智者珍宝藏，
恭敬顶受者得暂久利。
大悲本性怙主佛子众，
长久辛苦寻觅获得宝，
正法宝库传予后学者，
是否就是赐予此目的？
因此文殊上师言教精，
本心修论金刚精髓及，
辨别慧光显现细择等，
三部深义珠宝铺陈开。
尔时遍智上师语生子，
堪赞功德之光最高耸，
修证传承顶严亲尊与，
教修兄弟开启施予门。
上述本心三部言教等，
未作火化殊胜舍利后，
献至文殊上师驻锡地，
希钦寺作稀有三密胜。
无量经续注疏如许多，
受持讲解弘扬之福德，
上师一句言教受持之，
福德殊胜经证量已成。
因此难测福德天河流，
无三轮执念污浊混乱，
若回向大乘海洋中，
愿与文殊龙王意海同。
以此威力无偏教法住，
教持足坚教修威势广，
正确见解深义狮子吼，
遍满三地世间一切处。
此善所有关联遍空众，
皆被上乘善知识摄受，
圆满成熟清净大加持，
愿成二利圆满法中王。
吉祥乃是胜义文殊尊，
自生大智慧遍一切处，
以此真实力于方时中，
愿大吉祥安乐遍一切！
如是。


བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་། རྗེ་བླ་མའི་ཐུགས་ཟིན་ཞལ་སློབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྣང་བྱེད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་གཉེན་པ་གྲུབ་ཆེན་གྱི་ཡང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་། བསླབ་གསུམ་རྒྱན་མཛེས་དིལ་མགོ་བླ་མ་བཤད་སྒྲུབ་སྐུ་མཆེད་ནས་ཡོན་སྦྱར་ཞིང་། རིས་མེད་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བའི་སྡེ་དགེ་སྤར་དཔོན་བླ་མ་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ནས་མཚམས་སྦྱར་བཅས་སྤར་དུ་བསྒྲུབ་སྟེ། འོག་མིན་བླ་མའི་གདན་ས་ཞེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་གསུང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་འཇོག་གནང་སྐབས། ཐུགས་བཞེད་བཞིན་སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཉུང་ངུ་འདིའང་། ཀུ་སཱ་ལི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པ་དགེ། །།

愿大吉祥安乐遍一切！
如是，尊贵上师心子首座弟子、修证传承教法大明灯桑杰年巴大成就者转世珍贵者教修教法日，以及三学庄严美饰的迪果上师教修兄弟供养，由对无偏教法发心如月般清净的德格印经院主上师阿旺吉美联络共同印制，安置于密严上师驻锡之希钦丹尼达杰林寺作为主要语言圣物之际，按照意愿撰写此简短印经回向文者，乃库萨里蔣扬洛卓嘉措所书，善哉！
;


 ཀུ་སཱ་ལི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པ་དགེ། །།




库萨里蔣扬洛卓嘉措所书，善哉！
;


